Ierland – Socialistisch Alternatief – PRMI

Historische verkiezingen in Ierland

Thu, 27 Feb 2020 10:55:29 +0000

Mick Barry

De landelijke verkiezingen in Ierland waren een historische gebeurtenis. De recente verkiezingen lieten de snelle opkomst zien voor Sinn Fein, het kreeg het grootste deel van de stemmen met 24,5%. Het was de tweede keer dat de belangrijkste kapitalistische partijen Fianna Fail en Fine Gail de 50% van de stemmen niet haalden. In deze verkiezingen behaalden ze gezamenlijk niet meer dan een historisch dieptepunt van 43,3%. Dit laat zien dat de bevolking van Ierland verlangt naar echte veranderingen.

door Alex (Den Haag)

De situatie in Ierland lijkt op die van veel kapitalistische landen in Europa: een hoog niveau van economische ongelijkheid en een gebrek aan oplossingen voor de klimaatverandering. Dit laat de vraag open of er echte systeemveranderingen zullen komen omdat Sinn Fein en de Groenen een coalitie met de partijen waarop het kapitalisme gebaseerd is (Fianna Fail, Fine Gael), niet uitsluiten. Als Sinn Fein een coalitie aangaat met Fianna Fail en Fine Gael zou dat een verraad betekenen aan de arbeidersklasse en haar strijd voor een volledige losmaking van het kapitalistische systeem. Sinn Fein heeft bovendien aangegeven dat hun programma onderhandelbaar is, wat nog meer zorgen geeft.

De stemming die ontstond voor echte verandering uitte zich voornamelijk in een groei in steun voor Sinn Fein omdat dat de grootste politieke kracht was die gezien werd als een kracht die buiten het politieke establishment staat. De algemene context van de verkiezingen was erg anders dan in 2016. Toen was er net een massabeweging tegen de waterbelasting geweest, waarin onze zusterorganisatie Socialist Party een grote rol speelde. De beweging eindigde in een overwinning en dit vergrootte het zelfvertrouwen van gewone mensen. Maar sindsdien is er een teruggang geweest van actieve betrokkenheid in strijd, met uitzondering van de beweging voor intrekken van het verbod op abortus in 2018. Daardoor was deze verkiezing moeilijker voor organisaties die zich baseren op het opbouwen van actieve campagnes en mensen daarbij te betrekken.

Solidarity, waar onze eigen zusterorganisatie, de Socialist Pary, deel van uitmaakt, had succes met de campagne om Mick Barry opnieuw te verkiezen. Dat is geweldig nieuws. Mick heeft altijd duidelijk een stem gegeven aan de arbeidersklasse en we hopen dat hij doorgaat met dit fantastische werk. Helaas slaagde Ruth Coppinger er niet in haar zetel in Dublin West te behouden, zij kwam slechts een paar honderd stemmen te kort. Wij zijn ervan overtuigd dat Ruth haar stem zal blijven verheffen voor de arbeidersklasse.

Felicitaties moet ook naar de andere parlementsleden die uitkwamen onder de vlag van Solidarity-People before Profit en herkozen zijn. Richard Boyd Barret, Brid Smith, Gino Kenny en Paul Murphy en tenslotte ook anderen zoals Joan Collins en Thomas Pringle.

De houding van de Socialist Party is dat de Groene Partij en Sinn Fein een coalitieregering met Fianna Fail en Fine Gael moeten uitsluiten. Wij zijn van mening dat een regering die is samengesteld uit elementen uit deze partijen niet in staat zou zijn om de echte veranderingen tot stand te brengen die de mensen zo absoluut nodig hebben. De enige functie van Fianna Fail of Fine Gael is het doorzetten van de status quo en het bevorderen van de belangen van de klasse van kapitalisten. Het uitsluiten van zo’n coalitieregering betekent niet noodzakelijkerwijs dat er nieuwe verkiezingen nodig zijn. Er zijn een groot aantal onafhankelijke kandidaten die in de loop van de tijd de gevestigde partijen hebben gesteund. Het is waarschijnlijk dat zij met hen een regeerakkoord zullen sluiten.

Het is onwaarschijnlijk dat er een alternatieve regering tot stand zal komen. Maar om echt verandering door te voeren is het nodig dat er 100.000 betaalbare huizen worden gebouwd om de woningnood te bestrijden. Een minimumloon van 15 euro en het wettelijk recht voor alle arbeiders om zich te laten vertegenwoordigen door een vakbond van hun keuze zijn noodzakelijk. Alle vormen van privatisering moeten beëindigd worden en grote investeringen zijn nodig in de publieke sector. De scheiding tussen kerk en staat moet worden doorgevoerd en er moet een einde komen aan alle beleid dat de spanningen en sektarische verdeeldheid vergroot. Het streven moet de vereniging van Noord- en Zuid-Ierland zijn, gebaseerd op de belangen van de arbeidersklasse.

Het valt niet te zeggen waaruit de uitkomst van de verkiezingen zal bestaan, maar het is wel duidelijk dat de bevolking van Ierland heeft aangegeven dat zij de gevestigde orde en gevestigde partijen verwerpt. Zij zijn klaar voor en verwachten daadwerkelijke veranderingen

Enorme verontwaardiging na victim-blaming in Ierse verkrachtingszaak: #ThisIsNotConsent

Thu, 15 Nov 2018 20:05:02 +0000

“Sluit het bewijs de mogelijkheid uit dat ze aangetrokken was tot de verdedigende partij en open stond voor het ontmoeten en samenzijn met iemand? Kijk hoe ze gekleed was. Ze droeg een string in kant.”

Deze opmerking van advocaat Elizabeth O’Connell in een verkrachtingszaak voor de rechtbank in Cork heeft geleid tot woede op het Ierse eiland en de rest van de wereld. Het ging over een 17-jarige vrouw en de opmerking passeerde zonder protest van de rechter. De opmerking was een duidelijk voorbeeld van victim-blaming en van verkrachtingsmythes die in rechtszaken worden gebruikt. Dit gebeurt in een land waar de meeste verkrachtingen en gevallen van seksueel misbruik niet gerapporteerd worden en waar slechts 10% van de klachten leiden tot veroordelingen.

Protest in Ierland

Onder de hashtag #ThisIsNotConsent plaatsten vrouwen foto’s van hun ondergoed op sociale media. Er waren ook protestacties in verschillende Ierse steden. Dat gebeurde op een kort tijdsbestek en tijdens de werkuren. In Cork trokken 500 betogers naar het gerechtsgebouw waar de opmerkingen werden gemaakt. Veel betogers lieten ondergoed op de trappen van het gebouw achter. In het centrum van Dublin waren er eveneens 500 betogers, in Belfast waren het er 250, in Limerick 50 en in Galway 40. De meeste van deze acties kwamen er op initiatief van ROSA, de socialistische feministische beweging waarin de Socialist Party een belangrijke rol speelt.

De explosie van woede toont aan dat vrouwen en jongeren steeds minder bereid zijn om victim-blaming en vrouwonvriendelijke opmerkingen te tolereren. In maart/april van dit jaar trokken duizenden mensen op straat na de vrijspraak van de Ulster rugbyspelers in een verkrachtingszaak in Belfast waar gelijkaardige tactieken van victim-blaming werden gebruikt. Heel wat mensen werden actief in de referendumcampagne om het grondwettelijk verbod op abortus in te trekken.

Twee weken geleden was er een walk-out van Google-personeel als onderdeel van een internationale actie tegen seksueel wangedrag. Dit voorbeeld toont het potentieel om werkenden op hun werkplaatsen te organiseren tegen uitingen van seksisme. De vakbonden moeten dit thema ernstig opnemen.

String in het parlement

Ruth Coppinger, parlementslid voor Solidarity en lid van de Socialist Party, gaf uiting aan de verontwaardiging toen ze premier Leo Varadkar een vraag stelde in het parlement. Ze eiste actie van de regering tegen victim-blaming in de rechtszalen en hield daarbij een string omhoog in het parlement. Dat was wellicht een primeur in het parlement. De camera’s van het parlement werden snel weggedraaid van dit “aanstootgevend item.” Maar zoals Ruth opmerkte: als dit ongepast is in het nationaal parlement, dan is dit des te meer het geval als bewijs tegen een vrouw in een rechtbank.

De interventie van Ruth vond een brede weerklank in de nationale media, die ook aandacht had voor de protestacties. Er was tevens internationale mediabelangstelling van Nieuw-Zeeland over India en Turkije tot Canada en de VS (waaronder New York Times, Newsweek en CNN). Via deze link kom je op het artikel van nos.nl waarin een stukje van de toespraak van Ruth Coppinger wordt getoond.

Walk-outs op internationale vrouwendag

Er is potentieel voor een nieuwe beweging rond de kwestie van victim-blaming en gender-gerelateerd geweld. ROSA roept op tot massale protestacties en walk-outs op internationale vrouwendag 2019. We halen daarbij inspiratie uit het Spaanse voorbeeld, waar een ‘feministische staking’ eerder dit jaar miljoenen mensen op straat bracht.

De beweging moet opkomen voor veranderingen zoals verplichte opleiding van rechters en jury’s in gevallen van seksueel geweld, maar ook degelijke seksuele voorlichting over wederzijdse toestemming in de scholen. De zaak in Cork is geen alleenstaand geval. Victim-blaming en vrouwonvriendelijkheid zijn alomtegenwoordig in het gerechtelijk systeem, de staat en de samenleving in het algemeen onder een kapitalistisch systeem waarin seksisme en ongelijkheid ingebakken zit. We moeten bouwen aan een beweging van vrouwen, jongeren en LGBTQI-mensen en alle delen van de arbeidersklasse rond een antikapitalistisch en socialistisch-feministisch programma dat ingaat tegen dit systeem en alle onrechtvaardigheden dat het voortbrengt.

Ruth Coppinger in het Iers parlement met het antwoord van de premier erna:

Video vanop de protestactie in Dublin:

Groeiende beweging voor betaalbare huisvesting in Ierland

Sat, 10 Nov 2018 15:00:36 +0000

Tienduizend mensen protesteerden onder lunchtijd voor het Ierse parlement op woensdag 3 oktober tegen de inactiviteit van de Ierse regering ten opzichte van de huisvestingscrisis, en om verandering te eisen. Er was opgeroepen tot het protest door het Irish Congress of Trade Unions (ICTU) en de National Homeless and Housing coalition – een coalitie van studentenvakbonden, huisvestingscampagnes, politieke partijen inclusief Solidarity (een samenwerkingsverband waar onze Ierse zusterorganisatie, de Socialist Party, deel van uitmaakt), vakbonden en anderen.

Artikel door Mick Barry, Socialist Party (CWI in Ierland)

De uitgesloten generatie

Een zeer belangrijk deel van het protest werd gevormd door jonge studenten, leden van wat nu in Ierland de “uitgesloten generatie” wordt genoemd. Geïnspireerd door de succesvolle campagnes voor het recht van twee mensen van hetzelfde geslacht om te trouwen, het terugdraaien van de anti-abortus wetten en voor het recht op abortus, beginnen belangrijke delen van de uitgesloten generatie zich te richten op activisme rond de huisvestingskwestie.

Veel van deze jonge mensen zijn ook geïnspireerd om in actie te komen door de stoutmoedige campagne Take Back The City, die verschillende bezettingen van leegstaande huizen heeft georganiseerd, die in het bezit zijn van grote huisbazen in het centrum van Dublin. Een gewelddadige stormloop in september op een bezet gebouw door privé-beveiligers met bivakmutsen, ondersteund door de politie die skimutsen droegen, heeft alleen maar geleid tot grotere standvastigheid om in opstand te komen, ondanks dat er mensen gearresteerd werden en anderen in het ziekenhuis terecht kwamen.

Stijgende huurprijzen, een record aan dakloosheid, een half miljoen jongeren die uitgesloten zijn van de huizenmarkt, hebben een stemming gecreëerd voor verandering rond deze kwestie. Recordwinsten voor projectontwikkelaars en hebzuchtige huisjesmelkers hebben deze stemming alleen maar versterkt. De grootste huisbaas van Ierland, IRES Reit, heeft onlangs verkondigd dat de winsten van de laatste zes maanden zijn verdubbeld ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

De inactiviteit van de regering

Dit alles onder de verantwoordelijkheid van een minderheidsregering geleid door Fine Gael, die weigert de lessen te trekken uit de onroerendgoedcrisis van 2008, en heilig blijft geloven in ‘de markt” – en weigert om enige actie te ondernemen om diens werking te beknotten.

De verering van de markt door de regering zou wel eens verklaard kunnen worden door het feit dat 36% van de parlementsleden van Fine Gael zelf huisbazen zijn, en 33% van de parlementsleden van Fianna Fáil eveneens. De Socialist Party en Solidarity eisen dat er 100.000 sociale huurwoningen worden gebouwd in de komende vijf jaar. Huisvestingsanalist Mel Reynolds schat dat de lokale autoriteiten en de National Assets Management Agency (NAMA) over genoeg land bedoeld voor huisvesting beschikken om 114.000 sociale huurwoningen te bouwen.

Investeer in sociale huurwoningen

Dit kan worden betaald zonder werkende mensen extra te hoeven belasten. Pas geleden vond de Europese Commissie uit dat Apple voor 13 miljard euro plus rente geprofiteerd had van deals met de Ierse staat en Apple moest 14,3 miljard afgeven als borg, in afwachting van het hoger beroep (door Apple EN de Ierse staat!).

De staat moet dit schandalige hoger beroep laten vallen en haar intentie aankondigen om al dit geld te besteden aan sociale investeringen. Academici van de Maynooth Universiteit schatten dat de staat 23,8 miljard kan besparen over een periode van 30 jaar door sociale huurwoningen te bouwen in plaats van rijke huisbazen te spekken via HAP (Housing Assistance Payment).

De groei van dakloosheid wordt in de eerste plaats veroorzaakt doordat privé-huisbazen mensen hun huis uitzetten. Het is werkelijk waanzinnig om toe te staan dat dergelijke uithuiszettingen doorgaan tijdens de grootste huisvestingscrisis ooit in de staat. De eis voor een verbod op uithuiszettingen om economische redenen is potentieel een krachtige magneet voor een zich ontwikkelende massa-campagne.

De ‘controle op huurstijgingen’ heeft bewezen een wrede manier te zijn om mensen te bedotten. Controle op de huurstijgingen zou niet een lagere inflatie of zelfs een bevriezing van de huurprijs moeten betekenen. Wanneer de huren zo hoog zijn als momenteel, zou echte controle op de huurprijzen moeten betekenen dat ze scherp naar beneden worden gebracht.

Wat nu?

De Socialist Party en Solidarity steunen een intensivering van de actie rond huisvesting. We zullen doorgaan burgerlijke ongehoorzaamheid te steunen in de vorm van de campagne Take Back the City en zullen vergelijkbaar verzet in de wijken aanmoedigen.

De vakbonden moeten stoppen de regering met zijden handschoentjes aan te pakken. De regering is geen ‘sociale partner’ en een regering van Fianna Fáil zou geen haar beter zijn.

De vakbonden en de huisvestingsbeweging moeten het ijzer smeden als het heet is en nu een datum aankondigen voor een grote landelijke demonstratie in november. Als dit wordt gedaan samen met het aanscherpen van de eisen voor sociale huisvesting, een verbod op economische uithuiszettingen en echte controle op de huurprijzen, dan kan een belangrijke stap vooruit in het bouwen van een beweging worden gezet.

De Socialist Party en Solidarity streven er naar zo’n beweging op te bouwen, terwijl we tegelijkertijd vechten om een sterke socialistische linkerzijde op te bouwen, om de heerschappij van de kapitalistische markt te bestrijden die aan de wortel van de crisis ligt.

Achtergrond: Hoe het Ierse abortusreferendum werd gewonnen

Mon, 02 Jul 2018 13:35:01 +0000

De “Ja”-stem voor het schrappen van het verbod op abortus haalde het met 66,4% tegenover 33,6% “Nee”-stemmen in het referendum met de hoogste participatiegraad ooit in Ierland, namelijk 64%. Het resultaat was een bijna compleet spiegelbeeld van het referendum in 1983 op basis waarvan het verbod werd ingevoerd, alleen werden er dit keer bijna een miljoen stemmen meer uitgebracht. Gezien de Ierse regering gezegd had de intentie te hebben om, in navolging van de voorstellen van de Citizen’s Assembly (Burgerraad), een wetsvoorstel in te dienen dat abortus tot 12 weken toelaat als het “Ja”-kamp zou winnen, kan dit enkel gezien worden als een overduidelijke stem voor het recht op eigen keuze.

Dossier door de Socialist Party (Ierland). Dank aan Lisa voor de vertaling

Het Ierse establishment en de media proberen wanhopig om het reële verloop van de radicale strijd die deze verandering teweeg heeft gebracht te herschrijven vanuit de angst dat mensen er zelfvertrouwen uit putten en zich realiseren dat ze in staat zijn samen krachtig strijd te leveren rond alle grote problematieken en tegen heel het op ongelijkheid gebaseerde kapitalistische systeem. Een prominente figuur in de strijd tegen het verbod op abortus, Ruth Coppinger, lid van onze zusterorganisatie Socialist Party en verkozene voor Solidarity in het Ierse parlement, werd bewust uit de nationale media gehouden tijdens de campagne. Dit artikel, geschreven door leden van Socialist Party, wil daarom de zaken rechtzetten. Socialist Party speelde samen met andere activisten een essentiële rol in de impactvolle nationale campagne van het Ierse ROSA, en maakte verder ook deel uit van de breed gedragen groep Together4Yes.

Na 35 jaar was het sentiment om het Achtste Amendement, dat abortus verbiedt, uit de Ierse grondwet te halen universeel aanwezig bij de Ierse bevolking. Fundamentele verschillen in visie tussen de steden en elders in het land waren er niet, gezien de houding ook in de kleinere gemeenten en op het platteland veranderd was. Er stemde maar één kiesdistrict tegen de opheffing, en dat terwijl in 1983 nog alle districten voor de invoering van het verbod stemden, behalve één. Zelfs het district Connaught/Ulster in het westen van het land, dat traditioneel bekend staat als meer conservatief, stemde overduidelijk “Ja” met 59%, tegenover 41% “Nee”.

In stedelijke gebieden was de “Ja”-stem zeer sterk, met op de meeste plaatsen een aandeel van de stemmen dat rond de 70% schommelde. Van de tien kiesdistricten waar “Ja” het hoogste scoorde, had Dublin er negen; Wicklow, met 74,26%, was nummer tien. Het algemene “Ja”-percentage in Dublin was 75,5%. In Stoneybatter, een wijk in het noorden van Dublin die vooral bestaat uit mensen van de werkende klasse, maar die ook jongeren aantrekt, stemde naar verluidt zelfs met 92% “Ja”.

Het aandeel “Ja”-stemmen was zeer hoog bij zowel de middenklasse als de werkende klasse. Cijfers wijzen erop dat het groter was bij de eerstgenoemde, hoewel het tijdens de campagne duidelijk was dat het gevoel rond deze problematiek het sterkst aanwezig was onder de werkende klasse, met de werkende vrouwen als kloppend hart van deze revolte.

Jonge vrouwen – het kloppend hart

65% van alle mannen en 70% van alle vrouwen die hun stem uitbrachten, stemde “Ja”. Over het algemeen stemden 87% van de kiezers onder de 25 “Ja”, en 90% van jonge vrouwen. Deze jonge vrouwen waren de laatste jaren de drijvende kracht achter de beweging, en dan vooral tijdens het hoogtepunt van de campagne naar het referendum toe.

Het aantal jonge vrouwen dat hun stem uitbracht, nam in vergelijking met hun deelname aan de parlementsverkiezingen in 2016 toe met een indrukwekkende 94%. Aanwezig op de voorgrond in deze strijd waren ook jonge transgenders en scholieren. Van alle kiezers binnen de LGBTQ-gemeenschap schat het maandelijkse magazine GCN (Gay Community News) dat zo’n 91% voor stemde.

Deze verandering was jaren in de maak, en de campagne zelf was lang uitgespreid over twee maanden. De campagne begon eind maart toen de regering officieel het mandaat ondertekende dat de details van het referendum vooropstelde.

In het begin zag men een heleboel walgelijk misogyne posters van de “Nee”-campagne, met foto’s van foetussen en schreeuwerige opschriften, zoals “Licence to kill? Stem Nee”, “Kies niet voor de dood – Stem Nee”, “In Engeland eindigt 1 op 5 zwangerschappen in abortus – Stem Nee”, “Voel jij je niet goed bij de gedachte aan het doden van een zes maand oude, ongeboren baby? Stem dan Nee”.

Tegen 25 mei hadden de meeste mensen de financieel extreem goed onderbouwde “Nee”-campagne (met onder andere bronnen en reclameboodschappen gelinkt aan rechtse religieuze stromingen in de VS) resoluut de rug toegekeerd, met een stem die de hele wereld heeft beroerd.

Vox, een Amerikaanse nieuws- en opiniesite, zei: “Het sentiment voor de opheffing van het Achtste Amendement was zeker onder jonge en stedelijke kiezers heel groot, wat de indruk wekt dat een nieuwe links georiënteerde, seculiere meerderheid de conservatievere, oudere katholieke generaties heeft voorbijgestoken.”

Links georiënteerd en seculier

Het resultaat van de stemming weerspiegelt de veranderingen die Ierland sinds de laatste decennia doormaakt. Het amendement op de grondwet in 1983 was in feite een politieke zet van de rechtse geestelijken en conservatieve politici, gesteund door de kerk, uit vrees dat Ierlands sociale houding aan het veranderen was. Dus werd er maar snel een verbod op abortus ingevoerd voor het te laat was.

Samen met de rest van de wereld is Ierland sindsdien grondig veranderd, maar het politieke establishment weigerde deze veranderingen te erkennen door significante veranderingen in de grondwet en de wetgeving in het algemeen aan te brengen. Hoe groot de verandering die door het referendum aan het politieke establishment wordt opgedrongen precies is, wordt pas echt duidelijk wanneer men bedenkt dat het nog maar vijf jaar geleden is dat de Protection of Life During Pregnancy Act (wet ter bescherming van het leven tijdens de zwangerschap) in het leven werd geroepen. Deze wet hield onder andere in dat iedereen die zich schuldig maakte aan het verstrekken van een abortus tot 14 jaar celstraf kon krijgen.

In de jaren na 1983 zorgde het bestaan van het Achtste Amendement en de dominante positie van de conservatieve partijen (ook toen Labour deel van het establishment werd in de jaren ’90) ervoor dat velen het gevoel hadden deze hypocriete “Ierse oplossing voor een Iers probleem” met tegenzin te moeten aanvaarden; zijnde dat abortus voor de komende tijd niet toegelaten zou worden, op basis van het feit dat men naar Engeland kon afreizen om van de daar aanwezige faciliteiten gebruik te maken.

In 1992 had men echter de zogenaamde “X Case”, waarbij een verkrachte minderjarige eerst werd tegengehouden om naar Engeland af te reizen voor een abortus, maar dan toch de toelating kreeg nadat het Ierse Hooggerechtshof de beslissing maakte dat het Achtste Amendement wel ruimte liet voor het afbreken van de zwangerschap wanneer die een bedreiging voor het leven van de moeder betekende. Het verbod op zich bleef echter ongewijzigd.

Het gevoel zomaar het verbod te moeten aanvaarden was veel minder aanwezig bij jonge vrouwen die opgroeiden in de jaren 2000, geruggesteund door de “Celtic Tiger”, een periode van snelle economische groei die deels het resultaat was van buitenlandse investeringen in Ierland. Er was een groeiende roep naar vrouwenrechten, gelijkheid en een moderne, seculiere staat, en dat betekende ook het recht om zelf over het eigen lichaam te beschikken en het recht op abortus. Sindsdien hebben jonge vrouwen steeds een belangrijke, dynamische positie ingenomen bij het voortstuwen van de Ierse samenleving.

Savita – het eerste keerpunt

De dood van Savita Halappanavar in het Galway University Hospital in oktober 2012 vormde een uiterst belangrijk keerpunt in deze kwestie. Savita’s vraag om abortus, naar aanleiding van een miskraam die gepaard ging met zeer hevige pijn, werd geweigerd op basis van de beslissing die tijdens de “X Case” werd genomen, namelijk dat er eerst sprake moest zijn van een “reëel en substantieel risico” voor het leven van de moeder.

Behalve dat men hier impliciet toegeeft dat de gezondheid van een vrouw er niet toe doet, betekende dit wettelijk standpunt dat een toestand ernstig kon verslechteren in de tijd die het in beslag zou nemen om te beslissen of er nu wel of geen “reëel en substantieel risico” aanwezig was. Bijgevolg kon het dus al te laat zijn tegen dat men met het verdict naar buiten kwam. In feite komt het er op neer dat de beslissing van het Hooggerechtshof in de “X Case” helemaal geen garantie bleek te zijn, en dat Savita enkel met zekerheid gered kon worden indien ze effectief de toelating had gekregen de zwangerschap vroegtijdig af te breken wanneer ze daar om vroeg.

Savita’s dood beroerde heel wat mensen, en tienduizenden jongeren, waaronder vooral vrouwen, mobiliseerden zich rond de roep om verandering. De algemene positie van veel gevestigde en prominente figuren binnen de pro-choice- en abortusbeweging in die tijd was een oproep om de beslissing in de “X Case” in een wettekst te gieten ter formalisering en verduidelijking van wat er nu wel of niet toegelaten was onder het Achtste Amendement.

Socialist Party, met in het bijzonder Iers parlementslid Ruth Coppinger, nam een andere positie in. Er werd gepleit voor een onmiddellijke intrekking van het Achtste Amendement, gevolgd door wetgeving die voorziet in het recht op abortus. Deze ideeën konden op een sterke reactie rekenen bij de jonge vrouwen die naar aanleiding van Savita’s dood hadden geprotesteerd.

Als antwoord op het drama en de politieke crisis die het met zich meebracht, riep de Ierse regering de eerder vernoemde wet ter bescherming van het leven tijdens de zwangerschap (Protection of Life During Pregnancy Act) in het leven, die in feite enkel de zeer gelimiteerde beslissing van de “X Case” ondersteunde. Ondanks deze volkomen inadequate poging de gemoederen te bedaren, slaagden de mobilisaties rond het gruwelijke onrecht dat Savita werd aangedaan erin om de dynamiek te veranderen. Dit was het begin van de Repeal-beweging, ter intrekking van het Achtste Amendement, dat de “Ja”-stem binnenhaalde in het referendum van 25 mei.

Politieke druk maximaliseren

Tegen 2014 werd het in de brede beweging algemeen aanvaard dat het Achtste Amendement onmiddellijk ingetrokken moest worden. De dynamiek hiervoor kreeg een significante boost toen Ruth Coppinger een tussentijdse verkiezing in Dublin West won in mei 2014 en in het Ierse parlement ging zetelen, samen met Joe Higgins en later ook Paul Murphy, die een historische overwinning behaalde in oktober 2014, en Mick Barry, verkozen in de algemene parlementsverkiezingen van 2016. Ruth Coppinger schoof in naam van de Anti Austerity Alliance (voorloper van Solidarity) en de Socialist Party wetsvoorstellen naar voor met betrekking tot het recht op abortus, de intrekking van het Amendement en gevallen van fatale afwijkingen bij de foetus. Zo werd er nieuwe druk op de regering gecreëerd, die als antwoord het voorstel deed een Citizen’s Assembly (burgerraad) op poten te zetten, met als taak het opstellen van adviezen rond de abortuskwestie.

De regering had gehoopt dat deze raad enkel voorstellen voor abortus in gelimiteerde omstandigheden zou doen. Hiervan zou ze gebruik kunnen maken door de nadruk te leggen op het feit dat deze adviezen afkomstig waren van een honderdtal ‘gewone’ mensen, en dus de algemeen aanvaarde opinie weerspiegelden.

Dramatisch genoeg voor de regering weerspiegelden de adviezen van de burgerraad echter de verandering die al had plaatsgevonden in de Ierse samenleving, en werden verschillende pro-choice maatregelen voorgesteld, waaronder een toelating voor abortus na aanvraag tot 12 weken, en tot 22 weken voor socio-economische redenen. Deze adviezen moesten naar een parlementair comité gestuurd worden, die op hun beurt een rapport zouden opmaken voor de regering.

Geen ‘sell-out’ van de Citizen’s Assembly

In de wetenschap dat dit een spreekwoordelijke veldslag zou worden, waarbij het parlementair comité de taak zou hebben om “in essentie de adviezen af te zwakken tot op het punt dat ze politiek niet meer controversieel zijn,” legde Ruth Coppinger als vertegenwoordiger van Solidarity en Socialist Party binnen het comité de focus op het maximaliseren van de druk om het voorstel voor abortus na aanvraag tot 12 weken te aanvaarden. Indien het comité kon worden gedwongen worden dit te aanvaarden, zou er voor 92% van alle ongewenste zwangerschappen en crisisgevallen een afbreking mogelijk zijn.

Het parlementair comité kwam samen in het najaar van 2017 en bracht zijn laatste rapport net voor kerstmis uit. Hierin stond dat het comité het voorstel voor abortus na aanvraag tot 12 weken ondersteunde, wat een gigantische overwinning betekende voor de beweging van jonge vrouwen, die geruggesteund door het werk van Ruth Coppinger een constante druk op het comité wisten te leggen.

De regering kondigde aan dat het kader van het wetsvoorstel 12 weken voor het referendum bekend zou gemaakt worden zodat er geen verwarring mogelijk was over wat er precies in de plaats van het verbod op abortus zou komen bij een intrekking.

Abortuspillen – het tweede keerpunt

Het politieke establishment zat met een dilemma. Duidelijk was dat het status quo zou moest veranderen, maar de aarzeling was groot. Het Achtste Amendement bleef maar zorgen voor groot onrecht, waaruit soms politieke crisissen voortvloeiden die regeringen en de basis van de politieke partijen in gevaar brachten, en van die instabiliteit moest men zich bevrijden.

Tegelijkertijd wou men de verantwoordelijkheid voor het toepassen van het recht op abortus niet nemen en neigde men vooral naar een gelimiteerde regeling, uit angst de steun vanuit de basis te ondermijnen. Een gelimiteerde regeling zou waarschijnlijk echter nog meer onacceptabele situaties en crisissen met zich meebrengen in de huidige context van veranderende attitudes. Uiteindelijk waren de abortuspillen de beslissende factor voor het parlementair comité.

Sinds 2014 hield het Ierse ROSA, de socialistisch feministische beweging opgestart door Socialist Party, zich bezig met het opzetten van grootschalige acties om een bewustzijn te creëren omtrent de abortuspillen, die, hoewel illegaal in Ierland, compleet veilig zijn en helemaal zelf toegediend kunnen worden. Ze deden dit onder andere door het hele land rond te rijden met treinen en busjes om de pillen uit te delen. Tegen de tijd dat het parlementair comité in beraad ging, toonden de recentste cijfers al aan dat er dagelijks 10 mensen vanuit Ierland de grens overstaken om de pillen aan te kopen, en dat er dagelijks 5 personen gebruik van maakten in het land zelf, wat betekende dat abortus ook hier meer dan ooit tot de realiteit behoorde. Gebruik van de pillen zou hoogstwaarschijnlijk enkel stijgen; de acties van ROSA, waarbij er betere kennis over deze pillen verspreid werd, waren essentieel voor deze stijging.

Een beslissende doorbraak

Bij het voorstellen van het rapport van de Citizen’s Assembly wees rechter Laffoy de abortuspillen aan als doorslaggevende factor. In het parlementair comité zelf werd er bewijs aangereikt dat het stijgende gebruik van de pillen in kaart bracht, en onder andere verloskundige Peter Boylan stelde dat dit “de geest uit de fles” had gelaten.

Het comité kon in principe een beperkt recht op abortus van minder dan 12 weken naar voor schuiven, maar een dergelijke wet zou in de huidige situatie meteen onuitvoerbaar en verouderd blijken. Gezien abortus tot 12 weken in de praktijk reeds tot de realiteit behoorde dankzij de abortuspillen, voelde de meerderheid in het comité dat ze zich nu veilig achter het voorstel van de Citizen’s Assembly kon scharen.

Een gigantische doorbraak, want dit betekende dat de politieke context waarin het referendum gehouden zou worden er een was waar de pro-choice of pro-keuze wetgeving bij wijze van spreken stond te wachten tot die het toneel zou mogen betreden. Als het referendum gewonnen kon worden, zou Ierland binnen enkele maanden pro-choice zijn. Dat dit ook effectief gebeurde, wijst op een grote verandering tegenover enkele jaren eerder. De Ierse vrouwenrechtenbeweging haalde hier haar waarschijnlijk grootste slag thuis in de geschiedenis van de Ierse staat, wat belangrijke gevolgen voor de toekomst met zich meebrengt.

De giftige campagne van het “Nee”-kamp

Aan het begin van de campagnes in aanloop naar het referendum ging de voorkeur duidelijk uit naar het intrekken van het Amendement, maar de “Nee”-campagne ging al snel de offensieve toer op, en had toch een zeker effect. Aan de ene kant bepaalden zij de agenda, met een grote focus op tijdslimieten en abortus “op aanvraag” tot 12 weken. Deze aanpak creëerde wat verwarring en twijfel, en slaagde erin wat van de steun van het “Ja”-kamp weg te halen. Aan de andere kant was deze campagne in essentie gebaseerd op het verspreiden van argwaan over de intenties en beweegredenen van vrouwen, hen brandmerkend als moordenaars. Een dergelijke offensieve aanpak kon op een hevige tegenreactie onder de vrouwen rekenen.

De algemene visie bestond eruit dat de “Ja”-campagne zich niet tot niveau van het “Nee”-kamp mocht verlagen door op hun provocaties in te gaan. In een campagne moet men echter rekening houden met de actuele problematieken zoals die zich aandienen en bediscussieerd worden. De officiële Together4Yes-campagne (T4Y; samen voor ja) ging op het eerdere elan verder, maar op straat gingen de activisten van zowel T4Y als andere campagnes verder in op de argumentatie van “Nee”, de nadruk leggend op de realiteit van abortus in Ierland en de redenen waarom mensen kiezen voor een zwangerschapsafbreking.

Cijfers tonen aan dat de belangrijkste beïnvloedende factor ofwel de verhalen van vrouwen die in de media kwamen, ofwel de ervaringen van vrienden en kennissen was voor zo’n 77% van de kiezers. Dit toont aan dat het idee dat men qua argumentatie een voorzichtige aanpak zou moeten hebben fout was, dat het zogenaamde “midden-Ierland” niet meer dan een construct was, en dat mensen in plaats daarvan reageren wanneer er een sterke argumentering gebaseerd op de reële ervaringen van anderen is. Een verder voorbeeld hiervan is het feit dat het recht om te kiezen de meeste beïnvloedende factor was in een bepaalde lijst met opties, namelijk voor 62% van de bevraagden, ver boven fatale afwijkingen bij de foetus, wat maar door 39% aangehaald werd.

10 dagen die de wereld schokten

Louter twee weken voor het referendum vond er een belangrijke verschuiving plaats binnen de campagnes. De Claire Byrne Live show hield op 14 mei een debat rond het thema met 650.000 kijkers. Hoewel men het gevoel had dat in de ruzie waarop het debat uitdraaide, het vooral het “Nee”-kamp was dat van de situatie gebruik wist te maken, waren heel wat kijkers ook geschokt over de aanpak en agressie van sommigen uit dat “Nee”-kamp. De uitzending ontving een verbluffende 1.277 klachten, waarvan 92% aanhaalde dat de deelnemers aan het debat van het “Ja”-kamp oneerlijk behandeld waren. Dit debacle, maar ook de groeiende brutaliteit van het “Nee”-kamp, gaf ruimte voor een belangrijke tegenbeweging.

Enkele dagen later lanceerde ROSA haar laatste lading posters. Eén ervan, met een grote foto van Savita en de simpele boodschap “Savita Matters – Women Matter – Vote Yes” (Savita doet ertoe – Vrouwen doen ertoe – Stem Ja), werd overal in de binnensteden en over heel Dublin verspreid. Tot dan toe waren Savita en haar beeltenis afwezig in de campagne. Deze posters vormden een soort ‘bevrijding’, een ‘tegenaanval’ die op zich had laten wachten. Ze herinnerden de mensen eraan wat het Achtste Amendement in de realiteit inhield, maar gaven velen ook het zelfvertrouwen zich te gaan engageren, of door mee te werken aan één van de campagnes, of door als individu tot op het laatste moment voor het referendum op te roepen om “Ja” te stemmen.

“In de laatste dagen van de campagne rond het referendum over het Achtste Amendement verschenen er tientallen verschillende kleine posters in Dublin. Afgebeeld was Savita Halappanavar, meteen herkenbaar door haar dikke donkere haar, brede glimlach, opgewekte blik en de rode bindi-stip op haar voorhoofd. De boodschap bestond uit slechts één woord: Ja. Hun impact was des te groter door hun simpliciteit en directheid,” zei Harry McGee in de Irish Times van 26 mei.

Ontelbare conversaties

Het aantal anekdotes over jonge vrouwen die bij vrienden en familie tijdens de laatste week van de campagne argumenteerden voor een “Ja” en daarbij vaak zelfs met hen in de clinch gingen, zijn legio. Het was duidelijk dat er zich een onstuitbaar momentum voor “Ja” ontvouwde.

Hoewel de “Nee”-campagne bij sommige lagen voor twijfel en verwarring zorgde, kon het de veranderde attitudes en het bewustzijn dat zich over de jaren omtrent deze problematiek had ontwikkeld niet terugdraaien. Tegelijkertijd riep het gedrag en de brutale, misogyne boodschap zo’n golf van tegenreacties op dat de campagne uiteindelijk kopje onder ging in de stemming.

Leden van Socialist Party, samen met anderen, waren zeer actief aanwezig in zowel de campagnes van ROSA en Solidarity, als in de bredere Together4Yes-campagne. ROSA en Solidarity waren actief in de wijken, maar waren vooral zeer duidelijk aanwezig in de binnensteden. In het parlement en hun eigen kiesdistricten speelden Paul Murphy en Mick Barry een leidinggevende rol in de “Ja”-campagne, met indrukwekkende overwinningen op beide vlakken.

ROSA’s campagne startte met een nationale meeting met 500 aanwezigen in Liberty Hall, Dublin op 14 april, met een groot aantal sprekers van Socialist Party en de internationale organisatie CWI. De campagne hield ook in dat er dagelijks actie werd gevoerd, maar ook sponsortochten naar de luchthavens van Cork en Dublin, waaraan 350 mensen deelnamen. Tijdens deze marsen liep men in het voetspoor van de duizenden die de afgelopen 35 jaar gedwongen naar het buitenland afreisden voor een abortusprocedure. De dag dat de stemmen geteld werden, namen er 250 mensen deel aan een meeting van ROSA in het Projects Art Centre in Dublin en waren er honderden nieuwe leden voor ROSA.

ROSA – een gigantische impact

Een hoogtepunt was het uitbrengen van 15.000 posters met zeven verschillende ontwerpen door ROSA en Solidarity, die een heel grote impact hadden en in het oog sprongen door hun duidelijke inhoud, zodat ze zelfs te zien waren in bijna alle internationale nieuwsitems over het referendum.

De werkende klasse, vrouwen, en in het bijzonder jonge vrouwen waren de drijvende kracht achter de veranderingen in Ierland, van de watertaks tot het homohuwelijk, en nu ook bij deze historische doorbraak. Een generatie die door sommigen wordt afgespiegeld als overgevoelig stuwde een beweging vooruit die het politieke establishment ertoe dwong met veel tegenzin tot actie over te gaan en tegen de wil van de katholieke kerk inging. Dit werpt de vraag op wanneer, en niet zozeer of, deze generatie in actie zal komen rond alle andere thema’s die haar lijnrecht tegenover het kapitalisme plaatsen.

[divider]

Wat ze zelf zeiden

Tot slot halen we hier enkele van de vele reacties die naar leden van Socialist Party gestuurd werden, of die verschenen in publieke fora. Het gaat over activiteiten waarbij zij betrokken waren en er werd vaak verwezen naar de rol van Ruth Coppinger.

“Heel erg bedankt aan ROSA voor alle heroïsche, inspirerende, en constante moeite en invloed.”

“Ik hoop dat jullie zich realiseren hoeveel jullie gedaan hebben voor de vrouwen in Ierland! Geniet van het weekend en verwen jullie zelf maar met iets speciaals! Sorry voor het sentimentele bericht, ik ben gewoon zò blij, dankbaar en optimistisch voor de toekomst.”

“Beste Ruth, ik moet toegeven dat jij de geschiedenis in zal gaan als de luidste, meest consistente en logische stem van #Repeal… We kunnen waarschijnlijk op één hand de politieke thema’s tellen waar jij en ik het over eens zijn, maar Repeal was er zeker één van. Als onwrikbare, passionele voorstander van Repeal heb je het land, de medische professionals en de vrouwen een grote dienst bewezen.”

“Hallo. Ik zou jullie graag feliciteren voor jullie fantastische poster-campagne voor “Ja” in Dublin. Van alle poster-campagnes zette deze naar mijn mening de mensen het meest aan het denken. Als “Ja” volgende week als winnaar uit de bus komt, zal men bij jullie diep in het krijt staan.”

Iers referendum: historische overwinning voor sociale vooruitgang

Sat, 26 May 2018 13:48:48 +0000

Het Ierse referendum van 25 mei toonde een duidelijke uitslag: een grote meerderheid stemde voor het intrekken van het grondwettelijk verbod op abortus zoals vastgelegd in het 8^ste Amendement op de Grondwet. Na een hevige campagne, waarin de tegenstanders van het recht op abortus overgingen tot leugens en intimidatie, bleek de greep van het conservatieve en religieuze establishment op de Ierse bevolking beperkter dan gedacht. In de Ja-campagne speelden activisten van de socialistisch feministische campagne ROSA, Solidarity (de bredere electorale alliantie waaraan de Socialist Party deelneemt) en parlementsleden als Ruth Coppinger een grote rol. Hieronder de onmiddellijke reactie van de drie parlementsleden van Solidarity (Ruth Coppinger, Paul Murphy en Mick Barry).

“De dramatische en overduidelijke ‘Ja’ in het referendum vormt een politieke aardschok en een keerpunt in Ierland. Het is een grote overwinning, in het bijzonder voor vrouwen in Ierland die 35 jaar onderdrukking door het 8^ste amendement op de Grondwet achter zich laten. Geen enkel uitstel is nu nog gerechtvaardigd. Er is niets dat het parlement tegenhoudt om snel wetgeving in te voeren. Niemand mag nog lijden onder het 8^ste amendement.

“Dit resultaat is onderdeel van een wereldwijde feministische en LGBTQI revolte tegen discriminatie. De overwinning zal een grote steun zijn voor al wie wereldwijd strijdt tegen onderdrukking en voor echt gelijke rechten. In het bijzonder geldt dit voor vrouwen in Latijns-Amerika die letterlijk sterven door het ontbreken van abortusrechten.

“Het is ook een overwinning die in grote mate te danken is aan jongeren. Zij waren het die zegden dat genoeg echt wel genoeg is. Ze maakten er een thema van, zeker na de tragische en onnodige dood van Savita Halappanavar. Het waren jonge vrouwen die weigerden om zich neer te leggen bij de hypocrisie van een “Ierse oplossing voor een Iers probleem.” Zij organiseerden zich om verandering op te leggen aan een verstard en onwillig politiek establishment.

“We moeten klaar en duidelijk zeggen dat de arbeidersklasse, net zoals in de strijd tegen de waterbelasting en het referendum over het homohuwelijk, het “veilige fundament” van deze enorme sociale verandering vormde, om het met James Connolly te zeggen. Op basis van ervaringen zit er een gevoel van solidariteit ingebakken in de arbeidersklasse. Het is de kracht die voor vooruitgang zorgt in dit land. Dit bleek tijdens de campagne en ook uit het resultaat in arbeidersbuurten.

“Er was een brede officiële Ja-campagne. Daarbinnen was er een onafhankelijke beweging van onderuit die de afgelopen jaren, maanden en weken ontwikkelde. Deze beweging maakte het beslissende verschil, onder meer door te antwoorden op de schandalige angstcampagne en de leugens van de Neen-campagne.

“Deze overwinning werd mee mogelijk door de jarenlange inzet van de meest fervente voorstanders van het recht om te kiezen: socialisten en de linkerzijde. Tot voor kort was de fractie van Solidarity – People Before Profit de enige in het parlement die opkwam voor het recht op abortus en voor een pro-keuzestandpunt.

“Er is een groot verschil tussen een aantal Neen-stemmers en de organisatoren van de Neen-campagne. De Neen-campagne gaf een beangstigend beeld van het soort Ierland dat de religieuze rechterzijde ons wil opleggen. De campagne werd gekenmerkt door vrouwenhaat waarbij vrouwen werden voorgesteld als egoïstische moordenaars. Vrouwen werden beschuldigd en verantwoordelijk gesteld van begin tot einde. Dit is volstrekt onaanvaardbaar.

“Velen voelen zich steeds kwetsbaarder en minder veilig naarmate de retoriek van het Neen-kamp werd opgeblazen. Hun achtergebleven ideeën werden verworpen in dit referendum. Het feit dat de meeste publieke vertegenwoordigers van de gevestigde partij Fianna Fail deel waren van deze campagne, mag niet vergeten worden.

“Het resultaat van dit referendum heeft gevolgen voor Noord-Ierland, waar vrouwen en jongeren niet achter willen blijven. ROSA-activisten zijn een grote campagne gestart voor abortusrechten in Noord-Ierland. Ze plannen een Bus4Choice waarmee ze met abortuspillen door Noord-Ierland trekken.

“Dit klinkende resultaat moet meteen leiden tot nieuwe wetgeving en het opzetten van de nodige diensten in de gezondheidszorg zodat abortus tot 12 weken op eenvoudig verzoek of om gezondheidsredenen mogelijk wordt. Het wetsvoorstel van Solidarity over seksuele opvoeding moet eveneens goedgekeurd worden. Er moet gratis anticonceptie verstrekt worden en dit moet bekendgemaakt worden in de samenleving.

“Hiertoe moet de beweging de druk op het politieke establishment hoog houden. We hebben meer dan vijf jaar na de dood van Savita moeten wachten op dit referendum, laten we ervoor zorgen dat we niet nog eens vijf jaar moeten wachten.

“Jongeren zorgden voor de dynamiek die deze overwinning op onderdrukking en controle over ons lichaam mogelijk maakte. Na deze ervaring is het niet de vraag of, maar wel wanneer ze in actie zullen komen tegen het steeds meer onderdrukkende en prestatiegerichte onderwijssysteem, of tegen het feit dat ze geen werk met degelijke lonen en arbeidsvoorwaarden vinden, of nog dat ze geen degelijke en betaalbare huisvesting vinden.

“De positie van premier Leo Varadkar zal misschien versterkt zijn, hij koos op het laatste moment voor steun aan een Ja-stem. Maar de premier, zijn partij en gelijk welke andere partij die het kapitalistische beleid verdedigt en doorvoert, zullen botsen op de jongerenrevolte die er aankomt. Zij hebben immers geen oplossingen voor de dringende problemen en zijn niet in staat om de roep naar rechtvaardigheid en gelijkheid in te lossen. Die roep duwt jongere generaties naar links en brengt hen in heel wat landen tot socialistische ideeën, zoals de VS, Groot-Brittannië, Spanje en na het referendum ook in Ierland.

“Als parlementsleden van Solidarity en leden van de Socialist Party hebben we een lange staat van dienst rond deze kwesties en in de strijd voor het recht om te kiezen. We zijn trots op de campagne Time4Choice van ROSA, waarmee de Ja-kant aangescherpt werd en de ontwikkeling van een beweging van onderuit versterkt. Deze beweging en ROSA zullen actief blijven met als doel om een belangrijke socialistische feministische kracht te worden die opkomt voor radicale verandering.”