De Syrische Strijdkrachten zijn Raqqa binnen getrokken. Deze stad was ooit de hoofdstad van het zelfverklaarde Islamitische kalifaat van Abu Bakr al-Baghdadi. Na de val van Islamitische Staat in 2017, kwam de stad onder controle te staan van de Democratische Autonome Administratie van Noord Oost Syrië. Ondanks diens seculiere politiek bleef Damascus de autonome administratie omschrijven als ”Koerdisch” en vijandelijk. Na de val van de Ba’ath Partij in december 2024, kwam Syrië onder controle te staan van islamitische rebellen, die als doel hebben om het hele land over te nemen.
Artikel door Jorein Versteege
Ahmed Hussein al-Sharaa is geen democraat
De Syrische president Ahmed Hussein al-Sharaa is geen democraat. Hij is een voormalige islamitische rebellenleider die ooit op de terreurlijst van de Amerikanen stond. Onder de naam Abu Mohammad al-Julani was hij emir van een rebellengroep die ontstaan was als de Syrische tak van al-Qaida. Met een kleine 15.000 rebellen wierp hij het regime van Bashar al-Assad omver in december 2024. Dit was mogelijk omdat de Russische luchtmacht zich uit Syrië had terug getrokken en het Ba’ath regeringsleger hierdoor geen luchtsteun meer had. Het offensief in december kwam daarnaast onverwacht waardoor veel soldaten of de kant van de rebellen kozen of op de vlucht sloegen.
Nadat al-Assad was gevlucht, installeerde Ahmed al-Sharaa zichzelf als President van de Syrische Arabische Republiek. Terwijl Abu Mohammad al-Julani een terrorist was die gekoppeld werd aan al-Qaida, werd Ahmed al-Sharaa een vriend van het westen. Een ”technocratische” leider die alles goed zou doen, beloofde hij. Revolutionair socialisten hebben zijn leugens nooit geloofd en terecht. We hebben de Democratische Autonome Administratie van Noord Oost Syrië gewaarschuwd. De zogenaamde overgangsregering is niet inclusief en wil vooral dat het soennitische Arabische nationalisme blijft heersen. Hierin zijn ze geen haar beter dan wat Bashar al-Assad deed.
Terwijl de autonome administratie toenadering zocht toont de overgangsregering dat ze vooral het reactionaire beleid van de voormalige HTS (Hay’at Tahrir al-Sham) voortzetten. Dat zien we aan de voorlopige grondwet van het ”nieuwe” Syrië. Daarin is vast gelegd dat de Islam de kern van alle wetgeving moet zijn, er mogen geen wetten worden ingevoerd die tegen de leer van de godsdienst ingaan. Ondanks dat de Koerdische taal nu erkent is als een nationale taal in Syrië, is dat niet voldoende om al-Sharaa te vertrouwen. In de 13 maanden dat hij nu leider is van het land zien we juist voorbeelden van repressie, sektarisme en dictatuur.
Is dit het einde van het democratisch confederalisme in noord oost Syrië?
De Koerden vormen met Arabieren en Assyriërs een autonome administratie sinds 2013. Vanaf 2018 dragen ze de naam: Democratische Autonome Administratie van Noord Oost Syrië (DAANES). Omdat de Koerden, Arabieren en Assyriërs in het noord oosten zich laten inspireren door de opvattingen van PKK oprichter Abdullah Öcalan, is er geen spraken van Koerdische heerschappij over de DAANES. Öcalan streeft het democratisch confederalisme na en geen Koerdisch nationalisme. Dit creëert wel een probleem, want de ex-HTS leiders in Damascus willen geen democratisch confederalisme, maar een unitaire staat geleid door Arabieren.
Nu de Syrische Strijdkrachten de stad Raqqa is binnen getrokken en de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) terrein verliezen is de vraag? Is dit het einde van de Rojava Revolutie die in 2013 begon? Is dit het einde van het feminisme, secularisme, zelfbeschikking en democratische controle in Syrië? De Democratische Autonome Administratie van Noord Oost Syrië is een zeldzaam lichtpunt in een regio waar religious sektarisme, politieke corruptie, machtsmisbruik en cultureel conservatisme nog heersend zijn. Dankzij het democratisch confederalisme is er spraken van progressieve vooruitgang op veel sociale gebieden, maar daar houden conservatieve figuren zoals Ahmed al-Sharaa niet van.
De zwakke houding van het autonome bestuur toont waarom de Syrische Arabische Republiek nu weer terrein wint. Sinds 2018 hebben ze steeds geprobeerd om toenadering te zoeken in plaats van de Rojava Revolutie te verspreiden. De SDF moet zich nu officieel laten inlijven in de Syrische Strijdkrachten van Ahmed al-Sharaa, maar willen die dat wel? Willen ze deel worden van een leger dat vooral uit reactionairen bestaat en die grotendeels gedreven worden door politiek islamisme en cultureel conservatisme? Wat gebeurd er dan met de Vrouwelijke Volksbeschermingseenheden (YPJ)? Die zullen niet mogen bestaan in de reactionaire Syrische Strijdkrachten.
Sektarisme zorgt voor terreinwinst
Dat het leger van Ahmed al-Sharaa nu kan oprukken ligt aan het opspelen van cultureel sektarisme. Na de val van Bashar al-Assad nam de SDF grote delen van midden Syrië over. Door de SDF structureel af te beelden als ”Koerdisch” wordt bij veel Arabieren het beeld geschapen dat de SDF tegen Syrië is en dus tegen hun land. Dit sektarisme komt niet uit de lucht vallen. Ook Erdogan en het Turkse leger hebben de Syrische Democratische Strijdkrachten nooit ”Syrisch” genoemd, maar steeds ”Koerdisch” of ”PKK terroristen”. Het ”Syrische Nationale Leger” dat van 2016 tot 2025 bestond, was een creatie van Turkije. Dit marionettenleger werd deel van de Syrische Strijdkrachten vorig jaar. Hierdoor kreeg Ahmed al-Sharaa controle over de bezette noordelijke gebieden die Turkije op de DAANES had veroverd.
Door te spelen op het idee dat de autonome administratie geen deel wil zijn van Syrië, rekruteerde Damascus de Arabische stammen onder SDF bewind. Die kwamen in opstand en hebben nu de SDF verdreven uit steden zoals Raqqa en Deir ez-Zor. De Amerikaan; Tom Barrack, werd aangesteld om een vredesplan op te stellen. Deze vastgoed kapitalist eist dat de autonome administratie direct afstand moet doen van de regio’s Raqqa en Deir ez-Zor. Daarnaast moet de SDF zich volledig laten inlijven in de Syrische Strijdkrachten en moet controle over de grensposten overgedragen worden aan de Syrische Arabische Republiek. Kort samengevat: de Democratische Autonome Administratie van Noord Oost Syrië moet volledig militair lam gelegd worden, zodat Damascus vroeg of later aan einde kan maken aan het autonome bestuur.
Natuurlijk is er vreugde bij de Arabieren die de meerderheid uitmaken in Raqqa en Deir ez-Zor. Alleen hun vreugde is gebaseerd op de foutieve veronderstelling dat alles nu beter wordt. Ahmed al-Sharaa is echter geen democraat en zal geen politiek voeren in dienst van de meerderheid. Zijn overgangsregering is nu 13 maanden aan de macht en heeft enkel kapitalistische hervormingen doorgevoerd. Dit houdt in dat de markt wordt versterkt en de overheid zich terug trekt. Gezien de armoedige stand van Syrië zal het land niet direct welvarend worden. Als er al winst gemaakt wordt, eindigt dat in de zakken van de bezitters, want volgens het kapitalisme hebben die recht op alle winsten!
Wat kan de DAANES doen?
Revolutionair socialisten roepen de autonome administratie op om zich te verzetten tegen annexatie. De Syrische Arabische Republiek is geen democratische staat. Alleen al het feit dat Ahmed al-Sharaa de naam van het Ba’ath tijdperk heeft behouden zegt genoeg. Het was de Syrische Arabische Ba’ath Partij die een etnisch-nationalistische staat nastreefde en daarin was geen ruimte voor niet-Arabieren. De Koerden, Assyriërs, Druze, ze werden niet erkent door de Arabische nationalisten van de Ba’ath Partij. Damascus heeft misschien een nieuwe vlag, een nieuwe president en een nieuw staatswapen, maar de ondemocratische kern is not steeds hetzelfde. Zolang er geen spraken is van een seculiere grondwet, een inclusieve overheid en vrijheid van meningsuiting, zal Syrië nooit vrij zijn.
De Democratische Autonome Administratie van Noord Oost Syrië (DAANES) kan niet capituleren! Als ze dat wel doen zullen nog meer symbolen van gelijkwaardigheid vallen. We zagen dat al in de stad Tabqah waar reactionaire mannen een standbeeld van een vrouwelijke SDF strijdster omverwierpen. Het beeld stond centraal voor de dappere vrouwen die tegen het islamisme gevochten hadden, echter de reactionairen trokken het beeld met gejuich omver. Dit zal gebeuren in alle regio’s van de autonome administratie, zodra de mannen van Ahmed al-Sharaa het democratisch confederalisme vernietigd hebben. Denk maar niet dat vrouwen of minderheden in de Syrische Arabische Republiek gelijkwaardig behandeld worden zoals dat in de DAANES nog wel het geval is!
Wat moet nu gedaan worden door de DAANES leiders?
- Mobilisatie van alle mannen en vrouwen in de Syrische Democratische Strijdkrachten
- Geen inlijving van SDF soldaten in de Syrische Strijdkrachten
- Geen terrein afstaan aan de Syrische Arabische Republiek
- Geen toenadering tot een al-Assad 2.0
- Weg met de Turkse bezetters uit noord Syrië
- Geen vertrouwen in vastgoed kapitalisten zoals Tom Barrack
- Er is nood aan een revolutionaire politieke leiding
- DAANES moet vooral werkenden, minderheden en jongeren bewust maken wat ze verliezen, zodra Ahmed al-Sharaa de baas is over geheel Syrië
