Enkele weken geleden werd een groep studenten door de politie in het centrum van Groningen gearresteerd voor het kraken van een huis dat al 12 jaar leegstond. Er zijn te weinig huizen voor studenten in Groningen, met name internationale studenten, die in noodopvangcentra zijn ondergebracht die binnenkort sluiten. De actie van de studenten heeft ertoe geleid dat de burgemeester dit onderwerp op de agenda heeft gezet.

door Raja, Eindhoven

In het Verenigd Koninkrijk lanceren studentenactivisten in het hele land een ‘Cut the Rent’-campagne, waarin wordt aangedrongen op een verlaging van de huur voor studentenhuisvesting op universiteitscampussen. Ook in Ierland zien studenten hun studiekosten de pan uit rijzen vanwege de dure studentenhuisvesting, terwijl er tegelijkertijd een sterke stijging is van de bouw van hotels.

In heel Europa blijft het gebrek aan betaalbare studentenhuisvesting een dringend probleem dat alleen maar zal verergeren. Zeker in Nederland, waar een grote instroom van internationale studenten plaatsvindt, is de woonsituatie in steden als Utrecht, Groningen, Eindhoven en Amsterdam zeer ernstig. Geschat wordt dat meer dan 30.000 studenten niet weten waar ze dit semester gaan slapen.

De meeste woningen staan onder controle van de particuliere sector, met onvoldoende toezicht van de overheid op de huurprijzen die woningcorporaties en verhuurders in rekening brengen. Verder wordt er te weinig sociale huisvesting gebouwd door de overheid. In plaats daarvan is er een opgang van de zogenaamde “Student Hotels”, waar één nacht 100 euro kost – nauwelijks gericht op studenten dus. Het feit dat studenten geen onderdak vinden terwijl er verlaten huizen en kantoorruimtes zijn, en er nieuwe hotels omheen ontstaan, toont het falen van het systeem.

De huisvestingscrisis treft niet alleen studenten. Het treft ook de arbeidersklasse voor wie het steeds moeilijker is om een huis te bezitten. De huisvestingscrisis leidt ook tot toenemende dakloosheid.

Huisvesting moet worden gezien als een fundamenteel recht, noodzakelijk voor het welzijn van iedereen. Onder het kapitalisme worden huizen uitsluitend gebouwd met het oog op winstoogmerk, wat leidt tot de ongelijkheid die we om ons heen zien. Om dit te overwinnen moet de overheid samen met de lokale gemeenschappen werken aan betaalbare sociale huisvesting en universiteiten verantwoordelijk maken voor het verstrekken van gratis of in ieder geval goedkope huisvesting aan studenten die op hun campussen studeren.

Socialistisch Alternatief roept op: sluit aan bij de lokale huisvestingsactiegroep en doe mee aan de strijd. De huisvestingsstrijd zal alleen maar heviger worden.

Door Pedro en Raja, Eindhoven

De huisvestingscrisis is een terugkerend probleem voor de arbeidersklasse onder het kapitalisme. Overal ter wereld duwen de stijgende huren de meest kwetsbaren in deze tijden van bezuinigingen over de hele wereld de afgrond in, waarbij de dakloosheid de laatste jaren voortdurend toeneemt. In Nederland slaagt de overheid er niet in om de woningnood aan te pakken en komen mensen met weinig of geen inkomsten, zowel Nederlanders als buitenlanders, in wanhopige situaties terecht. Er zijn verhalen over studenten die op campings of asielzoekerscentra verblijven en onderwijsinstellingen doen daar niets aan.

De werkelijkheid in Eindhoven

De dynamische industrie rondom Eindhoven vraagt veel buitenlandse arbeidskrachten. Elke maand komen er duizenden nieuwe werknemers naar de stad. De bedrijven die hen in dienst nemen en profiteren van hun werk, zoals ASML, leveren echter geen evenredige bijdrage aan huisvestingsoplossingen. Toename van de bevolking in een stad waar de woningmarkt niet groeit, zorgt voor een druk op de woningmarkt die de prijzen opdrijft. Om de schade nog eens te versterken, maken banken en vastgoedfondsen gebruik van de woonsituatie om winst te maken. Speculatieve investeringen vinden plaats, in de verwachting dat de prijzen zullen stijgen, wat ook de prijzen opdrijft.

Verhuurders en vastgoedmakelaars hebben duidelijk baat bij de woningcrisis. Om de winst te maximaliseren, worden grotere appartementen en huizen opgedeeld in kleinere appartementen en komen er steeds meer tijdelijke aanbiedingen, waardoor contracten moeten worden verlengd met prijsverhogingen of verhuizingen van huurders als gevolg.

Hogere huren zijn geen toeval, maar een manier voor kapitalisten om de winst op peil te houden. Degenen die het meest worden benadeeld door deze situatie zijn degenen met weinig of geen inkomsten: werknemers met lage lonen en studenten, vooral degenen met een arbeidersachtergrond! Net als in andere steden worden ze naar de perifere wijken geduwd, waardoor ze meer tijd en geld verspillen aan transport.

Vecht voor goedkope fatsoenlijke huisvesting!

Studenten hebben het recht om zonder enige financiële belemmering verder te studeren. Hun studie mag niet afhankelijk zijn van de inkomsten van hun familie en ze mogen niet verplicht worden om te werken. De oplossing is om ons te organiseren en te eisen dat dat de universiteiten alle studenten, Nederlanders en buitenlanders gratis een goede kwaliteit van leefruimte bieden! Het schandelijke voorstel van de Technische Universiteit Eindhoven om een ‘couchsurfing’-website voor studenten te organiseren als vervanging van echte oplossingen kunnen we niet accepteren. De campagne ‘We Want woonruimte’ is een startpunt om ons te verenigen en te organiseren om in actie te komen voor onze eisen!

Maar het oplossen van het tekort aan studentenhuisvesting zal het probleem niet volledig oplossen. Het merendeel van de woningen kan niet worden overgelaten aan verhuurders, particuliere bedrijven en de markt. De staat en gemeenten moeten de verhuurders en nieuwe wooncontracten reguleren, waarbij de prijzen niet mogen stijgen en tijdelijke contracten niet de norm mogen worden. Bovendien moeten ze zorgen voor een serieuze hoeveelheid betaalbare en fatsoenlijke woonruimte, die kan bijdragen aan het verlagen van de marktprijzen, in plaats van verdere beperkingen op sociale woningbouw in te voeren. Wie moet worden opgeroepen om deze enorme overheidsinvesteringen in huisvesting te betalen? De eigenaars van lege ruimtes die gebruikt zouden kunnen worden om te wonen en de kapitalisten die onze arbeid nodig hebben om in bedrijf te blijven! Om dit te realiseren is een confrontatie nodig met de grote bedrijven, waar de acties van de werknemers doorslaggevend worden!

Een samenleving die zich richt op de behoeften, niet op de winst

De huizencrisis in Nederland is een voorbeeld van het onvermogen van het kapitalisme om in de basisbehoeften van de meerderheid van de bevolking te voorzien. En het onvermogen van kapitalistische regeringen om problemen aan te pakken als deze beperkingen van de winst met zich meebrengen. Om bevrijd te worden van winstgedreven beslissingen, moeten bewoners collectief de controle over hun wijk overnemen, georganiseerd in bewonerscomités, en middelen gebruiken om te voorzien in hun huisvestingsbehoeften en de behoeften van de nieuwe bewoners.

Dit zal alleen gebeuren in de context van een bredere strijd van de arbeidersklasse met een programma dat in het belang is van de overgrote meerderheid van de bevolking voor een samenleving die door werkende mensen wordt geleid om in de behoeften van velen te voorzien, en niet in die van enkelen. Om voor die samenleving te strijden, sluit je aan bij Socialistisch Alternatief!

Artikel door Mick Barry, Socialist Party (CWI in Ierland)

De uitgesloten generatie

Een zeer belangrijk deel van het protest werd gevormd door jonge studenten, leden van wat nu in Ierland de “uitgesloten generatie” wordt genoemd. Geïnspireerd door de succesvolle campagnes voor het recht van twee mensen van hetzelfde geslacht om te trouwen, het terugdraaien van de anti-abortus wetten en voor het recht op abortus, beginnen belangrijke delen van de uitgesloten generatie zich te richten op activisme rond de huisvestingskwestie.

Veel van deze jonge mensen zijn ook geïnspireerd om in actie te komen door de stoutmoedige campagne Take Back The City, die verschillende bezettingen van leegstaande huizen heeft georganiseerd, die in het bezit zijn van grote huisbazen in het centrum van Dublin. Een gewelddadige stormloop in september op een bezet gebouw door privé-beveiligers met bivakmutsen, ondersteund door de politie die skimutsen droegen, heeft alleen maar geleid tot grotere standvastigheid om in opstand te komen, ondanks dat er mensen gearresteerd werden en anderen in het ziekenhuis terecht kwamen.

Stijgende huurprijzen, een record aan dakloosheid, een half miljoen jongeren die uitgesloten zijn van de huizenmarkt, hebben een stemming gecreëerd voor verandering rond deze kwestie. Recordwinsten voor projectontwikkelaars en hebzuchtige huisjesmelkers hebben deze stemming alleen maar versterkt. De grootste huisbaas van Ierland, IRES Reit, heeft onlangs verkondigd dat de winsten van de laatste zes maanden zijn verdubbeld ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

De inactiviteit van de regering

Dit alles onder de verantwoordelijkheid van een minderheidsregering geleid door Fine Gael, die weigert de lessen te trekken uit de onroerendgoedcrisis van 2008, en heilig blijft geloven in ‘de markt” – en weigert om enige actie te ondernemen om diens werking te beknotten.

De verering van de markt door de regering zou wel eens verklaard kunnen worden door het feit dat 36% van de parlementsleden van Fine Gael zelf huisbazen zijn, en 33% van de parlementsleden van Fianna Fáil eveneens. De Socialist Party en Solidarity eisen dat er 100.000 sociale huurwoningen worden gebouwd in de komende vijf jaar. Huisvestingsanalist Mel Reynolds schat dat de lokale autoriteiten en de National Assets Management Agency (NAMA) over genoeg land bedoeld voor huisvesting beschikken om 114.000 sociale huurwoningen te bouwen.

Investeer in sociale huurwoningen

Dit kan worden betaald zonder werkende mensen extra te hoeven belasten. Pas geleden vond de Europese Commissie uit dat Apple voor 13 miljard euro plus rente geprofiteerd had van deals met de Ierse staat en Apple moest 14,3 miljard afgeven als borg, in afwachting van het hoger beroep (door Apple EN de Ierse staat!).

De staat moet dit schandalige hoger beroep laten vallen en haar intentie aankondigen om al dit geld te besteden aan sociale investeringen. Academici van de Maynooth Universiteit schatten dat de staat 23,8 miljard kan besparen over een periode van 30 jaar door sociale huurwoningen te bouwen in plaats van rijke huisbazen te spekken via HAP (Housing Assistance Payment).

De groei van dakloosheid wordt in de eerste plaats veroorzaakt doordat privé-huisbazen mensen hun huis uitzetten. Het is werkelijk waanzinnig om toe te staan dat dergelijke uithuiszettingen doorgaan tijdens de grootste huisvestingscrisis ooit in de staat. De eis voor een verbod op uithuiszettingen om economische redenen is potentieel een krachtige magneet voor een zich ontwikkelende massa-campagne.

De ‘controle op huurstijgingen’ heeft bewezen een wrede manier te zijn om mensen te bedotten. Controle op de huurstijgingen zou niet een lagere inflatie of zelfs een bevriezing van de huurprijs moeten betekenen. Wanneer de huren zo hoog zijn als momenteel, zou echte controle op de huurprijzen moeten betekenen dat ze scherp naar beneden worden gebracht.

Wat nu?

De Socialist Party en Solidarity steunen een intensivering van de actie rond huisvesting. We zullen doorgaan burgerlijke ongehoorzaamheid te steunen in de vorm van de campagne Take Back the City en zullen vergelijkbaar verzet in de wijken aanmoedigen.

De vakbonden moeten stoppen de regering met zijden handschoentjes aan te pakken. De regering is geen ‘sociale partner’ en een regering van Fianna Fáil zou geen haar beter zijn.

De vakbonden en de huisvestingsbeweging moeten het ijzer smeden als het heet is en nu een datum aankondigen voor een grote landelijke demonstratie in november. Als dit wordt gedaan samen met het aanscherpen van de eisen voor sociale huisvesting, een verbod op economische uithuiszettingen en echte controle op de huurprijzen, dan kan een belangrijke stap vooruit in het bouwen van een beweging worden gezet.

De Socialist Party en Solidarity streven er naar zo’n beweging op te bouwen, terwijl we tegelijkertijd vechten om een sterke socialistische linkerzijde op te bouwen, om de heerschappij van de kapitalistische markt te bestrijden die aan de wortel van de crisis ligt.

Artikel door Aindriú, Utrecht (uit de krant ‘Socialistisch Alternatief’)