<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Ecologie &#8211; Socialistisch Alternatief &#8211; PRMI</title>
	<atom:link href="https://socialistischalternatief.nl/category/artikelen/ecologie/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://socialistischalternatief.nl</link>
	<description>Nederlandse sectie van het PRMI</description>
	<lastBuildDate>Thu, 22 Oct 2026 08:58:38 +0000</lastBuildDate>
	<language>nl-NL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2026/04/cropped-256395932_255198033299152_9084961016950904323_n-32x32.jpg</url>
	<title>Ecologie &#8211; Socialistisch Alternatief &#8211; PRMI</title>
	<link>https://socialistischalternatief.nl</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Klimaatverandering komt door kapitalistische hebzucht</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2026/08/klimaatverandering-komt-door-kapitalistische-hebzucht/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 08:29:30 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Commentaar en achtergrond]]></category>
		<category><![CDATA[Discussie en debat]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Nederland]]></category>
		<category><![CDATA[Nederlandse politiek]]></category>
		<category><![CDATA[Oproep]]></category>
		<category><![CDATA[Theorie en perspectieven]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=6976</guid>

					<description><![CDATA[Sinds 1947 staat het water niet zo laag in Nederland. Dit is de droogste zomer sinds 79 jaar. We weten al jaren dat door klimaatverandering het warmer wordt, droogte is daarvan ook een resultaat. Wereldwijd zien we hoe droogte voor bosbranden zorgt, kijk naar Frankrijk, Spanje, Griekenland en ook Canada. Door de hoge temperaturen hoeft [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Sinds 1947 staat het water niet zo laag in Nederland. Dit is de droogste zomer sinds 79 jaar. We weten al jaren dat door klimaatverandering het warmer wordt, droogte is daarvan ook een resultaat. Wereldwijd zien we hoe droogte voor bosbranden zorgt, kijk naar Frankrijk, Spanje, Griekenland en ook Canada. Door de hoge temperaturen hoeft maar een kleine brand verantwoordelijk te zijn voor enorme vernietiging. Het kapitalistische systeem is niet in staat om de opwarmede planeet te redden. Erger, een groot deel van de heersende klasse doet het niets dat mens, dier en natuur lijdt onder droogte.</strong></p>
<p><em>Artikel door Jorein Versteege</em></p>
<h3><strong>De grootste kapitalistische vervuilers</strong></h3>
<p>Vijf grote landen zijn verantwoordelijk voor de klimaatverandering de afgelopen 79 jaar. Dat zijn <strong>Amerika, China, Japan, India </strong>en<strong> Rusland</strong>. Deze vijf groot vervuilers zijn verantwoordelijk voor het feit dat we nu leven met 40 graden in de zomer en enorme droogte. De heersende klasse van die vijf landen geven niets om het milieu. Erger, ze ontkennen en bagatelliseren de gevolgen van milieuvervuiling. Dat komt omdat de grote vijf bestuurd worden door rechtse types, die nadruk leggen op ontkenning en gewoon ouderwets zaken doen, met alle slechte gevolgen voor het milieu.</p>
<p>De <strong>Verenigde Staten van Amerika</strong> is het mooiste voorbeeld. In dit land werden milieuregels afgezwakt onder het extreemrechtse Trump regime. De Republikeinse Partij (formele naam van de MAGA sekte) heeft de opdracht gekregen van de Amerikaanse kapitalisten (<a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Project_2025">Project 2025</a>), om wetgeving zo af te zwakken, dat grote bedrijven weer makkelijk het milieu kunnen vervuilen. In tegenstelling tot Europa is er weinig belasting op de vervuilende industrie. Alles in de VS draait op winsthonger en het systematisch uitbuiting van mens, dier en natuur in dienst van een hebzuchtige minderheid.</p>
<p>In de <strong>Volksrepubliek China</strong> staat niet het werkende volk centraal, maar de bonzen van het kapitalistische CCP regime en die willen enkel economische groei zien. Dit resulteert in het feit dat 30% van alle broeikastgassen wereldwijd door Chinese bedrijven worden uitgestoten. Gelukkig heeft het CCP regime ook ingezien dat dit een probleem is en de laatste twee jaar zet China in op groene energie. Toch draait nog zeker 67% van alle bedrijven op fossiele brandstoffen. Er worden echter grote stappen gezet en het Chinese energienet is al in staat om 50% groene energie te leveren.</p>
<p><strong>Japan</strong> is een stervende natie en zeer conservatief in het toepassen van nieuwe techniek. Hoewel de Japanse industrie veel weet te maken, wordt duurzame techniek vaak in eigen land maar langzaam ingevoerd. Datzelfde kun je zeggen over groene stroom en nieuwe energie bronnen die niet draaien op fossiele brandstof. De rechtse regering wil pas in 2040 voldoen aan de norm om 40% van alle energie te laten draaien op schone energie. De Japanse bezittende klasse toont hiermee dat ze eigenlijk niets willen doen en alles bij het oude willen laten.</p>
<p>De <strong>Republiek India</strong> wordt bestuurd door rechts populistische types die verdeeldheid en haat zaaien om hun falend beleid te maskeren. De rechtse regering negeert het klimaat en hecht enkel waarde aan economische groei. Elk jaar sterven 1,7 miljoen Indische mensen door extreme luchtverontreiniging en zwaar vervuilde waterwegen. Het doet de Indische kapitalisten niets, want die hebben goede geïsoleerde woningen en schoon water. Voor 342 miljoen Indische werkenden is relatieve armoede dagelijkse realiteit.</p>
<p>Het wrede rijk van Vladimir Putin heet officieel de <strong>Russische Federatie</strong>. Net als in India negeert het Kremlin de realiteit van klimaatverandering. Daarom is Putin ook populair bij rechtse populisten omdat hij gewoon niets geeft om &#8221;linkse klimaatdrammers&#8221;. Dat Russische werkenden lijden onder de oorlog en lage lonen is dagelijkse realiteit. Net als vroeger onder het stalinisme, blijft het Russische kapitalisme zelf nog gebruik maken van kankerverwekkende producten zoals asbest. Hoewel een paradijs voor rechtse types is Rusland een hel voor miljoenen werkenden, die vast zitten in de vervuilende kapitalistische dictatuur.</p>
<h3>&#8221;Individuele oplossingen&#8221; zijn geen oplossingen</h3>
<p>Het is duidelijk dat deze zomer warm en droog is. Hoewel de overheid speelt op klimaatneutraal, is de realiteit nog dat veel bedrijven hier niet op zitten te wachten. Net als elders in de wereld willen kapitalisten gewoon zaken doen en daarbij geen rekening houden met het milieu. Dat is hoe het de laatste 200 jaar altijd is gegaan en de bezittende klasse is behoorlijk conservatief hierin. China zet langzaam stappen, maar de rest boeit het niets.</p>
<p>Hun conservatisme zal grote gevolgen hebben voor het klimaat, dieren en ook mensen. Want we hebben maar één planeet en het kapitalisme vernietigt deze planeet al 200 jaar. Sociaaldemocraten en groenen wijzen vooral naar het individu. We zouden geen vlees meer moeten eten, stoppen met auto rijden op benzine/diesel, niet meer vliegen op vakantie. Echter de grootste vervuilers zijn geen werkenden, het zijn de kapitalisten met hun fabrieken en bedrijven. 75% van alle uitstoot wordt veroorzaakt door bedrijven, werkenden/consumenten dragen maar 25% bij.</p>
<p>Natuurlijk kun je wel iets doen, maar dan moet je wel het inkomen hiervoor hebben. 75% van Nederland moet het doen met minder dan 60.000 euro bruto per jaar. Deze mensen hebben het geld niet om elke dag biologisch/vegetarisch te eten, elektrisch autorijden en je huis volledig te isoleren. Daarom pleiten revolutionair socialisten ook voor collectieve oplossingen. Dat houd in dat we een einde maken aan de kapitalistische honger naar winsten. Dit kunnen we enkel doen door controle te nemen over onze economie. We kunnen niet beheersen wat we niet bezitten.</p>
<h3><strong>Wat is het socialistische antwoord op de klimaatverandering?</strong></h3>
<p>Revolutionair socialisten komen met de volgende eisen:</p>
<ul>
<li>Een openbaar plan voor de renovatie en isolatie van gebouwen opstellen, wijk voor wijk, om de uitstoot van energie die in gebouwen wordt gebruikt drastisch te verminderen.</li>
<li>Onteigening, nationalisatie onder democratische controle en beheer evenals omschakeling van vervuilende en niet-maatschappelijk nuttige industrieën, met gegarandeerd inkomen en verbeterde arbeidsomstandigheden voor het personeel.</li>
<li>Massale investeringen voor gratis openbaar vervoer in alle steden en om zoveel mogelijk vrachtvervoer per spoor en rivier te verzekeren.</li>
<li>Verbod op vluchten met privéjets.</li>
<li>Massale overheidsinvesteringen in wetenschappelijk onderzoek naar hernieuwbare energiebronnen en om nieuwe methoden te ontwikkelen voor het beheer van materialen voor isolatie, enz.</li>
<li>Afschaffing van patenten en het einde van de particuliere eigendom van wetenschap.</li>
<li>De nationalisatie van de financiële sector en de kwijtschelding van de staatsschuld om te vermijden dat noodmaatregelen voor het klimaat economisch gesaboteerd worden en om de middelen vrij te maken die nodig zijn voor een sociaal rechtvaardige ecologische transitie.</li>
<li>Democratische socialistische planning van de economie, gebaseerd op menselijke behoeften en met respect voor de planeet, om een einde te maken aan de monumentale verspilling van de markteconomie gebaseerd op concurrentie en winst.</li>
</ul>
<p>Natuurlijk zijn al deze eisen niet mogelijk onder de markt dictatuur. De rechtse politiek en ook de sociaaldemocratie/groenen zullen zeggen dat het &#8221;onmogelijk&#8221; is. Daarom doen sociaaldemocratische regeringen ook niets in het geheel. Ze pogen soms voor individuele oplossingen, maar uiteindelijk werken die niet. Collectief de problemen aanpakken durft de kapitalistische politiek niet uit angst voor repressie vanuit het bedrijfsleven.</p>
<p>Daarom zeggen wij dat strijd nodig is. Strijd tegen de kapitalistische vervuilers, maar ook strijd tegen elitaire types die beweren dat iedereen ecologisch moet gaan leven, zonder rekening te houden met de materiele omstandigheden van miljoenen. De realiteit is dat veel werkenden in de vijf vervuilende landen niet eens in de buurt komen met hun lage salarissen om ecologisch te zijn. Daarnaast stoot de werkende klasse al zo weinig in geheel uit.</p>
<blockquote><p><strong>Het is de kapitalistenklasse die we moeten onteigenen en niet dromen over ecologisch kapitalisme, wat gewoonweg niet werkt!</strong></p></blockquote>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F08%2Fklimaatverandering-komt-door-kapitalistische-hebzucht%2F&amp;linkname=Klimaatverandering%20komt%20door%20kapitalistische%20hebzucht" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F08%2Fklimaatverandering-komt-door-kapitalistische-hebzucht%2F&amp;linkname=Klimaatverandering%20komt%20door%20kapitalistische%20hebzucht" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F08%2Fklimaatverandering-komt-door-kapitalistische-hebzucht%2F&#038;title=Klimaatverandering%20komt%20door%20kapitalistische%20hebzucht" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2026/08/klimaatverandering-komt-door-kapitalistische-hebzucht/" data-a2a-title="Klimaatverandering komt door kapitalistische hebzucht"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Natuur kan zich niet herstellen, doordat onze overheid geen beleid meer heeft</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2026/06/natuur-kan-zich-niet-herstellen-doordat-onze-overheid-geen-beleid-meer-heeft/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 12 Jun 2026 15:11:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Commentaar en achtergrond]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Nederland]]></category>
		<category><![CDATA[Nederlandse politiek]]></category>
		<category><![CDATA[Oproep]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=6877</guid>

					<description><![CDATA[De Nederlandse natuur kan zich al 15 jaar niet herstellen van de kapitalistische vervuiling. Dit komt omdat onze overheid al 15 jaar geen beleid meer heeft om de natuur in stand te houden. De rechtse kabinetten van Mark Rutte hebben hun tol geëist, Milieubeleid bestaat eigenlijk niet meer. Het kabinet Schoof wou al helemaal niets [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p lang="nl-NL"><strong>De Nederlandse natuur kan zich al 15 jaar niet herstellen van de kapitalistische vervuiling. Dit komt omdat onze overheid al 15 jaar geen beleid meer heeft om de natuur in stand te houden. De rechtse kabinetten van Mark Rutte hebben hun tol geëist, Milieubeleid bestaat eigenlijk niet meer. Het kabinet Schoof wou al helemaal niets doen en dus zit het kabinet Jetten 1 met afbrekende biodiversiteit. Dit houdt in dat planten en insecten uitsterven, rivieren vervuilen en ook wij mensen op den duur zullen lijden. Een erfenis van Mark Rutte!</strong></p>
<h3 lang="nl-NL"><strong>Het gaat goed fout met de biodiversiteit in Nederlandse rivieren en beken</strong></h3>
<p lang="nl-NL">Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), SoortenNL en Sovon in het Living Planet Report waarschuwen voor een achteruitgang in de biodiversiteit. Natuurlijk doet dat rechtse politici en personen niets. Het milieu staat niet hoog op hun agenda. Marktwerking, speculatie, fabrieken, fossiele brandstof, alles wat het milieu vervuilt is voor rechtse types belangrijker. Populistisch rechts gaat nog verder en doet zelfs alsof er geen klimaatverandering bestaat, de neergang van de biodiversiteit wordt keihard ontkent.</p>
<p lang="nl-NL">Complotdenkers beweren dat het Wereld Natuur Fonds deel is van de ’’links-liberale wereld elite’’ die ons een ecologische levensstijl willen op dwingen. Revolutionair socialisten ontkennen dat. Wij zeggen dat de klimaatverandering niet individueel opgelost kan worden. Het is heel mooi als welvarende Nederlanders zich groener kunnen gedragen, maar modale werkenden hebben vaak niet het geld om zich ecologisch te gedragen. Elektrisch auto rijden is voor velen te duur, zonnepanelen op dak kunnen alleen als je ook een huis bezit en je huis goed isoleren kost ook geld.</p>
<p lang="nl-NL">Het is waar dat de leden van PRO vaak behoren tot een progressieve laag van de heersende klasse. Dat zijn types met hoge salarissen en dus het geld hebben om hun ecologische voetafdruk te beperken. Maar werkenden en met name baanlozen hebben die luxe niet. Ecologische producten zijn vaak duurder en in deze tijd waarin elk jaar de lasten hoger worden, wordt de keus eerder gemaakt voor wat goedkoper is dan wat ecologisch beter zou zijn.</p>
<h3 lang="nl-NL"><strong>Bewust geen milieubeleid de laatste 15 jaar</strong></h3>
<p lang="nl-NL">De Tweede Kamer (waarin politiek rechts een meerderheid heeft) stemde deze maand in met het afzwakken van de Europese regels voor het beschermen van mens, dier en milieu. Hierdoor mogen kapitalisten straks meer chemische stoffen produceren. Ook mogen verboden pesticiden tot drie jaar langer verkocht worden. Daarnaast wordt de definitie van biologische middelen verruimd, terwijl duidelijke waarborgen en monitoring ontbreken. Doordat politiek rechts een meerderheid heeft, stemt Nederland in met het afzwakken van de Europese regelgeving en neemt het risico op millevervuiling toe, want kapitalisten geven niets om biodiversiteit ook maken ze ecologische reclame.</p>
<p lang="nl-NL">Doordat de kabinetten van Mark Rutte geen millebeleid hadden zijn door bestrijdingsmiddelen, PFAS-vervuiling, te hoge stikstofconcentraties en invasieve soorten als de Amerikaanse rivierkreeft, veel beken en rivieren nu slechter dan voor 2010. Zoetwatergebieden lijden door klimaatverandering en aangezien de overheid niets doet, loopt ook de mens gevaar. Want wij hebben zoet water nodig om te leven. Nederland is verplicht om een werkend milieubeleid te hanteren van de EU, maar we weten allemaal dat de Europese Unie niet bepaald het boegbeeld is voor ecologie.</p>
<p lang="nl-NL">’’Voor echt herstel moeten we een heel watersysteem herstellen. Waterkwaliteit, ruimte, verbinding en beheer moeten hiervoor samen worden aangepakt’’ schrijft het WWF. Probleem is dat onze kapitalistische overheid geen politiek wil heeft. Want eigenlijk is onze overheid een bureaucratisch instituut geworden, dat wel regels opstelt maar dan verwacht dat bedrijven die zelfstandig naleven. Er is geen expertise, geen toezicht, geen beleid sinds 2010. Dit is een doelbewust resultaat van neoliberale regeringen die helemaal teruglopen naar Ruud Lubbers. Hij was de eerste neoliberale premier die vond dat de overheid zich moest terugtrekken uit de samenleving. Wim Kok zou dit voortzetten en we kennen allemaal de ellende van Balkenende en Rutte.</p>
<h3 lang="nl-NL">Energietransitie en klimaatbeleid gaan niet samen met het kapitalisme</h3>
<p lang="nl-NL">Groene types van Progressief Nederland denken dat ze de energietransitie en de klimaatproblemen binnen het kapitalisme kunnen oplossen. Alsof bedrijven zomaar bereid zullen zijn om meer aandacht te geven aan het milieu dat ze vervuilen. Zelfs met een overheid die weer actief wordt, zullen de kapitalisten zeggen dat hun concurrentiepositie verslechterd door milieu regels. In de grote kapitalistische concurrentie hebben westerse bedrijven last van eco-regels. De kapitalisten in het oosten (met name India, China en elders) juist weer niet. Zij mogen het klimaat vervuilen omdat diens regeringen geen waarde hechten aan vervuiling. Dit vervuilingskapitalisme is de normaalste gang van zaken in veel landen, waar werkenden ook meer bezig zijn met overleven dan met het milieu.</p>
<p lang="nl-NL">De energietransitie lossen we ook niet op onder het kapitalisme. Elektrische auto’s zijn niet het antwoord op fossiele brandstoffen. Want elektriciteit moet worden opgewekt en ook daarin willen kapitalisten een slaatje mee prikken. Uiteindelijk draait alles om geld en het zogenaamde ecologische kapitalisme (populair bij PRO en PvdD) is een illusie. Werkenden en baanlozen hebben al moeite in het westen, dan helpt het niet om ze lastig te vallen met woorden zoals ‘’jij moet minder vlees eten’’ of ’’jij moet meer aan het milieu denken’’. We moeten collectief werken aan een ander energiesysteem. Dit is niet mogelijk onder het kapitalisme, dat juist individualistisch denkt en ook de last bij individuen legt.</p>
<h3 lang="nl-NL"><strong>Wij eisen socialistisch oplossingen tegen de klimaatverandering</strong></h3>
<p lang="nl-NL">Wij staan voor socialistische veranderingen en dat houdt in dat we pleiten voor een einde aan het privé bezit van bedrijven die verantwoordelijk zijn voor millevervuiling. Door onze economie democratisch te plannen kunnen we kijken wat nodig is om de biodiversiteit te versterken. Het kapitalisme beperkt de mogelijkheden, omdat het alles tegenhoudt wat hun hebzucht in de weg staat. Bedenk dat elektrisch autorijden al 100 jaar geleden kon, alleen de autofabrikanten zagen meer winst in fossiele brandstof (wat goedkoper was). Slechts 100 grote bedrijven zijn wereldwijd verantwoordelijk voor 50% van alle uitstoot. Door het in gebruik nemen van datacentrums voor kunstmatige intelligentie (AI) komen er nog meer broeikasgassen vrij.</p>
<p lang="nl-NL">Wij staan voor de nationalisatie van grote bedrijven en hun productie afstemmen voor de behoefden van mens, dier en natuur. Dit houdt niet in dat wij individuen gaan dwingen om groen te zijn. Groene producten zullen juist goedkoper worden en ook ecologische alternatieven zullen betaalbaar zijn. Het openbaarvervoer wordt gratis, werkenden met huurwoningen zullen ook die kunnen isoleren en gebruik kunnen maken van zonnepanelen. Als de werkende klasse eenmaal de controle over de samenleving heeft (socialisme) zullen alle beperkingen die het kapitalisme ons nu nog oplegt verdwijnen.</p>
<p lang="nl-NL">
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F06%2Fnatuur-kan-zich-niet-herstellen-doordat-onze-overheid-geen-beleid-meer-heeft%2F&amp;linkname=Natuur%20kan%20zich%20niet%20herstellen%2C%20doordat%20onze%20overheid%20geen%20beleid%20meer%20heeft" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F06%2Fnatuur-kan-zich-niet-herstellen-doordat-onze-overheid-geen-beleid-meer-heeft%2F&amp;linkname=Natuur%20kan%20zich%20niet%20herstellen%2C%20doordat%20onze%20overheid%20geen%20beleid%20meer%20heeft" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F06%2Fnatuur-kan-zich-niet-herstellen-doordat-onze-overheid-geen-beleid-meer-heeft%2F&#038;title=Natuur%20kan%20zich%20niet%20herstellen%2C%20doordat%20onze%20overheid%20geen%20beleid%20meer%20heeft" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2026/06/natuur-kan-zich-niet-herstellen-doordat-onze-overheid-geen-beleid-meer-heeft/" data-a2a-title="Natuur kan zich niet herstellen, doordat onze overheid geen beleid meer heeft"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>’’Progressief Nederland’’ een illusie</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2026/03/progressief-nederland-een-illusie/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 28 Mar 2026 16:01:30 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Commentaar en achtergrond]]></category>
		<category><![CDATA[Discussie en debat]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Nederland]]></category>
		<category><![CDATA[Nederlandse politiek]]></category>
		<category><![CDATA[Recensies]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=6557</guid>

					<description><![CDATA[In 2025 was al duidelijk gemaakt dat de Partij van de Arbeid en GroenLinks zouden fuseren. Op 26 maart 2026 werd dan de nieuwe merknaam van het progressieve deel van de bourgeoisie onthuld: ’’Progressief Nederland’’. Een naam net zo nutteloos als Vooruit, de merknaam van de Vlaamse progressieve bourgeoisie sinds 2021. Voor werkenden en baanlozen [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p lang="nl-NL"><strong>In 2025 was al duidelijk gemaakt dat de Partij van de Arbeid en GroenLinks zouden fuseren. Op 26 maart 2026 werd dan de nieuwe merknaam van het progressieve deel van de bourgeoisie onthuld: ’’Progressief Nederland’’. Een naam net zo nutteloos als Vooruit, de merknaam van de Vlaamse progressieve bourgeoisie sinds 2021. Voor werkenden en baanlozen zal de fusie en nieuwe naam niet veel brengen. De sociaaldemocratie en groenen zijn zwak en niet bepaald revolutionair te noemen. Vertrouwen op ’’Progressief Nederland’’ (PRO) zullen revolutionair socialisten daarom ook niet hebben.</strong></p>
<p lang="nl-NL"><em>Artikel door Jorein Versteege</em></p>
<h3 lang="nl-NL"><strong>Partij van de Arbeid</strong></h3>
<p lang="nl-NL">De PvdA was van 1946 tot 2026, de grootste sociaaldemocratische partij van Nederland. Ze was voortgekomen uit de Sociaal Democratische Arbeiders Partij, de Vrijzinnig-Democratische Bond en de Christelijk-Democratische Unie. Aanvankelijk moest de PvdA een brede progressieve partij voor de bourgeoisie worden, ook voor liberalen en christendemocraten. Maar al snel voelden liberalen en christenen zich niet thuis bij de te linkse PvdA. Ook al wees de Partij van de Arbeid de klassenstrijd af en had geen revolutionair partijprogramma. De liberalen zouden in 1948 de VVD oprichten.</p>
<p lang="nl-NL">Onder leiding van Willem Drees werden grote sociale programma’s ingevoerd om werkenden en baanlozen een beter leven te geven. Maar Drees bleef fel anti-marxistisch en moest niets hebben van revolutionair socialisten. Pogingen van marxisten om de PvdA om te vormen tot een socialistische arbeiderspartij werden met royementen voorkomen, de sociaaldemocratie mocht niet in de handen van revolutionairen vallen was de mening van het anti-revolutionaire partijbestuur.</p>
<p lang="nl-NL">Desondanks kwam de partij wel onder invloed van Nieuw Links te staan in de jaren 60. De oude Willem Drees moest daar niets van weten en verliet de PvdA, toen Joop den Uyl het roer overnam. Hoewel linkser dan Drees bleef den Uyl denken en werken binnen de kaders die de kapitalistische maatschappij had opgesteld. De PvdA was een bestuurderspartij, ook als voelden werkenden zich tot de partij getrokken, in de hoop ooit het socialisme te kunnen realiseren. 121.274 werkenden en baanlozen waren lid van de PvdA in 1978, dit aantal heeft de huidige PvdA nooit meer kunnen bereiken.</p>
<p lang="nl-NL">De verrechtsing van de PvdA begon met het figuur: Wim Kok. Een vakbondsleider in de jaren 70 die opklom tot de tweede man binnen de partij in de jaren 80. Toen Joop den Uyl ziek werd en overleed aan een hersentumor, nam Kok het roer over. Hij voerde het neoliberalisme in en beweerde dat de sociaaldemocratie moest erkennen dat marktwerking en dereguleren noodzakelijk waren, in de nieuwe rechtse wereldorde. Onder Kok werd het socialisme als einddoel voorgoed opzij gezet. Ook Wouter Bos zorgde ervoor dat de PvdA trouw samenwerkte met de rechtse partijen van het kapitalisme.</p>
<p><span lang="nl-NL">Na het falen van de PvdA in het tweede kabinet van Mark Rutte </span><span lang="nl-NL">(2012-2017) begon de neergang van de Nederlandse sociaaldemocratie</span><span lang="nl-NL">. Een samenwerking met GroenLinks </span><span lang="nl-NL">werd gestart</span><span lang="nl-NL">, maar dat zorg</span><span lang="nl-NL">de</span><span lang="nl-NL"> niet voor meer </span><span lang="nl-NL">electorale </span><span lang="nl-NL">steun. Erger, de PvdA w</span><span lang="nl-NL">ist</span><span lang="nl-NL"> samen met GroenLinks maar 20 zetels te winnen bij de verkiezingen van 29 oktober 2025. Zelfs de groenen k</span><span lang="nl-NL">onden</span><span lang="nl-NL"> de neergang van de Partij van de Arbeid niet stoppen. Ter vergelijking: In 1998 had</span><span lang="nl-NL">den</span><span lang="nl-NL"> de sociaaldemocrat</span><span lang="nl-NL">en</span><span lang="nl-NL"> 45 zetels en de groenen 11 zetels. </span><span lang="nl-NL">T</span><span lang="nl-NL">otaal: </span><span lang="nl-NL"><b>56 zetels in de Tweede Kamer </b></span><span lang="nl-NL"><b>28 jaar geleden</b></span><span lang="nl-NL">. Dat is in 2026 ondenkbaar gezien de zwakte van geheel politiek links.</span></p>
<p><iframe title="Progressief Nederland: Een illusie" width="640" height="360" src="https://www.youtube.com/embed/RarfXV2SHVI?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p>
<h3 lang="nl-NL"><strong>GroenLinks</strong></h3>
<p lang="nl-NL">GroenLinks begon als een samenwerkingsverband tussen de Communistische Partij van Nederland, de Pacifistische Socialistische Partij, de Politieke Partij Radicalen en de Evangelische Volkspartij. Toen was de naam nog Groen Links en slechts bedoeld als lijstverbinding bij de verkiezingen van 6 september 1989. Een jaar later werd van die lijstverbinding een politieke partij. De vier oprichters hieven zichzelf op in het jaar 1991. GroenLinks had in de jaren 90 nog een antikapitalistische achterban die uit de CPN en PSP was gekomen. Echter dat anti-kapitalisme maakte al snel plaats voor het PPR en EVP pragmatisme en acceptatie van de markt economie.</p>
<p lang="nl-NL">Toen Femke Halsema leidster werd van GroenLinks in 2002, begon de verrechtsing. Halsema noemt zich een linkse liberaal en zorgde ervoor dat haar partij geaccepteerd werd door de grote kapitalistische partijen, met name PvdA en D66. Maar dit lukte alleen omdat onder Halsema, GroenLinks een groene liberale partij werd. Een partij die afstapte van hun radicalisme en een merknaam werd voor progressieve elementen van de heersende klasse. Met ’’pragmatisme’’ bedoelde Halsema vooral acceptatie van het systeem dat de CPN en PSP juist verworpen hadden. We zien dit terug in het feit dat de groenen trouw de markt, het koninkrijk en het kapitalisme van dienst zijn!</p>
<p lang="nl-NL">Onder Jolande Sap ging GroenLinks ook het imperialisme steunen. Onder het mom van ’’vredesmissies’’ gaven de groenen akkoord voor het stationeren van Nederlandse soldaten in de corrupte Islamitische Republiek Afghanistan, een marionettenstaat van de Amerikanen. 25 soldaten zouden gedood worden omdat ze als bezetters gezien werden. In 2012 steunde GroenLinks de begroting van het tweede kabinet Mark Rutte. De partij werd hiervoor afgestraft omdat het VVD-PvdA kabinet vooral rechtse politiek voerden tussen 2012 en 2017, daarnaast was dit kabinet verantwoordelijk voor de toeslagenaffaire.</p>
<p lang="nl-NL">Vanaf 2021 is GroenLinks een lijstverbinding aangegaan met de Partij van de Arbeid. Toch heeft deze verbinding de neergang van de sociaaldemocratie niet kunnen redden. Het is dankzij GroenLinks dat de verbinding PvdA/GL nog op 20 zetels kon uitkomen bij de verkiezingen van 29 oktober 2025. De fusie vanaf maart 2026 is dan ook een het einde van de merknaam GroenLinks en de start van een nieuwe progressieve façade van het kapitalisme in Nederland. ’’Progressief Nederland’’ (PRO) zal enkel een klein deel van de heersende klasse aanspreken, bijvoorbeeld ondernemers die doen aan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, intellectuelen, academici, werkenden met hoge salarissen en naïeve idealisten. Want het kapitalisme als geheel heeft meer baat bij rechtse politici van D66, VVD en CDA, om hun hebzucht van dienst te zijn.</p>
<h3 lang="nl-NL"><strong>PRO verwerpen, socialistisch alternatief opbouwen</strong></h3>
<p lang="nl-NL">Het spreekt voor zich dat revolutionair socialisten niets te maken willen hebben met PRO, de nieuwe afkorting van ’’Progressief Nederland’’. Wij doen dit niet omdat we PRO zien als ’’landverraders’’ of deel van de fictieve ’’linkse elite’’, zoals extreemrechts dat beweert. PRO is deel van de machtsstructuren, net zoals CDA, VVD, PVV, JA21, FvD, SGP en zo verder. D66 is altijd een schakel geweest tussen het progressieve deel en het conservatieve deel van het systeem. Onder Rob Jetten is D66 weer conservatief en als het ooit met PRO (ex-PvdA/GL) in zee gaat kunnen de ’’sociaal-liberalen’’ weer een progressieve façade opzetten. Uiteindelijk maakt het voor werkenden en baanlozen niets uit. PRO is niet hun voertuig, maar een merknaam van een systeem dat de illusie hoog houdt dat het bestaat voor iedereen!</p>
<blockquote>
<p lang="nl-NL"><strong>Socialistisch Alternatief roept op om PRO daarom net zo hard te verwerpen als D66, VVD en CDA. We hebben nood aan een strijdbare arbeiderspartij die het wel opneemt tegen het kapitalisme en daarbij pleit voor strijd, solidariteit en socialisme. Wie onze visie deelt raden we aan om contact met ons op te nemen.</strong></p>
</blockquote>
<h3>E-mail: <a href="mailto:Info@socialistischalternatief.nl">Info@socialistischalternatief.nl</a></h3>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F03%2Fprogressief-nederland-een-illusie%2F&amp;linkname=%E2%80%99%E2%80%99Progressief%20Nederland%E2%80%99%E2%80%99%20een%20illusie" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F03%2Fprogressief-nederland-een-illusie%2F&amp;linkname=%E2%80%99%E2%80%99Progressief%20Nederland%E2%80%99%E2%80%99%20een%20illusie" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2026%2F03%2Fprogressief-nederland-een-illusie%2F&#038;title=%E2%80%99%E2%80%99Progressief%20Nederland%E2%80%99%E2%80%99%20een%20illusie" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2026/03/progressief-nederland-een-illusie/" data-a2a-title="’’Progressief Nederland’’ een illusie"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Klimaat: om aan een catastrofe te ontsnappen, moeten we uit de markt stappen</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2024/12/klimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 17 Dec 2024 07:58:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Commentaar en achtergrond]]></category>
		<category><![CDATA[Discussie en debat]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Editoriaal]]></category>
		<category><![CDATA[Oproep]]></category>
		<category><![CDATA[Theorie en perspectieven]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=5346</guid>

					<description><![CDATA[Eind november was er in Bakoe een zoveelste klimaattop: COP29. Er waren meer lobbyisten van de fossiele brandstoffensector dan klimaatactivisten. Gastland Azerbeidzjan is een van de tien grootste olie- en gasproducerende landen ter wereld. Het voorzitterschap van de conferentie werd toevertrouwd aan Mukhtar Babayev, een topman van de Staatsoliemaatschappij van Azerbeidzjan. Het is genoeg om [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="gb-container gb-container-d2cafe96 pbx-template-content">
<div class="dynamic-entry-content">
<p><strong>Eind november was er in Bakoe een zoveelste klimaattop: COP29. Er waren meer lobbyisten van de fossiele brandstoffensector dan klimaatactivisten. Gastland Azerbeidzjan is een van de tien grootste olie- en gasproducerende landen ter wereld. Het voorzitterschap van de conferentie werd toevertrouwd aan Mukhtar Babayev, een topman van de Staatsoliemaatschappij van Azerbeidzjan. Het is genoeg om je de haren uit het hoofd te trekken.</strong></p>
<p><em>door Constantin (Luik) uit maandblad De Linkse Socialist</em></p>
<h3 class="wp-block-heading"><strong>Anarchie in de productie </strong></h3>
<p>De situatie is nochtans bijzonder ernstig. Het gaat niet om ‘verstoringen’ van het klimaat, het kapitalisme stort ons regelrecht in een complete afgrond. Als we de existentiële crisis van de klimaatverandering willen overleven, moeten we ons organiseren en een einde maken aan dit ecocidale systeem.</p>
<p>Een van de fundamentele redenen waarom het kapitalistische systeem volledig machteloos staat tegenover de klimaatcrisis is dat, in tegenstelling tot wat veel burgerlijke economen ons willen doen geloven, markten verre van een toonbeeld van efficiëntie zijn. Integendeel, markten hebben vaak de neiging om totaal absurde situaties te creëren, die leiden tot de verspilling van natuurlijke hulpbronnen en tot de massale vernietiging van goederen.</p>
<p>Deze inefficiëntie van markten werd al aan het licht gebracht door de revolutionair Friedrich Engels aan het einde van de 19e eeuw. Kapitalisme is een systeem dat gebaseerd is op marktproductie, d.w.z. de productie van goederen en diensten die verkocht worden op een markt met als doel winst te maken. Maar dit type productie, waarbij iedereen met elkaar concurreert, werkt chaos in de hand.</p>
<p>Zoals Engels het zo mooi zegt: “Iedere op warenproductie berustende maatschappij heeft het eigenaardige, dat daarin de producenten de heerschappij over hun eigen maatschappelijke betrekkingen hebben verloren. Ieder produceert voor zichzelf met zijn toevallige productiemiddelen en voor zijn individuele ruilbehoefte. Niemand weet hoeveel er van zijn artikel op de markt komt, hoeveel er in het algemeen van gebruikt wordt. Niemand weet of er aan zijn individueel product werkelijk behoefte bestaat, of hij er zijn kosten zal uithalen, ja zelfs of het in het algemeen te verkopen zal zijn. Er heerst anarchie in de maatschappelijke productie.” (F. Engels, Anti-Dühring, 1877)</p>
<h3 class="wp-block-heading"><strong>Een schoolvoorbeeld: de elektriciteitsmarkt</strong></h3>
<p>Een van de meest opvallende voorbeelden van dit fenomeen is waarschijnlijk de elektriciteitsmarkt en de kwestie van hernieuwbare energiebronnen. Volgens het Internationaal Energieagentschap moeten er tot 2028 elk jaar voor 450 gigawatt aan zonnepanelen worden geïnstalleerd om te voldoen aan de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs op COP 21, die de opwarming van de aarde wil beperken tot 1,5° Celsius. Tevens zouden er voldoende windmolenparken moeten komen om in dezelfde periode het productieniveau met 135 gigawatt per jaar te verhogen. Hiertoe zou er tot 2030 jaarlijks 1.000 miljard euro moeten geïnvesteerd worden in hernieuwbare energie. De werkelijke investeringen zijn echter nog niet eens opgelopen tot 500 miljard.</p>
<p>Hoe komt dit? Alvast niet omdat hernieuwbare energie duurder is dan fossiele brandstoffen. Volgens het Internationaal Agentschap voor hernieuwbare energie (IRENA) is het tegenovergestelde waar. De kosten voor de productie van elektriciteit uit steenkool of gas zouden tussen de 60 en 250 dollar per megawattuur liggen. Ter vergelijking: de prijzen voor fotovoltaïsche energie lagen in 2023 tussen 24 en 96 dollar/MWh.</p>
<p>De prijs van elektriciteit wordt bepaald door wat bekend staat als de “merit order”. Eenvoudig gezegd is dit een manier om de volgorde van prioriteit te bepalen die aan verschillende energiebronnen wordt gegeven op basis van hun variabele kosten. In praktische termen betekent dit dat energiecentrales worden gesorteerd van degene die het minst tot degene die het meest kosten. Dit proces is heel eenvoudig wanneer één bedrijf eigenaar is van alle energiecentrales, zoals het geval was voor de richtlijnen die in 1996, 2003 en 2009 werden aangenomen om de energiesector te privatiseren.</p>
<p>Als het publieke monopolie vervangen wordt door de anarchie van vrije concurrentie, dan wordt de rangorde van verdienste bepaald door een markt. Om een merit order met een markt te verkrijgen, is de enige oplossing om de prijs van elektriciteit vast te stellen op het niveau van de duurste centrale die nodig is om aan de vraag te voldoen. Deze prijs heeft niets te maken met de werkelijke productiekosten van elektriciteit, die het gemiddelde zijn van de productiekosten van de verschillende centrales.</p>
<p>Daarom explodeerden de elektriciteitsprijzen in 2022 toen de gasprijs steeg. Ondanks het feit dat de gemiddelde productiekosten van elektriciteit helemaal niet waren veranderd, dreef het feit dat de gasprijzen de pan uit rezen alle prijzen omhoog, waardoor de energiemultinationals bijzonder grote winsten maakten op de kap van de hele bevolking.</p>
<p>Deze berekeningsmethode maakt de elektriciteitsmarkt bijzonder onstabiel, vooral als het gaat om hernieuwbare energie, die onderhevig is aan de effecten van schommelingen, in tegenstelling tot gas- of kolengestookte centrales. Windturbines werken niet zonder wind. Hoewel hernieuwbare energie minder kost dan fossiele brandstoffen, blijft het minder winstgevend. Het rendement op fossiele brandstoffen is 15% vergeleken met 6% voor hernieuwbare energie.</p>
<h3 class="wp-block-heading"><strong>Het alternatief: ecologische en socialistische planning </strong></h3>
<p>Dit illustreert perfect het falen van de markt. De absurditeit van de situatie is des te dramatischer omdat ze ons regelrecht naar onze ondergang leidt. Het is absoluut noodzakelijk om de verlammende irrationaliteit van de markt te doorbreken. In veel opzichten lijkt de oplossing voor de hand te liggen: als het privébezit van de productiemiddelen het probleem is, dan is de oplossing om ze te collectiviseren. Als het probleem de anarchie van de markt is, dan ligt de oplossing in een rationeel en democratisch geplande economie.</p>
<p>De markt is totaal irrationeel en ongeorganiseerd, maar tegelijk is het bijzondere dat marktproductie extreem georganiseerd is binnen elk afzonderlijk bedrijf om zo de productiviteit te maximaliseren. Het maakt dat een aantal elementen van planning die nodig zijn, vandaag al tot op zekere hoogte bestaan.</p>
<p>Supermarkten passen bijvoorbeeld al ‘real time’ planning toe voor producten die kunnen bederven: verkoopgegevens worden direct doorgestuurd langs de toeleveringsketens; de productie wordt op het moment zelf vertraagd of versneld. Als de economie gepland wordt, moet ze ook democratisch zijn. Een planeconomie heeft democratie net zo hard nodig als een lichaam zuurstof nodig heeft, zoals Trotski aangaf tegenover het bureaucratische gedrocht van het stalinisme. Daarom pleiten wij voor onteigening, zonder compensatie (tenzij op basis van bewezen behoefte), en nationalisatie van de energiesector, net als van alle belangrijke sectoren van de economie (financiën, farmaceutica, openbaar vervoer, enz.), onder de democratische controle en het beheer van de producenten, dat wil zeggen de werkende klasse.</p>
<p>De technologische middelen die we tot onze beschikking hebben zijn meer dan voldoende om ervoor te zorgen dat de productie in dienst staat van de behoeften en niet van de winsten. Maar daarvoor moeten we af van het kapitalisme, de hebzucht naar winst en de irrationaliteit en dictaten van de markt. Degenen die de planeet vernietigen zijn dezelfde die ons verpletteren op het aambeeld van de winst met de hamer van de loonstop en de inflatie. Angst voor het einde van de wereld en angst voor het einde van de maand, staan niet los van elkaar. Het gaat integendeel om één en dezelfde strijd, tegen hetzelfde systeem dat de natuur en de mens uitbuit: het kapitalisme.</p>
<p><img fetchpriority="high" decoding="async" class="wp-image-5347 alignleft" src="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/12/Klimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen-300x251.png" alt="" width="558" height="467" srcset="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/12/Klimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen-300x251.png 300w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/12/Klimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen-768x644.png 768w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/12/Klimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen.png 940w" sizes="(max-width: 558px) 100vw, 558px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
</div>
</div>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2024%2F12%2Fklimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen%2F&amp;linkname=Klimaat%3A%20om%20aan%20een%20catastrofe%20te%20ontsnappen%2C%20moeten%20we%20uit%20de%20markt%20stappen" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2024%2F12%2Fklimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen%2F&amp;linkname=Klimaat%3A%20om%20aan%20een%20catastrofe%20te%20ontsnappen%2C%20moeten%20we%20uit%20de%20markt%20stappen" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2024%2F12%2Fklimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen%2F&#038;title=Klimaat%3A%20om%20aan%20een%20catastrofe%20te%20ontsnappen%2C%20moeten%20we%20uit%20de%20markt%20stappen" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2024/12/klimaat-om-aan-een-catastrofe-te-ontsnappen-moeten-we-uit-de-markt-stappen/" data-a2a-title="Klimaat: om aan een catastrofe te ontsnappen, moeten we uit de markt stappen"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kapitalisme, klimaatcrisis en socialistische strategie</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2024/05/kapitalisme-klimaatcrisis-en-socialistische-strategie/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 24 May 2024 11:02:41 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Commentaar en achtergrond]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Jongeren]]></category>
		<category><![CDATA[Theorie en perspectieven]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=5067</guid>

					<description><![CDATA[Ons ontdoen van de klimaatcriminelen om tot een leefbare wereld te komen De afgelopen twaalf maanden waren de warmste ooit voor de planeet, met een gemiddelde van 1,58°C boven het pre-industriële niveau. Hoe kunnen we de klimaatcrisis beheersen? De dominante klassen zijn verdeeld over het onderwerp. Een meer ‘vooruitziende’ laag pleit voor beperkte maatregelen om [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="gb-container gb-container-d2cafe96 pbx-template-content">
<div class="dynamic-entry-content">
<h2 class="gb-headline gb-headline-dd1072f6 gb-headline-text"><strong><mark class="has-inline-color has-base-3-color">Ons ontdoen van de klimaatcriminelen om tot een leefbare wereld te komen</mark></strong></h2>
<p><strong>De afgelopen twaalf maanden waren de warmste ooit voor de planeet, met een gemiddelde van 1,58°C boven het pre-industriële niveau. Hoe kunnen we de klimaatcrisis beheersen? De dominante klassen zijn verdeeld over het onderwerp. Een meer ‘vooruitziende’ laag pleit voor beperkte maatregelen om elektrificatie en de uitbreiding van hernieuwbare energie te bevorderen, meestal als onderdeel van overheidsinvesteringen in strategische sectoren, naar het voorbeeld van Joe Biden in de Verenigde Staten en de Europese “Green Deal” van december 2019.</strong></p>
<p><em>Door Philipp Chmel uit maandblad De Linkse Socialist</em></p>
<p>Deze plannen waren ook deels een antwoord op de massale mobilisaties van jongeren in 2019, het jaar van de klimaatstakingen. Zelfs deze uiterst beperkte en ontoereikende maatregelen staan onder druk, niet alleen van rechts en uiterst rechts, maar ook van bedrijfsleiders. Afgelopen februari ondertekenden 70 CEO’s uit 20 energie-intensieve sectoren de “Verklaring van Antwerpen”, een Europees industrieel akkoord gericht op het tegengaan van de “groene” maatregelen waartoe de Europese Unie heeft besloten. Tegelijkertijd blijft de overheid de sector van de fossiele brandstoffen royaal subsidiëren: het IMF schat dat deze overheidssteun in 2022 wereldwijd 7.000 miljard dollar bedroeg, of 7,1% van het wereldwijde BBP in dat jaar. Hoe zit het met België? Hetzelfde rapport raamt het bedrag op 13 miljard euro, of meer dan 4 keer het bedrag aan publieke middelen dat in hetzelfde jaar aan de NMBS en Infrabel werd gegeven.</p>
<h3 class="gb-headline gb-headline-cc9c07e4 gb-headline-text"><strong>Metabole kloof</strong></h3>
<p>De escalatie van de klimaatcrisis, en meer algemeen de ecologische crisis, is onlosmakelijk verbonden met de voortzetting van het kapitalisme. Ze is het resultaat van de fundamentele tegenstrijdigheden van een systeem dat gebaseerd is op privé-eigendom van de productiemiddelen en waarvan het absoluut fundamentele gebod de accumulatie van privé-winst is. Hoe vaak wordt het ‘concurrentievermogen van bedrijven’ niet aangehaald om zelfs de meest voorzichtige milieumaatregelen tegen te houden? De brutale inhaligheid van een kleine elite gaat onder dit systeem altijd voor op de behoeften van de mensen en de planeet.</p>
<p>Zoals Karl Marx destijds al aangaf, ondergraaft het kapitalisme “gelijktijdig de bronnen van alle rijkdom: de grond en de arbeider.” Dat fenomeen beschreef hij in zijn theorie van de metabole kloof. De verstoringen in de materiële uitwisselingen tussen natuur en maatschappij (het sociale metabolisme) ontstonden niet binnen het kader van de kapitalistische productieverhoudingen, maar werden er wel aanzienlijk door opgevoerd en versneld. Deze verstoringen (uitputting van grondstoffen, afval, uitstoot van broeikasgassen …) kunnen niet overwonnen worden binnen dit productiesysteem. De afgelopen decennia werd de metabole afbraak van dien aard dat de destructieve gevolgen ervan deel zijn gaan uitmaken van het dagelijks leven.</p>
<p>Met een rationeel geplande economie op internationale schaal, waarbij de belangrijkste sectoren (financiën, industrie, openbaar vervoer, goederentransport … ) democratische eigendom zijn van de gemeenschap, met betrokkenheid van werknemers, gebruikers en omwonenden bij de besluitvorming, zou het mogelijk zijn om aan de behoeften van de bevolking te voldoen en tegelijkertijd bewust te zorgen voor het behoud van de natuur. Dit is de enige manier om controle te houden over de wereldwijde productie en een einde te maken aan de monsterlijke verspilling die het gevolg is van de concurrentie vandaag. Het zou een snelle groene transitie mogelijk maken inzake energie, industrie, stedenbouw … Het zou de enorme bedragen kunnen vrijmaken die nodig zijn om ons aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering en om het momentum ervan af te remmen. Bij dit alles moeten de rechten van de werkenden gegarandeerd worden, en zelfs uitgebreid tot een niveau dat de mensheid nooit eerder kende.</p>
<h3 class="gb-headline gb-headline-cfbb7529 gb-headline-text"><strong>Wie ellende zaait, zal woede oogsten</strong></h3>
<p>Extreme ongelijkheid ligt ook aan de basis van het boerenprotest. Vandaag gaat 80% van het Europese budget voor landbouwsubsidies naar minder dan 20% van de boeren: de rijksten en grootsten. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid wordt geregeld voorgesteld als gericht op de bescherming van boeren. In werkelijkheid is het een belangrijke factor in de achteruitgang van kleine landbouwbedrijven. Tussen 2005 en 2020 is het aantal boerderijen in de EU met bijna 40% gedaald. De agro-industrie probeert nu de legitieme woede van de boeren in haar voordeel te gebruiken, maar de twee lagen van de bevolking hebben diametraal tegenovergestelde belangen. Uit een recent onderzoek (BVA Xsight, met steun van Parlons Climat) blijkt dat 62% van de Franse boeren ervan overtuigd is dat een ecologische transitie noodzakelijk is. Slechts 15% is tegen.</p>
<p>De bezorgdheid om het milieu wordt breed gedeeld. Een Ipsos-enquête uitgevoerd in oktober 2023 toonde aan dat “zeven op de tien mensen verwachten dat klimaatverandering de komende tien jaar ernstige gevolgen zal hebben in hun regio” en dat 71% van de ondervraagden de bedrijven niet vertrouwen omdat ze “zich wel groen voordoen maar zonder zich te verbinden tot echte verandering”. Uit een ander onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Nature (9 februari 2024), waarbij 130.000 mensen uit 125 landen werden ondervraagd, bleek dat “89% van de respondenten meer politieke actie wil”.</p>
<h3><strong>Meer loon, minder CO2 </strong></h3>
<p>Na de explosie van klimaatprotesten en -stakingen in 2019 hebben klimaatgroepen een verscheidenheid aan methoden en strategieën uitgetest. Het ging onder meer om massale directe actie tegen fossiele infrastructuren (Ende Gelände, Code Rood, Les Soulèvements de la Terre … ) en het verenigen van strijd door zich als klimaatactivisten te engageren bij mobilisaties tegen onderdrukking, in het bijzonder rond Gaza en Palestina. Greta Thunberg zei bijvoorbeeld dat “er geen klimaatrechtvaardigheid kan bestaan in bezet gebied”. Openlijk antikapitalistische en anti-imperialistische ideeën hebben duidelijk terrein gewonnen, net als de koppeling van eisen rond klimaat en sociale rechtvaardigheid. Het enorme potentieel achter de slogan “Einde van de wereld, einde van de maand: zelfde schuldigen, zelfde strijd” wordt geïllustreerd door de resultaten van een recente enquête van de Europese Investeringsbank (november 2023, 30.000 ondervraagden in 35 Europese landen), waaruit blijkt dat de kosten van levensonderhoud (68%) en de klimaatcrisis (45%) de grootste zorgen van de mensen zijn.</p>
<p>De wellicht meest indrukwekkende beweging tegen milieuvernietigende industrie was te zien in Panama. Daar bracht de grootste sociale beweging in decennia in oktober vorig jaar inheemse mensen, jongeren en vakbonden samen in protest tegen een Canadees mijnbouwbedrijf. Na weken van wegblokkades, stakingen en betogingen in minstens tien steden verklaarde het Hooggerechtshof het betwiste mijnbouwcontract ongrondwettelijk. We bevinden ons nog in een pril stadium, maar de versterkte band tussen klimaatactivisten en syndicalisten is bijzonder belangrijk.</p>
<p>In Duitsland hebben Fridays for Future en de vakbond Verdi hun krachten gebundeld voor de campagne #wirfahrenzusammen (“we rijden samen”) om een verdubbeling van de capaciteit van het openbaar vervoer tegen 2030 te eisen, evenals hogere lonen en betere arbeidsomstandigheden voor het personeel in de sector. In maart 2023 gingen werknemers in het openbaar vervoer en klimaatactivisten samen in meer dan 40 steden in staking. In maart van dit jaar werd een actie- en stakingsweek georganiseerd, die uitmondde in betogingen in alle Duitse deelstaten. Een soortgelijke campagne werd onlangs gelanceerd in Oostenrijk, samen met de vakbond Vida.</p>
<p>In de Verenigde Staten sloten milieugroeperingen zich in de herfst van 2023 aan bij de stakers in de auto-industrie en nam de Sunrise-beweging het op voor degelijke groene jobs met vakbondsbescherming. In Zwitserland stelt de groep Klimaatstaking Zwitserland dat “privébezit klimaatrechtvaardigheid onmogelijk maakt”. De groep eist de onteigening van het Duitse energieconcern RWE en democratisch publiek eigendom van de energiesector. Ze roept mensen op om lid te worden van vakbonden en heeft zich aangesloten bij een vakbondsbetoging voor hogere lonen in september 2023. Ze deed dit onder de slogan “Meer loon, minder CO2”.</p>
<p>In Italië bezetten arbeiders van GKN (auto-onderdelen) hun fabriek sinds juli 2021. Ze hebben de productie terug opgestart om zonnepanelen en cargofietsen te maken. Ze eisten aanvankelijk een democratisch gecontroleerde nationalisatie van de fabriek, maar kregen geen steun van de officiële vakbonden. Ze kregen echter wel veel steun van feministische en klimaatactiegroepen. De GKN-delegatie is nu een integraal onderdeel van de mobilisatie voor klimaatactie en tegen onderdrukking. Andere delegaties van metaalarbeiders uit de automobielsector hebben dit voorbeeld gevolgd, zoals de Marelli-arbeiders in Bologna en de Fiat-arbeiders in Turijn.</p>
<p>Deze voorbeelden zijn zeer positief en kunnen als inspiratie dienen. Met de elektrificatie van de autosector zullen we meer en meer jobverlies zien (voor het bouwen van elektrische auto’s zijn over het algemeen minder arbeiders nodig en er is nu al overproductie) en aanvallen op arbeiders in de industrie. Vergelijkbare ontwikkelingen zien we ook in de Europese staalindustrie.</p>
<blockquote><p><strong>Het antwoord op deze aanvallen moet eenheid zijn van de strijd van arbeiders en sociale bewegingen tegen het verlies van jobs, voor een duurzame transitie van de productie onder arbeiderscontrole en voor nationalisatie onder democratische arbeiderscontrole en -beheer.</strong></p></blockquote>
<p><img decoding="async" class="wp-image-5071 alignleft" src="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/05/20211106_124915-300x225.jpg" alt="" width="517" height="388" srcset="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/05/20211106_124915-300x225.jpg 300w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/05/20211106_124915-1024x768.jpg 1024w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/05/20211106_124915-768x576.jpg 768w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/05/20211106_124915-1536x1152.jpg 1536w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2024/05/20211106_124915-2048x1536.jpg 2048w" sizes="(max-width: 517px) 100vw, 517px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
</div>
</div>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2024%2F05%2Fkapitalisme-klimaatcrisis-en-socialistische-strategie%2F&amp;linkname=Kapitalisme%2C%20klimaatcrisis%20en%20socialistische%20strategie" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2024%2F05%2Fkapitalisme-klimaatcrisis-en-socialistische-strategie%2F&amp;linkname=Kapitalisme%2C%20klimaatcrisis%20en%20socialistische%20strategie" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2024%2F05%2Fkapitalisme-klimaatcrisis-en-socialistische-strategie%2F&#038;title=Kapitalisme%2C%20klimaatcrisis%20en%20socialistische%20strategie" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2024/05/kapitalisme-klimaatcrisis-en-socialistische-strategie/" data-a2a-title="Kapitalisme, klimaatcrisis en socialistische strategie"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Welk ander systeem als antwoord op de klimaaturgentie?</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2023/12/welk-ander-systeem-als-antwoord-op-de-klimaaturgentie/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 19 Dec 2023 09:49:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Discussie en debat]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Theorie en perspectieven]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=4869</guid>

					<description><![CDATA[Op 3 december was er een nieuwe klimaatbetoging naar aanleiding van de klimaattop COP28 in Dubai. Een goed moment om naar de eisen van de beweging voor klimaatrechtvaardigheid te kijken. Eén van de voorstellen die naar voren komt, is die van degrowth. Ontgroeien en minder consumeren, is dat. We spraken hierover met Alain Mandiki, activist [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="gb-container gb-container-d2cafe96 pbx-template-content">
<div class="dynamic-entry-content">
<p><strong>Op 3 december was er een nieuwe klimaatbetoging naar aanleiding van de klimaattop COP28 in Dubai. Een goed moment om naar de eisen van de beweging voor klimaatrechtvaardigheid te kijken. Eén van de voorstellen die naar voren komt, is die van degrowth. Ontgroeien en minder consumeren, is dat. We spraken hierover met Alain Mandiki, activist van de Linkse Socialistische Partij (ISA in België) en actief in de Belgische vakbond.</strong></p>
<p><em>Interview door Constantin (Luik) uit maandblad De Linkse Socialist</em></p>
<p><strong>We zijn ondertussen toe aan de 28ste klimaattop van de VN, maar er lijkt niets te veranderen. Hoe komt dit?</strong></p>
<p>“Het nieuwste rapport van UNEP (United Nations Environment Programme) laat zien dat we afstevenen op een opwarming van de aarde tot 3°C, terwijl de afspraken van Parijs als doel hadden om de opwarming te beperken tot bij voorkeur 1,5°C en maximaal 2°C boven het pre-industriële niveau. Bovendien is er, ondanks alle beloften van de industrie om koolstofneutraliteit te bereiken tegen 2050, een toename van investeringen in de fossiele brandstoffensector.”</p>
<p>“Dit alles illustreert het falen van de heersende klasse om het klimaatprobleem via de opeenvolgende COP’s te beheersen. Ondertussen wordt de koude oorlog tussen de VS en China intensiever. Dat leidt tot een proces van deglobalisering en het dwingt elke nationale burgerij om haar eigen belangen voorop te stellen en zich aan te sluiten bij het imperialistisch blok dat de bescherming van die belangen het best garandeert. Deze nieuwe situatie heeft de neiging om de ruimte voor nieuwe multilaterale overeenkomsten sterk te beperken, terwijl de reeds bestaande overeenkomsten hun volledige ontoereikendheid hebben bewezen.”</p>
<p><strong>En hoe staat het met de klimaatbeweging? </strong></p>
<p>“De beweging van 2019 bracht enkele indrukwekkende mobilisaties die het klimaat zeker en vast op de agenda zetten. Niemand kan er nog omheen. Grote oliebedrijven als Total proberen zichzelf een ‘groener’ imago aan te meten, onder meer door mechanismen van koolstofcompensatie – die in zekere zin een vorm van koloniale verhoudingen bevatten – en door campagnes van greenwashing.”</p>
<p>“Als we echter kijken naar het traject van de opwarming van de aarde en de gegevens hierover analyseren, moeten we erkennen dat de mobilisaties er niet fundamenteel in geslaagd zijn om de lijnen te verleggen. Dit is een van de lessen van de beweging: massamobilisatie op zich is niet genoeg om de situatie te veranderen in de mate die nodig is.”</p>
<p>“De beweging is nu haar draai aan het zoeken. Er is een zekere radicalisering rond meer activistische groepen, zoals Code Rouge of Extinction Rebellion. Aan de andere kant probeert de beweging uitwegen te vinden via meer institutionele inspanningen, zoals de rechtszaken tegen regeringen die soms leiden tot veroordelingen wegens klimaatinactiviteit. Verenigingen laten zich kritisch uit over wetgevende initiatieven zoals de ‘natuurherstelwet’. De institutionele oplossingen blijven vrij beperkt en bieden geen oplossing voor de urgentie van de situatie. De radicalisering van een deel van de beweging en de zoektocht naar institutionele oplossingen illustreren dat de beweging oplossingen in alle richtingen zoekt.”</p>
<p>“De beweging is niet meer dezelfde als tien jaar geleden. Er wordt gezocht naar verbinding. Termen als ‘ecofeminisme’ of ‘dekoloniale ecologie’ en slogans als ‘einde van de maand, einde van de wereld: zelfde strijd’ illustreren dit. Er is een groeiend begrip dat het volledige systeem verantwoordelijk is voor de klimaatsituatie. Er is tegelijk echter geen duidelijk begrip van hoe dit systeem werkt. Wij willen de discussie over het karakter van het kapitalistisch systeem helpen verdiepen.”</p>
<p><strong>Het concept ‘degrowth’ ontstond in de jaren 1970. Het kwam voort uit een deel van de ecologiebeweging en komt op voor minder productie van materiële goederen en voor minder consumptie. De afgelopen jaren werd het begrip overgenomen door een deel van de klimaatbeweging. Hoe zie jij dat?</strong></p>
<p>“Het is een illustratie naar de zoektocht naar antwoorden. Ook hier evolueert de beweging. Tien jaar geleden was een van de slogans ‘meer banden, minder goederen’ (‘Plus de liens, moins de biens’). Dat drukte een idealistische kritiek uit op de consumptiemaatschappij en de impact van productie op de natuur. Vandaag is de kritiek van degrowth radicaler. Het is niet alleen een kritiek op consumentisme en productivisme, maar op het volledige systeem. Dat is een positieve ontwikkeling.”</p>
<p>“We moeten echter voorzichtig zijn aangezien degrowth als concept een theoretisch containerbegrip is. Het wordt gebruikt door het hele politieke spectrum, van extreemrechts over spiritualistische groepen en de ‘deep ecology’ trend tot linkse antikapitalisten als Kohei Saito en Jason Hickel. Die laatsten hebben een algemene kritiek op het kapitalisme.”</p>
<p>“Degrowth brengt een kritiek op het volledige systeem, maar de vaagheid van het concept verhindert ons om de mechanismen van het systeem volledig te begrijpen en daarom ook om er effectief tegen in te gaan. Marxisten bekritiseren de productiewijze op basis van een begrip van het functioneren ervan.”</p>
<p>“Het kapitalisme is volgens ons een systeem dat fundamenteel schadelijk is voor de mensheid, de natuur en de relatie tussen beiden. In dit systeem is de productie niet gericht op sociale behoeften, maar op de accumulatie van kapitaal in handen van een kleine minderheid. Dat is waarom het kapitalisme een grote accumulatie van goederen voortbrengt. Het systeem verandert alles in waren. Handelswaar is vooral een kristallisatie van een sociale relatie van uitbuiting. Vanaf zijn ontstaan heeft het kapitalisme er alles aan gedaan om de mens en de natuur te onderwerpen. Het afbakenen en toe-eigenen van grond door grootgrondbezitters leidde tot de tegenstelling tussen stad en platteland, maar ook tot destructieve handelsrelaties voor de volkeren van landen die onderworpen waren aan het juk van slavernij en koloniale overheersing, waar de monocultuur voor de export het model was. Het is dit wetenschappelijke begrip van het kapitalisme dat we in de beweging willen brengen.”</p>
<p><strong>Het marxisme legt veel nadruk op de noodzaak om de productiekrachten te ontwikkelen. Als we kijken naar de ecologische balans van ‘socialistische’ landen in het verleden, is het begrijpelijk dat sommigen zich vragen wat de relevantie van een marxistische analyse rond klimaat is. Is degrowth ook niet een kritiek op het marxisme?</strong></p>
<p>“De ervaring van het Oostblok, eigenlijk van de stalinistische karikatuur van socialisme, heeft een hele generatie weggeleid van het marxisme. Ze zagen immers enkel de dogmatische en verwrongen karikatuur. In de Sovjet-Unie waren er heel wat ecologische rampen. De kernramp in Tsjernobyl is er maar één voorbeeld van. Veel rivieren en meren werden vervuild. Bureaucratische planning hield geen rekening met de band tussen mens en natuur. In de Chinese Volksrepubliek zorgde de ‘campagne van de vier plagen’ ook voor een grote verstoring van het ecologische evenwicht.”</p>
<p>“Dit illustreert dat het stalinisme niet in staat is om ecologische problemen aan te pakken. Nu het ideologische gewicht van het stalinisme weg is, geeft dit ons de gelegenheid om opnieuw te kijken naar de werkelijke bijdragen van het marxisme aan de politieke ecologie.”</p>
<p>“Het concept van de metabole breuk speelt bijvoorbeeld een fundamentele rol in het denken van Marx. Vanaf het begin van zijn werk zien we dat de band tussen mens en natuur absoluut fundamenteel is.”</p>
<p>“Toen Marx de overgang van de feodale naar de kapitalistische productiewijze analyseerde, merkte hij op dat producenten voor het eerst in de menselijke geschiedenis fysiek werden losgekoppeld van de productiemiddelen. Het doel van het afbakenen van grond was om boeren van hun land te beroven. Het resultaat was de eerste vervreemding van de arbeider van zijn gereedschap. Als gevolg daarvan werden mensen gedwongen om hun arbeidskracht te verkopen om te overleven. Dit leidde onder meer tot de scheiding tussen stad en platteland.”</p>
<p>“Voorheen was er een zekere harmonie tussen mens en natuur, mogelijk gemaakt door de heropname van afval dat voortkwam uit het productieproces door de bodem, waardoor er een soort natuurlijke cyclus was. De plattelandsvlucht en de massale industrialisering hebben echter een hele reeks natuurlijke cycli doorbroken. De vernietiging van de stikstofcyclus veroorzaakt bijvoorbeeld een hele reeks ecologische problemen. De vruchtbaarheid van het land vermindert. Bovendien heeft de kloof tussen stad en platteland geleid tot een opeenhoping van vervuiling en afval in stedelijke centra.”</p>
<p>“De discussie over de ontwikkeling van de productiekrachten is een van de meest besproken en interessante discussies. De stalinisten hebben er een karikatuur van gemaakt, maar wat Marx hiermee bedoelde en wat in het Communistisch Manifest tot uitdrukking komt, is dat we voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid een stadium hebben bereikt waarin sociale, economische en ecologische crises niet worden veroorzaakt door onderproductie maar door overproductie. Dit is te wijten aan het kapitalisme, dat, om al zijn interne tegenstrijdigheden op te lossen, de sociale en natuurlijke obstakels die in zijn weg staan overwint. Vandaag komt het er niet zozeer op aan om het aantal op de markt gebrachte goederen te vergroten, maar om op een rationele manier en in overeenstemming met de behoeften te produceren. We willen ook dat het leven van mensen niet langer vervreemd is. Daarom willen we af van de loonverhouding. We willen dat de tijd die besteed wordt aan het produceren van wat nodig is, beperkt wordt tot het strikte minimum, zodat we kunnen genieten van wat ieder van ons aangenaam vindt en we een gelukkig leven kunnen leiden. Dit is wat Marx de overgang van het rijk van de noodzaak naar het rijk van de vrijheid noemde.”</p>
<p><strong>Je gaat er dus vanuit dat er geen fundamentele oplossing is binnen het kapitalisme. Er rest ons echter weinig tijd. We kunnen toch niet wachten op een ander productiesysteem om de klimaaturgentie aan te pakken? Zou degrowth een goed vertrekpunt zijn om er direct aan te beginnen?</strong></p>
<p>“Het argument van de tijd moet niet lichtvaardig worden opgevat. Er is een urgentie. Er is het probleem van de CO2. Van de negen planetaire grenzen die niet overschreden mogen worden om de voorwaarden voor menselijke ontwikkeling in stand te houden, zijn er al zes overschreden en de drie andere gaan ook die weg op.”</p>
<p>“Tegelijk wordt het argument van de urgentie al te vaak misbruikt om ons de ontoereikende maatregelen te laten aanvaarden die de heersende klasse bereid is om te geven. Het argument is dan dat elke kleine maatregel beter is dan helemaal niets. Het zijn dit soort redeneringen die ons naar de afgrond brengen waar we ons nu bevinden.”</p>
<p>“Naast het probleem van de opwarming van de aarde, is de volledige relatie tussen mens en natuur problematisch onder het kapitalisme. Dit systeem is niet in staat om te reageren op alle tegenstrijdigheden op verschillende fronten.”</p>
<p>“We zien dit in België met de PFAS-crisis. Fabrikanten wisten al jaren dat een te hoge concentratie van dit product gevaarlijk was. Om de winststroom niet af te remmen, deden ze niets en brachten zo de lokale bevolking in gevaar. Toen het schandaal van de 3M-fabriek in de Antwerpse regio bekend raakte, kwamen de gevolgen niet zozeer bij de eigenaars terecht, maar bij het personeel dat jobs verloren zag gaan.”</p>
<p>“Het toont een van de belangrijkste zwaktes in de benadering van degrowth. Die benadering benadrukt de noodzaak om consumptie en productie te verminderen, maar analyseert niet de tegenstellingen in de samenleving. Een recent Oxfam-rapport toont aan dat de 1% rijksten op de planeet evenveel CO2 uitstoten als de 66% armsten. Dit is een uitdrukking van het feit dat de samenleving in klassen is opgedeeld. We moeten de vraag stellen welke klasse de confrontatie met de tegenstrijdigheden van het kapitalisme kan aangaan om de economische, sociale en ecologische problemen aan te pakken. De kapitalisten zijn niet te vertrouwen. De vele schandalen inzake volksgezondheid en milieu veroorzaakt door hun winstzucht maken duidelijk dat ze totaal niet in staat zijn om iets in het algemeen belang te doen.”</p>
<p>“Er zullen radicale maatregelen moeten worden genomen om de concentratie CO2 in de atmosfeer te verminderen en zo te voorkomen dat de gemiddelde temperatuur met meer dan 1,5° Celsius stijgt.”</p>
<p>“We weten dat er nood is aan grootschalige herbebossing in aaneengesloten gebieden en we weten dat ecosystemen die door de kapitalistische productiemethoden zijn vernietigd terug moeten worden opgebouwd. Er moeten dus een hele reeks beperkingen aan de productie opgelegd worden. Dan zijn er nog de sociale noden. De afgelopen veertig jaar werden gekenmerkt door een explosie van ongelijkheid en tekorten. Die zijn er ook in de zogenaamd ‘rijke landen’, maar zeker in de neokoloniale landen, waar de ontwikkeling van het kapitalisme achterloopt en de sociale noden enorm zijn. Dit betekent dat we niet alleen moeten werken aan het verenigbaar houden van het leven in de maatschappij met de natuur, maar dat er zich ook een hele reeks sociale verplichtingen opdringen.”</p>
<p>“Om dit te doen, hebben we geen andere keuze dan de economie op een rationele manier te plannen, zodat we democratisch kunnen beslissen hoe we de noodzakelijke ecologische transitie kunnen maken. Dit is onmogelijk zonder de belangrijkste sectoren van de economie te nationaliseren. We moeten over de middelen en instrumenten beschikken om onze economie koolstofvrij te maken.”</p>
<p><strong>Om deze ecologische transitie te bereiken, is het zeker dat bepaalde sectoren hun activiteiten sterk zullen moeten beperken, zoals bijvoorbeeld de olie-industrie. Maar is het niet redelijk om tegelijk ook de activiteit van sectoren zoals het openbaar vervoer net drastisch uit te breiden? </strong></p>
<p>“Absoluut. In feite erkennen de meeste linkse voorstanders van degrowth dit. Het zou oneerlijk zijn om het politieke project van de linkse degrowth beweging gelijk te stellen aan een recessie die nadelig is voor de sociale meerderheid als geheel. Het dwingt ons echter wel om de vraag te stellen wat er fundamenteel mis is met het kapitalisme. Het probleem beperkt zich niet tot de groei van het BBP. Het gaat om het fundamentele doel van het kapitalisme, namelijk de accumulatie van goederen om ze te verkopen en winst te maken. Grondstoffen zijn bovenal een sociale relatie van productie en uitbuiting. En dit is het probleem. In een socialistische samenleving zou de discussie over groei op een heel andere basis plaatsvinden, omdat het doel in de eerste plaats zou zijn om aan sociale behoeften te voldoen. Sociale behoeften zijn ook milieubehoeften, want het is de sociale meerderheid die lijdt onder de gevolgen van klimaatverandering.”</p>
<p><strong>Het opbouwen van een maatschappij waar sociale behoeften voorrang krijgen op winst, zal een enorme strijd vergen. Hoe kunnen we de krachtsverhouding opbouwen die ons daartoe in staat stelt?</strong></p>
<p>“We moeten putten uit recente ervaringen. De mobilisaties van 2019 waren historisch. Ze hebben niet gewerkt. Niet omdat de mobilisatie zinloos was, maar omdat de vraag van de macht niet goed werd gesteld. Waar ligt de macht? In de sociale productieverhoudingen. Daarom vertrekt onze strategie van de klassentegenstellingen. We moeten inspelen op deze fundamentele tegenstelling van het kapitalisme. Feit is dat als arbeiders stoppen met werken, de kapitalist het proces van kapitaalaccumulatie niet kan voortzetten. Daarom is de staking nog steeds het beste wapen dat we hebben. Staken alleen is niet voldoende. We moeten de kwestie van het opnieuw toe-eigenen van de productiemiddelen voor de behoeften van de maatschappij op de agenda zetten. Het is duidelijk dat zo’n beweging niet in één dag opgebouwd kan worden. Elke keer dat we mobiliseren, is dat een kans om de mensen om ons heen ervan te overtuigen dat een ander systeem nodig is en dat er een alternatief bestaat in de vorm van democratische socialistische planning.”</p>
<p><img decoding="async" class="wp-image-4870 alignleft" src="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/12/Een-marxistische-analyse-van-degrowth-300x251.png" alt="" width="668" height="559" srcset="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/12/Een-marxistische-analyse-van-degrowth-300x251.png 300w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/12/Een-marxistische-analyse-van-degrowth-768x644.png 768w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/12/Een-marxistische-analyse-van-degrowth.png 940w" sizes="(max-width: 668px) 100vw, 668px" /></p>
</div>
</div>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F12%2Fwelk-ander-systeem-als-antwoord-op-de-klimaaturgentie%2F&amp;linkname=Welk%20ander%20systeem%20als%20antwoord%20op%20de%20klimaaturgentie%3F" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F12%2Fwelk-ander-systeem-als-antwoord-op-de-klimaaturgentie%2F&amp;linkname=Welk%20ander%20systeem%20als%20antwoord%20op%20de%20klimaaturgentie%3F" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F12%2Fwelk-ander-systeem-als-antwoord-op-de-klimaaturgentie%2F&#038;title=Welk%20ander%20systeem%20als%20antwoord%20op%20de%20klimaaturgentie%3F" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2023/12/welk-ander-systeem-als-antwoord-op-de-klimaaturgentie/" data-a2a-title="Welk ander systeem als antwoord op de klimaaturgentie?"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Klimaatactivisten en arbeidersbeweging: een noodzakelijke alliantie tegen het systeem van uitbuiting</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2023/11/klimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 06 Nov 2023 20:41:12 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Discussie en debat]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Jongeren]]></category>
		<category><![CDATA[Theorie en perspectieven]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=4784</guid>

					<description><![CDATA[Van 6 tot 8 oktober vond in Amsterdam de Global Climate Jobs Conference plaats, waaraan meer dan 100 jongeren, vakbondsleden, academici en activisten uit 15 landen deelnamen. Op het programma: discussies en debatten over de klimaatcrisis en het programma en de strategie om deze aan te pakken. Enkele leden van International Socialist Alternative, waarvan Socialistisch [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Van 6 tot 8 oktober vond in Amsterdam de Global Climate Jobs Conference plaats, waaraan meer dan 100 jongeren, vakbondsleden, academici en activisten uit 15 landen deelnamen. Op het programma: discussies en debatten over de klimaatcrisis en het programma en de strategie om deze aan te pakken. Enkele leden van International Socialist Alternative, waarvan Socialistisch Alternatief de Nederlandse afdeling is, waren aanwezig.</strong></p>
<p>De conferentie had als doel om de kwestie van een alliantie tussen de klimaatbeweging en de arbeidersbeweging te bespreken. In de nasleep van de grote betogingen van Fridays for Future in 2019 werden wereldwijd honderden initiatieven genomen, met tal van coalities van jongeren, NGO’s en partijen. Helaas moeten we vaststellen dat deze bewegingen er niet in geslaagd zijn om de politieke verantwoordelijken en de bedrijfsleiders tot een echte ecologische koerswijziging aan te zetten. Het klimaatprotest lijkt er amper in te slagen om de energie van de acties om te zetten in concrete resultaten.</p>
<p>Hiervoor is er een hefboom nodig. De enige kracht die dit kan, is de arbeidersbeweging. Enkel de arbeidersbeweging kan de economie platleggen door middel van stakingen. Alleen als de druk van de collectieve acties van de werkende klasse geen andere uitweg meer toelaat, zullen de grote vervuilers toegevingen doen en is het mogelijk om te breken met het politieke beleid dat vandaag gevoerd wordt.</p>
<blockquote><p><strong>Veel mensen op de conferentie deelden deze mening. Maar van daaruit is het nog steeds nodig om te specificeren welke benadering van eenheid in de strijd en welk programma nodig zijn.</strong></p></blockquote>
<p>Het enthousiasme voor de ecologische strijd onder jongeren, arbeiders (werkenden en werklozen) en gepensioneerden trekt ook krachten aan die enkel uit zijn op electoraal gewin of het omleiden van de beweging naar veiliger paden die het systeem niet in vraag stellen. Het moet echter duidelijk zijn: het kapitalisme ligt aan de basis van de klimaatcrisis en de sociale problemen. Een oplossing zal niet komen van allianties met pro-kapitalistische partijen (zoals de SP het voor ogen heeft) noch van initiatieven die erop gericht zijn de eisen af te zwakken en de strijdbaarheid te ondermijnen (zoals PvdA-GroenLinks denken).</p>
<p>Ondertussen gaan honderdduizenden mensen gebukt onder de willekeur van de energiemultinationals en is het bang afwachten of de energieprijzen deze winter opnieuw door het dak zullen gaan. Het resultaat van het beleid waaraan sociaaldemocraten en groenen deelnemen, is rampzalig voor de meerderheid van de bevolking. We kunnen de impasse enkel doorbreken door de controle over de energiesector in publieke handen te nemen. Wat de gemeenschap niet bezit, kan ze niet controleren. We moeten een beweging opbouwen om te breken met het huidige systeem.</p>
<div class="pbx-margin-calc pbx-border-color-block red">
<h2>Onze eisen</h2>
<div class="acf-innerblocks-container">
<ul>
<li>Onteigening en nationalisatie van de sleutelsectoren van de economie, zoals energie en financiën, zodat ze democratisch gecontroleerd en beheerd kunnen worden.</li>
<li>Gratis en degelijk openbaar vervoer</li>
<li>De heroriëntatie van subsidies voor fossiele brandstoffen naar massale publieke investeringen in wetenschappelijk onderzoek naar hernieuwbare energieën en de ontwikkeling van nieuwe methoden voor het beheer van materialen voor isolatie en energie-efficiëntie, enz.</li>
<li>Een publiek plan voor de renovatie en isolatie van gebouwen, de sanering van industrieterreinen en herbebossing, met de integratie van de grote bouwbedrijven in een democratisch beheerde en gecontroleerde publieke dienst voor stadsplanning en grondbeheer.</li>
</ul>
<p><img decoding="async" class="wp-image-4785 alignleft" src="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/11/Klimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting-300x251.png" alt="" width="551" height="461" srcset="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/11/Klimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting-300x251.png 300w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/11/Klimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting-768x644.png 768w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/11/Klimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting.png 940w" sizes="(max-width: 551px) 100vw, 551px" /></p>
</div>
</div>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F11%2Fklimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting%2F&amp;linkname=Klimaatactivisten%20en%20arbeidersbeweging%3A%20een%20noodzakelijke%20alliantie%20tegen%20het%20systeem%20van%20uitbuiting" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F11%2Fklimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting%2F&amp;linkname=Klimaatactivisten%20en%20arbeidersbeweging%3A%20een%20noodzakelijke%20alliantie%20tegen%20het%20systeem%20van%20uitbuiting" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F11%2Fklimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting%2F&#038;title=Klimaatactivisten%20en%20arbeidersbeweging%3A%20een%20noodzakelijke%20alliantie%20tegen%20het%20systeem%20van%20uitbuiting" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2023/11/klimaatactivisten-en-arbeidersbeweging-een-noodzakelijke-alliantie-tegen-het-systeem-van-uitbuiting/" data-a2a-title="Klimaatactivisten en arbeidersbeweging: een noodzakelijke alliantie tegen het systeem van uitbuiting"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Onteigening van klimaatcriminelen &#038; ecologische planning</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2023/08/onteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 26 Aug 2023 11:02:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Commentaar en achtergrond]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Editoriaal]]></category>
		<category><![CDATA[Jongeren]]></category>
		<category><![CDATA[Oproep]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=4653</guid>

					<description><![CDATA[We kennen het probleem: de klimaatcrisis is er. Meer nog: ze verdiept zich aan een verschroeiend tempo. De afgelopen acht jaar waren de warmste ooit gemeten, met in 2022 temperaturen van 1,15 graden Celsius boven het pre-industriële gemiddelde. In de afgelopen drie jaar hebben India, Pakistan en Midden- en Zuid-Amerika allemaal te maken gehad met [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>We kennen het probleem: de klimaatcrisis is er. Meer nog: ze verdiept zich aan een verschroeiend tempo. De afgelopen acht jaar waren de warmste ooit gemeten, met in 2022 temperaturen van 1,15 graden Celsius boven het pre-industriële gemiddelde. In de afgelopen drie jaar hebben India, Pakistan en Midden- en Zuid-Amerika allemaal te maken gehad met ongekende hittegolven. In Pakistan volgde een overstroming die meer dan 33 miljoen mensen trof, terwijl in Oost-Afrika de ergste droogte in 40 jaar een alarmerende hongersnood veroorzaakt.</strong></p>
<p><em>Dossier door Nicolas Croes uit maandblad De Linkse Socialist</em></p>
<p>De klimaatcrisis versnelt en vergroot overal en Europa is de snelst opwarmende regio ter wereld. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie was het vorig jaar in Europa zo’n 2,3°C boven het pre-industriële gemiddelde (1850-1900). In België, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Italië, Luxemburg, Portugal, Spanje, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk werd 2022 het warmste jaar ooit gemeten.</p>
<p>Met als gevolg intense droogtes, hevige bosbranden en tienduizenden slachtoffers. Volgens de Emergency Situations Database (EM-DAT) hebben meteorologische, hydrologische en klimatologische gebeurtenissen in Europa vorig jaar rechtstreeks 156.000 mensen getroffen en 16.365 doden veroorzaakt (vrijwel uitsluitend als gevolg van hittegolven). De economische schade, vooral veroorzaakt door overstromingen en stormen, wordt in totaal geschat op 2 miljard dollar voor het jaar 2022. Dit is echter veel minder dan de 50 miljard voor 2021 na de verschrikkelijke overstromingen die ook Wallonië troffen. Dat alles is de norm waarin we verzakken.</p>
<h3 class="gb-headline gb-headline-4485cfdd gb-headline-text"><strong>“Het is tijd voor een pauze!” Desnoods opgelegd met de klap van matrakken…</strong></h3>
<p>“We moeten de kalmte bewaren en de economie toch niet verzwakken met zinloze beperkingen.” Het zou een slechte grap kunnen zijn, maar het is de logica die Macron in Frankrijk zeer serieus volgt. Hij wordt daarin gesteund door de Belgische premier Alexander De Croo. Het betekent concreet dat klimaatnormen op “pauze” worden gezet. Meer dan 60% van de Europese landbouwgrond is in slechte staat, we verliezen onze bijen en de biodiversiteit stort in, maar ach, de aandeelhouders hebben meer champagne nodig! In 2022 betaalden de grootste Franse bedrijven (die van de CAC40) hun aandeelhouders twee derde van de in 2022 gemaakte winst: 67,5 miljard euro, weeral een record (Observatory of Multinationals).</p>
<p>Als extra middelvinger naar de planeet en de bevolking kondigde de Franse regering eind juni de ontbinding aan van Soulèvements de la terre (een platform dat honderden verenigingen, collectieven en vakbonden samenbrengt). Dat gebeurde precies twee weken na 8 juni, toen de temperatuurpiek zodanig was dat de gemiddelde temperatuur op aarde 1,51°C hoger lag dan het pré-industriële niveau. De activisten – door minister van Binnenlandse Zaken Gérald Darmanin omschreven als ecoterroristen – hadden deelgenomen aan een actie tegen de cementgigant Lafarge. Het is ironisch dat deze activisten als terroristen worden omschreven nadat ze met hun acties ingingen tegen een groot bedrijf dat niet enkel vervuilend is, maar ook veroordeeld werd door een rechtbank wegens het onderhouden van commerciële relaties met Islamitische Staat…</p>
<p>Daags voordien begon in België het proces tegen 14 Greenpeace-activisten die terechtstonden voor het urenlang bezetten van de Fluxys-gasterminal tijdens een actie in de haven van Zeebrugge. Nadat ze op de laadperrons van schepen met vloeibaar aardgas waren geklommen, bevestigden ze een spandoek “Gas kills, Fluxys guilty”. Ze riskeren een gevangenisstraf van maximaal een jaar en een boete van maximaal 8.000 euro. Dat is veel meer dan de moordenaars van Sanda Dia…</p>
<p>Dat autoriteiten, politie, justitie en politiek harder optreden ten opzichte van milieuactivisten komt niet uit het niets. De slogan die al even de ronde doet – “Einde van de wereld en einde van de maand, zelfde oorzaak, zelfde strijd” – kreeg in Frankrijk een nieuwe invulling: “Geen gepensioneerden op een verschroeide planeet. Pensioen en klimaat: zelfde strijd.” In België richtte Code Rouge zich op de multinational TotalEnergies en nam het deel aan verschillende vakbondsbijeenkomsten om de dialoog aan te gaan met vakbondsleden.</p>
<p>Bedrijfsleiders en aandeelhouders zijn er voor om de discussie te beperken tot ieders ‘ecologische voetafdruk’ en consumptie. Dan kunnen ze het probleem gemakkelijk negeren. Door alle individuen de schuld te geven, leiden ze de aandacht af van hun rol als kapitalist. Maar nu het debat meer en meer verschuift naar de economische productie, en dus naar de verantwoordelijkheid van de bezitters van de productiemiddelen, reageert het staatsapparaat om de belangen van die bedrijfsleiders en aandeelhouders te verdedigen.</p>
<h3 class="gb-headline gb-headline-2fc5e5ee gb-headline-text"><strong>Antwoorden op de klimaatcrisis</strong></h3>
<p>Er wordt gezegd dat noodmaatregelen voor het klimaat ingaan tegen de verworvenheden en de levensstandaard van de werkende klasse. Het establishment creëert bewust een vals dilemma. In feite is het tegenovergestelde waar. Ziehier hoe collectieve maatregelen de sociale behoeften van de meerderheid en de behoeften van het klimaat samenbrengen:</p>
<p><strong>Het hoofd bieden aan klimaatrampen</strong></p>
<ul>
<li>Besparingen zijn dodelijk! Nood aan massale publieke investeringen in brandweer, bescherming en gezondheidszorg: meer middelen, meer collega’s, goede arbeidsvoorwaarden en betere lonen!</li>
<li>We hebben geen prestigeprojecten nodig! Stop “koning beton”! Voor een openbaar plan voor stadsplanning en land- en rivierbeheer om het hoofd te bieden aan de nieuwe norm van extreme weersomstandigheden en om bestand te zijn tegen steeds meer frequente overstromingen en hitteschokken. Dit plan moet in alle transparantie worden opgesteld, met betrokkenheid van vakbonden en verenigingen op het terrein.</li>
<li>De grote bedrijven in de bouwsector moeten worden onteigend en geïntegreerd in een democratisch geleide openbare bouwdienst.</li>
<li>De verzekeringssector moet worden genationaliseerd om elke persoon getroffen door rampen schadeloos te stellen.</li>
<li>Gebouwen die om speculatieve redenen leegstaan, moeten dringend worden onteigend en gerenoveerd om de getroffenen en iedereen die een dak boven hun hoofd nodig heeft te huisvesten.</li>
</ul>
<p><strong>Onmiddellijk de uitstoot van broeikasgassen verminderen</strong></p>
<ul>
<li>Een openbaar plan voor de renovatie en isolatie van gebouwen opstellen, wijk voor wijk, om de uitstoot van energie die in gebouwen wordt gebruikt drastisch te verminderen.</li>
<li>Onteigening, nationalisatie onder democratische controle en beheer evenals omschakeling van vervuilende en niet-maatschappelijk nuttige industrieën, met gegarandeerd inkomen en verbeterde arbeidsomstandigheden voor het personeel.</li>
<li>Massale investeringen voor gratis openbaar vervoer in alle steden en om zoveel mogelijk vrachtvervoer per spoor en rivier te verzekeren. Verbod op vluchten met privéjets.</li>
<li>Massale overheidsinvesteringen in wetenschappelijk onderzoek naar hernieuwbare energiebronnen en om nieuwe methoden te ontwikkelen voor het beheer van materialen voor isolatie, enz. Afschaffing van patenten en het einde van de particuliere eigendom van wetenschap.</li>
<li>De nationalisatie van de financiële sector en de kwijtschelding van de staatsschuld om te vermijden dat noodmaatregelen voor het klimaat economisch gesaboteerd worden en om de middelen vrij te maken die nodig zijn voor een sociaal rechtvaardige ecologische transitie.</li>
<li>Democratische socialistische planning van de economie, gebaseerd op menselijke behoeften en met respect voor de planeet, om een einde te maken aan de monumentale verspilling van de markteconomie gebaseerd op concurrentie en winst.</li>
</ul>
<p>Dit type programma geeft meteen een idee van het soort strijd dat we nodig hebben om het af te dwingen. De eerste historische maatregelen ter bescherming van de gezondheid en het milieu werden genomen dankzij acties van de georganiseerde arbeidersbeweging. Dat is ook de weg die we vandaag moeten volgen. Als de werkende klasse stopt, stopt alles! Dat betekent een massale strijd die gebruik maakt van de meest effectieve methoden van sociale strijd, zoals de algemene staking en bedrijfsbezettingen. Als we alles kunnen blokkeren, kunnen we ook alles opnieuw opstarten, maar dan nadat we de aandeelhouders en andere bazen aan de kant geschoven hebben. Alleen dan kunnen we beginnen met het herstellen van de ecologische schade ten voordele van toekomstige generaties.</p>
<div class="gb-container gb-container-3c7e8a3a">
<h2 class="gb-headline gb-headline-ff02bc97 gb-headline-text"><strong>Klimaatfinanciering. Wanneer hulp aan arme landen hun afhankelijkheid versterkt</strong></h2>
<p>Als onderdeel van de VN-klimaatakkoorden hadden de ontwikkelde kapitalistische landen zich ertoe verbonden om vanaf 2020 jaarlijks 100 miljard dollar aan klimaatfinanciering te mobiliseren voor de landen van de neokoloniale wereld. Oxfam heeft het uitgespit … Niet alleen ligt de daadwerkelijke hulp veel lager dan de officiële cijfers, de hulp komt er vooral in de vorm van terug te betalen schulden!</p>
<p>De kredietverstrekkers beweerden in 2020 83,3 miljard dollar te hebben gemobiliseerd. Ze kwamen op dat cijfer door systematische overschatting en door projecten op te nemen die niets met het klimaat te maken hebben. De reële waarde van de financiering bedraagt maximaal 24,5 miljard dollar. Van dit bedrag ging slechts tussen 9,5 miljard en 11,5 miljard dollar naar de financiering van aanpassingsinvesteringen, d.w.z. om de broodnodige fondsen te verstrekken voor projecten en processen die erop gericht zijn klimaatgevoelige landen te helpen omgaan met de verslechterende nadelige gevolgen van klimaatverandering.</p>
<p>Aangezien de meeste van deze fondsen leningen zijn, geen schenkingen, draagt het bij aan het “schuldsysteem” dat arme landen in de greep houdt van de imperialistische machten, grote financiële instellingen en hedgefondsen.</p>
<p>Van de bilaterale donoren betaalt Frankrijk het grootste deel van die klimaatfinanciering uit in de vorm van leningen: maar liefst 92%. Oostenrijk (71%), Japan (90%) en Spanje (88%) behoren ook tot de donoren die veel gebruikmaken van leningen. In het boekjaar 2019-20 bestond 90% van de klimaatfinanciering die werd verstrekt door multilaterale ontwikkelingsbanken zoals de Wereldbank uit leningen!</p>
<p>De particuliere financiering zou volgens een recent rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) zijn gestegen van 1,9 miljard dollar in 2018 tot 4,4 miljard dollar in 2020. Maar deze stijging is vooral toe te schrijven aan een groot vloeibaar aardgas-energieproject in Mozambique dat geen zier te maken heeft met aanpassingsinvesteringen.</p>
<p>Het antwoord op de klimaatcrisis is per definitie een internationale strijd. Binnen dat kader moet de milieubeweging opkomen voor de kwijtschelding van de publieke schulden. Dit moet gebeuren zonder compensatie, behalve op basis van bewezen private behoeften (bvb een gepensioneerde wiens spaargeld zou worden gebruikt door bijvoorbeeld een hedgefonds).</p>
<p><em>Cijfers. Oxfam: “2023: De reële cijfers van klimaatfinanciering”.</em></p>
</div>
<h2 id="steeds-meer-privejets-de-rijken-vernietigen-de-planeet" class="gb-headline gb-headline-299e3dd3 gb-headline-text"><strong>Steeds meer privéjets: de rijken vernietigen de planeet</strong></h2>
<p>Het is niet voor iedereen crisis! Dat is duidelijk, maar ook wat betreft de ecologische crisis zitten we niet in hetzelfde schuitje. Arbeiders en jongeren hebben geen zeggenschap over hoe dingen worden geproduceerd, maar de massamedia doen er alles aan om hen schuldig te laten voelen over hun consumptie. En wat als we kijken naar wat de elite consumeert?</p>
<p>Volgens Greenpeace is het aantal vluchten in privéjet in Europa vorig jaar met 64% gestegen tot 572.806 vluchten. Voor het eerst werd in België de grens van de 10.000 overschreden. De wereldwijde vloot van privéjets is de afgelopen twee decennia met 133% geëxplodeerd (Instituut voor Beleidsstudies). In 2022 waren er meer privéjets in de lucht dan ooit tevoren in de menselijke geschiedenis: 5,3 miljoen vluchten.</p>
<p>De eigenaars van deze luxevliegtuigen vertegenwoordigen slechts 0,0008% van de wereldbevolking. Ze zijn goed voor 4% van de wereldwijde vliegtuigmarkt, maar zijn verantwoordelijk voor de helft van de uitstoot van broeikasgassen door de luchtvaart!</p>
<blockquote><p>Een onmiddellijke maatregel die moet worden genomen, is een algemeen verbod op privéjets, naast de enorme ontwikkeling van publiek transport in al zijn vormen.</p></blockquote>
<h2 id="socialistische-ideeen-uitgelegd-marx-en-engels-over-de-metabole-kloof" class="gb-headline gb-headline-96b3ff9b gb-headline-text"><strong>Socialistische ideeën uitgelegd. Marx en Engels over de metabole kloof</strong></h2>
<p>Er is meer begrip voor het verband tussen het kapitalistisch systeem en de vernietiging van ons milieu. Daarmee komt relevantie van de bijdrage van Marx en Engels over die kwestie opnieuw aan de oppervlakte. Hun uitgangspunt wordt gesymboliseerd door de opmerking van Karl Marx dat het kapitaal “gelijktijdig de bronnen van alle rijkdom ondergraaft: de grond en de arbeider.” (Het Kapitaal) De kern van het denken van Marx en Engels was de vaststelling van een metabole breuk of kloof.</p>
<p>Al op 23-jarige leeftijd hekelde Engels in zijn artikel ‘Schets van een kritiek op de politieke economie’ uit 1844 de meedogenloze uitbuiting van de industriële revolutie, de ellende en epidemieën, maar had hij het ook over de veelbelovende arbeidersstrijd die hij in 1845 zou beschrijven in ‘De toestand van de arbeidersklasse in Engeland’. “Alleen het einde van het privé-eigendom kan de verzoening van de mensheid met de natuur en met zichzelf betekenen,” stelde Engels.</p>
<p>Tegelijkertijd beschreef Marx in zijn ‘Parijse Manuscripten’ van 1844 de groeiende vervreemding onder het kapitalisme tussen arbeiders en de resultaten van de productie enerzijds en tussen de mensheid en de natuur anderzijds. Voor hem was het de taak van het communisme om op een hoger niveau een volledige en rationeel geregelde eenheid tussen mens en natuur te herstellen.</p>
<p>In ‘Dialectiek van de Natuur’ (1883) stelde Engels dat het uiteindelijke essentiële verschil tussen dieren en mensen is dat enkel de laatsten de natuur kunnen beheersen en inzetten voor hun eigen doeleinden. Maar hij waarschuwde vanaf het begin: “We moeten echter niet overdrijven als we het hebben over de menselijke overwinningen op de natuur. Voor elke overwinning neemt de natuur wraak. Iedere overwinning leidt aanvankelijk tot de resultaten die we verwacht hadden, maar daarna heeft het soms erg verschillende onvoorziene gevolgen die maar al te vaak het eerste resultaat teniet doen. (…) Bij iedere stap worden we eraan herinnerd dat de natuur zich niet laat veroveren zoals een vreemd volk dat doet, maar dat wij, als vlees, bloed en hersenen, deel uitmaken van de natuur en midden in de natuur leven waarbij onze heerschappij enkel bestaat uit het feit dat we op andere wezens het voordeel hebben dat we de lessen van de natuur kunnen leren en correct kunnen toepassen.”</p>
<p>Engels concludeerde dat deze regulering van onze relatie met de natuur meer vereiste dan alleen kennis: “Het vereist een volledige revolutie in de hedendaagse productiewijze en tegelijk een revolutie in de gehele bestaande sociale orde.” Marx schreef in ‘Het Kapitaal’: “Vanuit het standpunt van een hogere economische maatschappijformatie lijkt het privaateigendom van afzonderlijke individuen in de wereld net zo zinloos als het privaateigendom van een mens over een andere mens.”</p>
<blockquote><p>Deze erfenis werd echter lange tijd verborgen gehouden door zowel de sociaaldemocratie als het stalinisme. Maar dat is niet altijd zo geweest.</p></blockquote>
<h3 class="gb-headline gb-headline-a9866a85 gb-headline-text"><strong>Wat kan een revolutie bereiken? </strong></h3>
<p>Toen de arbeidersklasse in 1917 de macht overnam in Rusland, bevond de jonge revolutionaire regering zich geïsoleerd in een land dat verwoest was door de Eerste Wereldoorlog en snel in een burgeroorlog belandde. Toch nam de Sovjetregering onmiddellijk stappen om het milieu te beschermen. Het zijn maatregelen die vandaag een grote bron van inspiratie zijn.</p>
<p>Twee dagen na de machtsovername werden alle bossen, mineralen en water genationaliseerd via het decreet ‘Over het Land’. Een half jaar later, in mei 1918, stelde een ander decreet, ‘Over de bossen’, een gecentraliseerde controle in over herbebossing en bosbescherming. Op dezelfde manier werd de jacht gereguleerd en alleen toegestaan tijdens bepaalde seizoenen. De Russische Revolutie maakte het ook mogelijk om midden in een burgeroorlog toch onderzoek te doen naar oceanografie en continentale visserij!</p>
<p>In 1919 werd het natuurreservaat Astrachanski opgericht, tegen 1924 waren er vier zulke reservaten.(*) Er werden verschillende nieuwe onderzoeksinstellingen opgericht, Russische wetenschappers werden beschouwd als toonaangevende ecologen en er werden cursussen ecologie gegeven aan de universiteit van Moskou. De wetenschapper Vladimir Vernadski werd wereldberoemd met zijn concept van de ‘noösfeer’: een nieuwe toestand van de biosfeer waarin de mens een actieve rol speelt in de verandering, gebaseerd op de erkenning van de onderlinge verbondenheid van mensen met de natuur. Dit ging gepaard met al even vooruitstrevende discussies over stedenbouw en architectuur.</p>
<p>Aan het in praktijk brengen van deze revolutionaire ideeën kwam echter een zeer abrupt einde. De stalinistische contrarevolutie, veroorzaakt door het isolement van de revolutie in een verwoest Rusland, had niet alleen gevolgen voor de arbeidersdemocratie, maar ook voor de vrijheid van onderzoek, onder andere naar het milieu. Het palmares van de eerste jaren van de revolutie blijft echter indrukwekkend en geeft slechts een glimp van wat vandaag bereikt kan worden met moderne technieken en kennis, zodra deze bevrijd zullen zijn van het streven naar winst tegen elke prijs.</p>
<p><em>(*) In de papieren versie van De Linkse Socialist stond verkeerdelijk dat in 1920 het eerste natuurreservaat ter wereld werd opgezet in de Sovjet-Unie. Dit is feitelijk niet correct: er bestonden al natuurparken en reservaten. Wel is er ondanks de omstandigheden van burgeroorlog en tekorten snel nadruk gelegd op natuurbescherming in de jonge Sovjet-Unie, een benadering die onder het stalinisme op de schop ging (<a href="https://nl.marxisme.be/2021/12/30/milieu-socialistische-planning-versus-stalinistische-erfenis/">waarover meer in dit eerder gepubliceerd artikel</a>). </em></p>
<p><img decoding="async" class="wp-image-4654 alignleft" src="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/Onteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning-300x251.png" alt="" width="636" height="532" srcset="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/Onteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning-300x251.png 300w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/Onteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning-768x644.png 768w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/Onteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning.png 940w" sizes="(max-width: 636px) 100vw, 636px" /></p>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Fonteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning%2F&amp;linkname=Onteigening%20van%20klimaatcriminelen%20%26%20ecologische%20planning" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Fonteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning%2F&amp;linkname=Onteigening%20van%20klimaatcriminelen%20%26%20ecologische%20planning" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Fonteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning%2F&#038;title=Onteigening%20van%20klimaatcriminelen%20%26%20ecologische%20planning" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2023/08/onteigening-van-klimaatcriminelen-ecologische-planning/" data-a2a-title="Onteigening van klimaatcriminelen &amp; ecologische planning"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>In warme wateren: de verwoestende gevolgen van stijgende oceaantemperaturen</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2023/08/in-warme-wateren-de-verwoestende-gevolgen-van-stijgende-oceaantemperaturen/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 13 Aug 2023 19:20:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Commentaar en achtergrond]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Jongeren]]></category>
		<category><![CDATA[Oproep]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=4639</guid>

					<description><![CDATA[“De oceaan is heter dan ooit, wat is er aan de hand?” Zo start een artikel dat in mei van dit jaar werd gepubliceerd door Nature, een toonaangevend wetenschappelijk tijdschrift. In 2023 is de oppervlaktetemperatuur van de oceaan gestegen tot het hoogste niveau sinds het begin van de metingen, wat wereldwijd heeft geleid tot hittegolven [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="gb-container gb-container-d2cafe96 pbx-template-content">
<div class="dynamic-entry-content">
<p><strong>“De oceaan is heter dan ooit, wat is er aan de hand?” Zo start een artikel dat in mei van dit jaar werd gepubliceerd door Nature, een toonaangevend wetenschappelijk tijdschrift. In 2023 is de oppervlaktetemperatuur van de oceaan gestegen tot het hoogste niveau sinds het begin van de metingen, wat wereldwijd heeft geleid tot hittegolven op zee en de voorspellingen van veel klimaatmodellen heeft overtroffen. In Ierland lag de temperatuur van het oceaanoppervlak 4 tot 6°C boven het gemiddelde voor juni, met nog hogere temperaturen in het vooruitzicht voor later deze zomer.</strong></p>
<p><em>Door Oisin Hill (Socialist Party, ISA in Ierland)</em></p>
<h2 class="gb-headline gb-headline-1058e885 gb-headline-text"><strong>Verwoestende impact</strong></h2>
<p>In de afgelopen decennia hebben de oceanen 90% van de warmte van broeikasgassen geabsorbeerd. De significante verschuiving in de temperatuur van de oceanen wereldwijd, nog verergerd door El Niño, heeft rampzalige gevolgen voor mensen en ecosystemen. De opwarming van de oceanen versnelt de stijging van de zeespiegel – water zet uit bij hogere temperaturen, en warmere pooloceanen versnellen de snelheid van het smelten van zee-ijs, waardoor er nog meer water in de wereldzeeën komt en de huizen en levens van miljoenen mensen over de hele planeet worden bedreigd.</p>
<p>Extreme weersomstandigheden komen steeds vaker voor en worden steeds intenser door de opwarming van de oceanen en de klimaatverandering. Dit jaar waren er recordhittegolven in het zuidwesten van de Verenigde Staten en Zuid-Europa. Mensen in Italië worden getroffen, zo is er een wegwerker in Milaan overleden aan een zonnesteek en waren nog veel meer arbeiders in staat om te werken of hebben ze onderliggende gezondheidsproblemen die verergerd zijn door de hitte. Hittegolven zoals deze, samen met andere extreme weersomstandigheden, dreigen wereldwijd steeds meer mensen te doden en te verdrijven en zullen dat blijven doen zolang we in een systeem leven dat winst belangrijker vindt dan mensenlevens en de gezondheid van de planeet.</p>
<p>Desondanks blijven ’s werelds grootste bedrijven in fossiele brandstoffen doorgaan met 195 “koolstofbom” olie- en gasprojecten die elk voor minstens een miljard ton CO2-uitstoot zouden zorgen tijdens hun levensduur. Onze planeet is niet stervende, ze wordt gedood.</p>
<h2 class="gb-headline gb-headline-e45b23b2 gb-headline-text"><strong>Keerpunt in de zee</strong></h2>
<p>Wetenschappers hebben gewaarschuwd dat stijgende oceaantemperaturen de biodiversiteit van de oceanen verwoesten, massale sterfte van veel mariene soorten veroorzaken en habitats verder vernietigen die al zijn onder druk stonden door tientallen jaren van door winstbejag gedreven overexploitatie en vervuiling. Net als op het land, waar bosbranden levensbelangrijke regenwouden verwoesten, kunnen hittegolven in de oceaan enorme stukken zeegrasvelden en ecosystemen in de zeeën rond Groot-Brittannië en Ierland vernietigen, ecosystemen die enorme hoeveelheden koolstof opnemen en habitats bieden aan duizenden soorten. Als het omslagpunt wordt bereikt, kunnen deze ecosystemen koolstof uitstoten in plaats van absorberen, waardoor een rampzalige terugkoppelingslus ontstaat.</p>
<p>De gevolgen voor de visserij zijn ook rampzalig. Ongeveer 16.000 mensen in de Ierse Republiek en ongeveer 5.000 in Noord-Ierland zijn voor hun werk afhankelijk van de visserij, velen in afgelegen of verarmde kustgemeenschappen waar andere opties beperkt zijn. Wereldwijd zijn naar schatting drie miljard mensen voor hun voedsel afhankelijk van de oceaan, de meesten van hen in landen in het Zuiden van de wereld, die afhankelijk zijn van kleinschalige visserij die wordt bedreigd door klimaatverandering en overbevissing. Het verlies aan mariene biodiversiteit vormt dus een enorme bedreiging voor de voedselzekerheid en werkzekerheid. Zoals altijd dragen de armsten in de samenleving het grootste deel van de gevolgen van deze vernietiging.  De opwarming van de oceaan toont hoe het kapitalisme de ingewikkelde verbindingen tussen levende organismen verbreekt. Deze verbindingen produceren de lucht die we inademen en het voedsel dat we eten en die het klimaat op aarde stabiel houden.</p>
<p>Als we willen vechten voor het behoud van de levende zee en alles wat ze ons biedt en de ergste gevolgen van klimaatverandering en ecologische verwoesting willen verzachten, moeten we vechten voor een andere samenleving. Dat betekent een democratische socialistische samenleving, waarin de productie duurzaam wordt georganiseerd, in tegenstelling tot het door en door destructieve streven waarop het kapitalisme is gebouwd.</p>
<blockquote><p><strong>Democratische planning en collectieve publiek eigendom van de grondstoffen van onze planeet kunnen voorzien in d</strong><strong> behoeften van alle mensen en voor de gezondheid van de planeet, in plaats van de zakken te vullen van fossiele brandstofmagnaten en het grootkapitaal.</strong></p></blockquote>
<p><img decoding="async" class="wp-image-4640 alignleft" src="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/Een-titel-toevoegen-300x251.png" alt="" width="694" height="581" srcset="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/Een-titel-toevoegen-300x251.png 300w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/Een-titel-toevoegen-768x644.png 768w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/Een-titel-toevoegen.png 940w" sizes="(max-width: 694px) 100vw, 694px" /></p>
</div>
</div>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Fin-warme-wateren-de-verwoestende-gevolgen-van-stijgende-oceaantemperaturen%2F&amp;linkname=In%20warme%20wateren%3A%20de%20verwoestende%20gevolgen%20van%20stijgende%20oceaantemperaturen" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Fin-warme-wateren-de-verwoestende-gevolgen-van-stijgende-oceaantemperaturen%2F&amp;linkname=In%20warme%20wateren%3A%20de%20verwoestende%20gevolgen%20van%20stijgende%20oceaantemperaturen" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Fin-warme-wateren-de-verwoestende-gevolgen-van-stijgende-oceaantemperaturen%2F&#038;title=In%20warme%20wateren%3A%20de%20verwoestende%20gevolgen%20van%20stijgende%20oceaantemperaturen" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2023/08/in-warme-wateren-de-verwoestende-gevolgen-van-stijgende-oceaantemperaturen/" data-a2a-title="In warme wateren: de verwoestende gevolgen van stijgende oceaantemperaturen"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Recensie: The robbery of nature van John Bellamy Foster en Brett Clark</title>
		<link>https://socialistischalternatief.nl/2023/08/recensie-the-robbery-of-nature-van-john-bellamy-foster-en-brett-clark/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 06 Aug 2023 19:44:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Artikelen]]></category>
		<category><![CDATA[Ecologie]]></category>
		<category><![CDATA[Editoriaal]]></category>
		<category><![CDATA[Recensies]]></category>
		<category><![CDATA[Theorie en perspectieven]]></category>
		<category><![CDATA[Vooraan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://socialistischalternatief.nl/?p=4625</guid>

					<description><![CDATA[The robbery of nature’ bouwt voort op eerder werk van Foster, Clark en anderen (York, Burkett, Saito, Sheehan …) dat de analyse van Marx en Engels opnieuw naar voren schuift in het kader van de onvermijdelijke schade die het kapitalisme toebrengt aan de natuur en de bijhorende ecologische rampen die vandaag bijzonder duidelijk zijn. Het [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>The robbery of nature’ bouwt voort op eerder werk van Foster, Clark en anderen (York, Burkett, Saito, Sheehan …) dat de analyse van Marx en Engels opnieuw naar voren schuift in het kader van de onvermijdelijke schade die het kapitalisme toebrengt aan de natuur en de bijhorende ecologische rampen die vandaag bijzonder duidelijk zijn. Het historisch materialisme van het marxisme bevat een inherent ecologisch inzicht.</strong></p>
<p><em>Door Chris Stewart (ISA Ierland) en Bill Hopwood (ISA Canada) uit Socialist World, magazine van ISA</em></p>
<p>Twee van de rode lijnen in het boek zijn dat de rijkdom van het kapitalisme voortkomt uit de plundering van de natuur en de uitbuiting van arbeid, en ten tweede dat het kapitalisme enkel bekommerd is om de winsten en zich daarom enkel focust op ruilwaarde zonder oog te hebben voor gebruikswaarde. Deze analyse is geworteld in het dialectisch materialistische begrip van het verband tussen mens en natuur.</p>
<blockquote><p><strong>“De kapitalistische productie is dus alleen maar in staat de techniek en de combinatie van de maatschappelijke productieprocessen tot ontwikkeling te brengen, doordat zij gelijktijdig de bronnen van alle rijkdom ondergraaft: de grond en de arbeider” (Marx, Het Kapitaal)</strong></p></blockquote>
<h2 class="gb-headline gb-headline-90c1ce52 gb-headline-text"><strong>Metabolisme en historisch materialisme</strong></h2>
<p>Marx en Engels erkenden dat de menselijke samenleving onderdeel is van een breder ‘metabolisme’ van de natuur. Dit metabolisme verwijst naar een complex ecologisch stelsel dat bestaat uit tal van biogeochemische processen, materie en energiestromen die een constante interactie kennen. Al het leven is gebaseerd op het metabolisme van energie en materie.</p>
<p>De menselijke samenleving ontstond uit en bestaat binnen dit metabolisme van de natuur. De mens heeft zich steeds door arbeid middelen van de natuur toegeëigend om aan noden en behoeften te voldoen.</p>
<p>De wijze waarop mensen hun noden invullen, was voor Marx zowel een fysiek als een sociaal metabolisme. Het is een constant dialectisch proces waarbij materie en energie uit de natuurlijke wereld worden gebruikt doorheen menselijke samenlevingen en lichamen en terug in de natuur terechtkomen. Het specifiek karakter van deze metabolismen is bepaald door veranderingen in de sociale productieverhoudingen – wie doet de arbeid, wie controleert de arbeid, hoe wordt voedsel geproduceerd enzoverder.</p>
<p>Marx legde uit dat de ontwikkeling van de menselijke samenleving voortkomt uit veranderingen in hoe de mensheid de levensmiddelen produceert en reproduceert. “Charles Darwin ontdekte de wetten van de evolutie van de organische natuur van onze planeet. Marx is de ontdekker van de gang en ontwikkeling van de menselijke geschiedenis,” stelde Engels op de begrafenis van Marx.</p>
<p>De opkomst van het kapitalisme heeft de aard van de menselijke interactie met de natuur drastisch veranderd. Het leidt tot de vernietiging van ecosystemen, de massale uitroeiing van soorten en de rampzalige vervuiling van de biosfeer.</p>
<p>Een begrip van hoe het kapitalisme opkwam en hoe het werkt, is cruciaal om de huidige ecologische crisis te begrijpen. ‘Robbery of Nature’ toont hoe het kapitalisme voortkomt uit de uitbuiting van de aarde zelf en dat deze onteigening dagelijks voortgaat.</p>
<h2 class="gb-headline gb-headline-6a8b65d6 gb-headline-text"><strong>De onteigening van de natuur</strong></h2>
<p>Het kapitalisme is gebaseerd op een verdeling van de samenleving in een kleine klasse van eigenaars en een grote werkende klasse. Er is niets natuurlijk aan deze opdeling. Voor het kapitalisme kon ontwikkelen, Beperkte het in ernstige mate de toegang van brede lagen van de bevolking tot grond, gereedschap en middelen – anders gezegd de “natuurlijke condities van hun bestaan.”</p>
<p>Marx schreef dat het kapitalisme op het historische toneel verscheen “geboren van hoofd tot voeten, uit alle poriën, druipend van bloed en vuil.” Een essentieel onderdeel van deze geboorte was de brutale plundering van de planeet. Doorheen Europa  werden grond en grondstoffen die voorheen in gemeenschapsbezit waren op brutale wijze onteigend en omgevormd in privaat bezit. Gedwongen onteigeningen lieten de boeren zonder land achter en dus zonder middelen van bestaan.</p>
<p>In Afrika, Azië en Amerika was deze onteigening gebaseerd op genocide en slavernij. De grond en de rijkdommen werden op gewelddadige wijze gestolen van de inheemse bevolking, een proces dat vandaag voortgaat in verschillende delen van de wereld. Deze plundering en de horror van de slavernij – het onderhouden en verkopen van mensen als handelswaar, waarbij een menselijkheid volledig werd ontkend – zorgde voor een enorme rijkdom van de opkomende kapitalistische klasse. De eigendom van de grond was geconcentreerd in handen van enkelen en er ontstond een nieuwe klasse van bezitloze proletariërs door de methoden van ‘galg, schandpaal en zweep’.</p>
<p>Aan de basis van het kapitalisme ligt een onnatuurlijke vervreemding van menselijke wezens van de natuur. Daarbovenop werden arbeiders vervreemd van hun eigen arbeidskracht, en werden ze gedwongen om hun arbeidskracht te verkopen aan de kapitalisten om te kunnen overleven.</p>
<p>In ‘Robbery of nature’ beschrijven de auteurs een “dialectiek van uitbuiting en onteigening.” Dit is hoe het kapitalisme een opgang kende door zowel de onteigening van de natuurlijke rijkdommen als de uitbuiting van de menselijke arbeid.</p>
<p>Zoals Marx opmerkte, ziet het kapitalisme de natuur als een “gratis geschenk” dat het op elk ogenblik kan gebruiken. Deze constante onteigening van de natuur versterkt de uitbuiting van de werkende klasse aangezien het het productiesysteem voorziet van grondstoffen, energie en voedsel. De arbeid van de werkende klasse versterkt op zijn beurt de verdere onteigening van de natuur.</p>
<p>De auteurs wijzen op de verdere onteigening die tot uiting komt in de stelselmatige devaluatie van vormen van menselijke arbeid die buiten de kapitalistische productie vallen. Zo wordt een groot deel van de huishoudelijke en zorggerelateerde arbeid die nodig is voor de reproductie van de menselijke samenleving door het kapitalisme gezien als nog een extra “gratis geschenk” dat zonder enige compensatie kan gebruikt worden. Onteigening en uitbuiting zijn de twee vormen van “plundering” waarop het kapitalisme gebaseerd is.</p>
<h2 class="gb-headline gb-headline-1565ebe1 gb-headline-text"><strong>Metabole kloof</strong></h2>
<p>De belangrijkste bijdrage van Marx inzake ecologie was zijn theorie van de “metabole kloof”. Deze theorie ging voort op het werk van de chemicus Justus von Liebig, die stelde dat de kapitalistische landbouw een “stelsel van plundering” was dat de grond van voedingsstoffen ontdeed.</p>
<p>Voeding en vezels werden intensief gekweekt en geëxporteerd naar de snel groeiende steden, waar er een grote bevolkingsdichtheid was van werkenden. Het vervoer van voedsel en granen naar plaatsen ver van waar ze gekweekt werden, zorgde ervoor dat essentiële voedingsstoffen voor de bodem niet aanwezig waren. Het gaat onder meer om compost en mest. Intensieve kapitalistische landbouw ondergraaft op deze wijze het metabolisme van de bodem.</p>
<p>Marx bouwde hierop verder en stelde dat het kapitalisme “de metabole interactie tussen mens en natuur” verstoort. In de zoektocht naar winst onteigent het kapitalisme zoveel als het kan van de natuur en wordt het natuurlijke metabolisme verstoord. Deze metabole kloof staat centraal in de marxistische analyse van de ecologische rampen.</p>
<p>De “metabole kloof” werd door Marx ook toegepast op een sociale en ecologische ramp van zijn tijd: de Ierse hongersnood. Hij legde uit dat de crisis veroorzaakt werd door het systeem van grondbezit en -gebruik dat werd opgelegd door het Britse kolonialisme. De Britse landeigenaars woonden niet ter plaatse. Ze hadden de extreme uitbuiting van hun pachters nodig om hun eigen luxueuze levensstijl te financieren. De pachters stonden onder een constante druk om meer te betalen aan hun landheren, zoniet was er steeds de druk van de grond verdreven te worden. Elke verbetering aan de grond leidde tot hogere pachtgelden. Dit obstakel leidde vaak tot verspilling. De meeste gewassen werden naar Engeland uitgevoerd. Marx merkte op dat “de grond van Ierland werd geëxporteerd.” De plundering van de grond leidde tot een fragiele agro-ecologie, wat de gevoeligheid vergrootte voor rampen zoals de aardappelplaag van 1845.</p>
<p>De auteurs schrijven dat het falen om het metabolisme van de grond te behouden centraal stond in Marx’ begrip van de extreme ecologische afbraak in het koloniale Ierland. De boeren leefden in enorme armoede en waren voor hun voedsel bijna volledig aangewezen op aardappelen. Deze combinatie van het economische en het ecologische systeem leidde tot de hongersnood waarbij een miljoen mensen omkwamen en tot een sociale ineenstorting waarbij nog eens een miljoen mensen uit het land wegtrokken.</p>
<p>De unieke geschiedenis van Ierland zorgde voor een specifiek karakter van de hongersnood, maar de lessen van de sociale en ecologische ramp blijven vandaag relevant. Zowat 40% van alle landbouwgrond raakt vandaag uitgeput, vooral door intensieve landbouw en het overmatig gebruik van chemische meststoffen. Het Amazonewoud, een van de belangrijkste ecosystemen ter wereld, staat op instorten door de opgang van industriële landbouw. De dreiging voor het wereldwijde voedselsysteem is vandaag bijzonder reëel.</p>
<p>Voedselproductie is een scherp voorbeeld van de metabole kloof. Het is gebaseerd op een grote input van chemische stoffen en energie, deels als compensatie voor de plundering van natuurlijke voedingsstoffen. In zekere zin eten we benzine. Dieren worden gekweekt om zo snel mogelijk geslacht te worden. Marx schreef dat dieren “in gevangenissen worden geboren en daar blijven tot ze worden gedood” waarbij ze “op een abnormale manier worden gekweekt door botten te laten afsterven om ze transformeren tot louter vlees en een bulk vet.” De voedselproductie vandaag behandelt dieren doorgaans als machines in fabrieksboerderijen.</p>
<p>Marx en Engels benadrukten steeds de lichamelijke noden van mensen en werkenden, waaronder de nood aan voldoende gezond voedsel om te overleven. Ze schreven over het vreselijke dieet waarop de Britse werkende klasse en de armen op het platteland werden geplaatst, wat leidde tot ondervoeding omdat ze vaak overleefden op een beetje brood zonder veel proteïnen of verse groenten. Veel voedsel was aangetast door giftige stoffen als aluminium, kalk, koper en lood. Voedsel is een waar dat geproduceerd wordt voor de winst. Vandaag bevat voedsel vaak toegevoegde stoffen als vetten, zout en suiker. Veel mensen zijn net als 150 jaar geleden afhankelijk van een voedselpatroon dat veel koolhydraten en vet bevat.</p>
<h2 class="gb-headline gb-headline-1f79451d gb-headline-text"><strong>Winst voor alles</strong></h2>
<p>Het doel van het kapitalisme is om de winsten van de kapitaalbezitters te verhogen. Al het andere is van ondergeschikt belang of zelfs irrelevant. Dat is het omgekeerde van de meeste doelstellingen van de mensheid, zowel nu als doorheen de geschiedenis. De mensen willen hun lichamelijke noden invullen, een deugddoend leven leiden, gezonde kinderen opvoeden en genieten van vriendschap en cultuur. De winsten komen van ruilwaarde, terwijl het menselijk welzijn van gebruikswaarde komt.</p>
<p>“De tegenstelling tussen natuurlijk-materiële gebruikswaarde en ruilwaarde ligt aan de basis” van de ecologische kritiek van Marx, aldus Foster en Clark. Het kapitalisme plundert de natuur van grondstoffen, buit de arbeidskracht uit om waren te produceren die verkocht worden voor winsten. Daarbij is er een enorme verspilling en vervuiling.</p>
<p>Arbeid is de natuurlijke activiteit van mensen om onze lichamelijke noden in te vullen en om kunst en cultuur voort te brengen. In een klassensamenleving raken we ervan vervreemd en wordt het een sleur.</p>
<p>De auteurs van dit boek leggen uit dat de rijkdom in voorkapitalistische samenlevingen ook publieke rijkdom en gebruikswaarde omvat. Het kapitalisme, en de meeste economen, zijn enkel geïnteresseerd in rijkdom dat in privaat bezit is en negeren daarom de natuurlijke rijkdom. Dit betekent natuurlijk niet dat we voorkapitalistische samenlevingen mooier moeten voorstellen dan ze waren. Denk maar aan de brutaliteit van het vreselijk onderdrukkende feodalisme in Europa voor de burgerlijke revoluties.</p>
<p>Schaarste vermindert de publieke rijkdom en versterkt particuliere rijken. De lucht is gratis, er is geen ruilwaarde maar de gebruikswaarde is bijzonder groot. Het kan iets schaars worden en als handelswaar worden verkocht. Dit zou de rijkdom van de private eigenaars versterken ten koste van de publieke rijkdom. De ideeën van Carl Menger waren een voorloper van het neoliberalisme. Hij stelde dat rijkdom enkel gebaseerd is op handel en dat een toename van schaarste leidt tot meer rijkdom. Menger zei dat “een lang aangehouden vermindering van alomtegenwoordige (niet-economische) waren (zoals lucht, water, landschappen) deze uiteindelijk schaars moet maken – waardoor ze componenten van rijkdom worden, die hierdoor toeneemt.” Deze logica wordt gehanteerd bij de privatisering van publieke waren en diensten om de winsten op te drijven. Bedrijven kijken bijvoorbeeld likkebaardend uit naar de winsten die ze kunnen maken als water schaarser wordt.</p>
<p>Het kapitalisme leidt tot schaarste door ingebouwde veroudering en een constante vloedgolf aan reclame voor het nieuwste model of de nieuwste mode. Zoals schaarste goed is voor het kapitalisme, is overvloed dat niet. Onder het kapitalisme betekent overvloed dat er een overproductiecrisis is.</p>
<p>Een van de waanzinnig kenmerken van het kapitalisme vandaag is het idee van sommige economen, inclusief sommigen die beweren de klimaatverandering te begrijpen, dat ecologische vernietiging enkel kan vermeden worden door nog meer kapitalistische groei. Foster en Clark leggen uit hoe sommige “duurzame ontwikkelaars” stellen dat er “geen tegenstelling is tussen onbeperkte accumulatie van kapitaal en het behoud van de planeet.”</p>
<p>De diepgaande tegenstelling tussen de perspectieven van wetenschappers en de opvattingen van economen komt voort uit het feit dat het kapitalisme de bijdrage van de natuur aan de rijkdom uitschakelt en aldus geen rekening houdt met de vernietiging van de natuurlijke wereld.</p>
<h2 class="gb-headline gb-headline-5283b59c gb-headline-text"><strong>Arbeid, natuur en waarden</strong></h2>
<p>Marx en Engels waren het daar totaal niet mee eens en legden nadruk op de rampzalige gevolgen als er enkel met de ruilwaarde rekening werd gehouden. Marx bekritiseerde stelselmatig de plundering van de natuur onder het kapitalisme. De tekst ‘Kritiek op het programma van Gotha’ start met deze zin: “Arbeid is niet de bron van alle rijkdom. De natuur is in evenwaardige mate een bron van gebruikswaarden (die immers evengoed de materiële rijkdom uitmaken!) als de arbeid, die zelf slechts één van de natuurkrachten manifesteert: de menselijke arbeidskracht.”</p>
<p>Sommige critici van Marx vallen de arbeidswaardeleer aan met de stelling dat ook de natuur bijdraagt aan de waarde. Dit komt voort uit een verkeerd begrip van het verschil tussen gebruikswaarde en de waarde van waren. Deze critici stellen dat de onbetaalde arbeid van dieren, of zelfs de onbetaalde energie van de miljoenen jaren waarin fossiele brandstoffen tot stand kwamen, in de waardeleer moeten worden opgenomen. Marx benadrukte vaak dat de natuur een belangrijke bijdrage levert aan gebruikswaarde, maar niet aan ruilwaarde – de enige waarde die van tel is onder het kapitalisme. De arbeid van dieren of geologische energie creëren geen waarde van een waar. Een boom, een worm of tijd hebben niets aan geld. Wie of wat zou er betaald worden voor het werk van dieren of voor geologische tijd?</p>
<p>Deze critici hebben een a-historische visie die geen begrip, of althans erkenning, heeft van de verschillende specifieke vormen van onderdrukking, productie en consumptie onder het kapitalisme. Ze proberen in de plaats daarvan een universele analyse te maken buiten de geschiedenis en los van alle context. Foster en Clark merken op dat “pogingen om een meer harmonieuze kijk op de realiteit te ontwikkelen door de volledige natuur in het systeem van economische waarde op te nemen, voorbijgaan aan het feit dat het bestaande productiesysteem niet harmonieus is, maar eerder een vervreemdend systeem.”</p>
<p>Deze ideeën proberen de natuur in de samenleving te brengen, in plaats van te erkennen dat de natuur al bestond voor en los van de mensheid. Het zijn de mensheid en de samenleving die op de natuur gebaseerd zijn, maar dan op een dialectische wijze. Als de natuur werd opgenomen in de uitwisseling van waarde, dan zou dit van alle natuur handelswaren maken. Dat is overigens het ultieme doel van het kapitalisme. Het zou de ecologische kloof en de klimaatcrisis niet oplossen, maar integendeel erger maken. Het antwoord van het kapitalisme op ecologische rampen is de belofte van oplossingen op basis van nog onbestaande of niet volledig uitgewerkte technologie zoals geo-engineering, of op basis van steeds meer productie, waarbij de kloof tussen mens en natuur op een steeds grotere schaal wordt gereproduceerd.</p>
<p>De auteurs van dit boek stellen dat er nood is aan een vermindering van de verspilling en een ontwikkeling van de technologie. Het kapitalisme is bijzonder verspillend, kijk maar naar oorlogen, het belang van reclame, ingebouwde veroudering … Dit systeem verspilt zowel de natuur als de menselijke arbeid en talenten. Een transformatie naar groene energie, openbaar vervoer, duurzame steden … zou de menselijke productiviteit verhogen en tegelijk de negatieve impact ervan op het milieu verminderingen. Dat is wat marxisten verstaan onder het “ontwikkelen van de productiekrachten”.</p>
<h2 class="gb-headline gb-headline-4465379b gb-headline-text"><strong>Voor een ecologische revolutie</strong></h2>
<p>Gezien de vreselijke schade die het kapitalisme heeft aangericht aan de ecologie van de planeet en de natuurlijke systemen, stellen sommigen dat het beter was geweest indien het kapitalisme nooit had bestaan. Of nog dat socialisten moeten pleiten voor een terugkeer naar vroegere sociale systemen. Dat is uiteraard onmogelijk.</p>
<p>Marx schreef dat het kapitalisme “alleen tot nieuw leven kan komen door als een vampier levende arbeid op te zuigen.” Het kapitalisme versterkte echter ook de menselijke capaciteiten om wetenschap en technologie te ontwikkelen die, indien ze ontdaan zijn van de winstmotieven, de mens zullen toelaten om de natuurwetten te begrijpen en om te voldoen aan alle materiële noden van de samenleving. De vroege menselijke samenlevingen hadden niet de capaciteit om grote hoeveelheden staal, semi-conductors of vaccins te maken. De mensheid heeft de kennis hiertoe ontwikkeld en kan nog veel meer. Het kapitalisme creëerde zijn eigen doodgravers. De internationale, multi-gendered, multi-raciale arbeidersklasse vormt een potentieel machtige sociale kracht die er belang bij heeft om een einde te maken aan het kapitalisme om het te vervangen door een echt globale economie gebaseerd op een rationele democratische planning.</p>
<p>Internationale Socialist Alternative en de auteurs van ‘The Robbery of Nature’ erkennen dat er geen weg is naast die van een diepgaande revolutie in de productieverhoudingen, de productie, de menselijke verhoudingen en hoe mensen met de natuur omgaan. Foster en Clark schrijven dat een ecologische revolutie “het menselijk-sociale metabolisme met de natuur zou veranderen, waarbij de vervreemding van zowel de natuur als de arbeid onder het kapitalisme wordt tegengegaan. Bovenal moeten we bekommerd zijn om het behoud van de ecologische voorwaarden waaronder de toekomstige generaties zullen leven.”</p>
<blockquote><p>‘The Robbery of Nature’ is een duidelijk en krachtig boek dat uitlegt waarom het kapitalisme de natuur plundert en vernietigt. In het belang van de toekomst van de mensheid moet het kapitalisme vervangen worden. Het boek biedt echter geen programma of voorstellen tot organisatie om dit te doen. Dat is waar ISA zich op focust.</p></blockquote>
<p><img decoding="async" class=" wp-image-4627 alignleft" src="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/John-Bellamy-Foster-en-Brett-Clark-300x251.png" alt="" width="857" height="717" srcset="https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/John-Bellamy-Foster-en-Brett-Clark-300x251.png 300w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/John-Bellamy-Foster-en-Brett-Clark-768x644.png 768w, https://socialistischalternatief.nl/wp-content/uploads/2023/08/John-Bellamy-Foster-en-Brett-Clark.png 940w" sizes="(max-width: 857px) 100vw, 857px" /></p>
<p><a class="a2a_button_facebook" href="https://www.addtoany.com/add_to/facebook?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Frecensie-the-robbery-of-nature-van-john-bellamy-foster-en-brett-clark%2F&amp;linkname=Recensie%3A%20The%20robbery%20of%20nature%20van%20John%20Bellamy%20Foster%20en%20Brett%20Clark" title="Facebook" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_button_twitter" href="https://www.addtoany.com/add_to/twitter?linkurl=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Frecensie-the-robbery-of-nature-van-john-bellamy-foster-en-brett-clark%2F&amp;linkname=Recensie%3A%20The%20robbery%20of%20nature%20van%20John%20Bellamy%20Foster%20en%20Brett%20Clark" title="Twitter" rel="nofollow noopener" target="_blank"></a><a class="a2a_dd addtoany_share_save addtoany_share" href="https://www.addtoany.com/share#url=https%3A%2F%2Fsocialistischalternatief.nl%2F2023%2F08%2Frecensie-the-robbery-of-nature-van-john-bellamy-foster-en-brett-clark%2F&#038;title=Recensie%3A%20The%20robbery%20of%20nature%20van%20John%20Bellamy%20Foster%20en%20Brett%20Clark" data-a2a-url="https://socialistischalternatief.nl/2023/08/recensie-the-robbery-of-nature-van-john-bellamy-foster-en-brett-clark/" data-a2a-title="Recensie: The robbery of nature van John Bellamy Foster en Brett Clark"></a></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
