Bij de gemeenteraadsverkiezingen rukte rechts verder op, verloor links en ligt de strategie van het nieuwe kabinet om in kalmer vaarwater te komen aan diggelen. Rechts won op de golven van anti-azc sentiment: zichtbaar in de winst van FvD en lokale anti-migranten partijen. Rechts recyclet zichzelf: BBB en PVV kregen minder stemmen, maar nieuwe lokale partijen en FvD des te meer. Niet alle lokale partijen zijn rechts overigens, er zijn er die door hun banden met het lokale verenigingsleven een meer sociale inslag hebben, maar de stemmenwinst voor FvD lokaal, met een aantal openlijke racisten en nazi’s op de kieslijsten (de Duitse inval in Nederland in mei ‘40 was een ideologische bevrijding) zegt genoeg. Ze schamen zich er niet eens meer voor.
Artikel door Gerbrand (Amsterdam)
Politiek links viel verder terug. Als je de Partij van de Arbeid/GroenLinks tot links rekent en laten we dat gemakshalve maar even doen, dan slaagde PvdA/GL er niet in zijn nieuwe rol als oppositiepartij te verzilveren. Resultaten voor kleinere linkse partijen zoals de SP. BIJ1 en PvdD waren eveneens beroerd.
Het blijft raden natuurlijk, maar waarschijnlijk hadden de regeringspartijen zoals D66 en CDA de strategie om goed overeind te blijven in de gemeenteraadsverkiezingen, vervolgens als ‘verstandige’ regeringspartijen te scoren bij de Provinciale Statenverkiezingen over een jaar, wat dan weer tot een mogelijke meerderheid bij in de Eerste Kamer zou leiden (PS kiezen de Eerste Kamer).
Na de flinke afgang van het kabinet Schoof, de NSC, BBB en de PVV was dat helemaal niet zo’n onredelijk scenario. Maar de teleurstelling in populistische partijen zoals PVV en BBB leidt niet tot een afkeer van rechts en extreemrechts: er staan op rechts nieuwe verlossers op, oude partijen worden gerecycled (FvD, Richard de Mos in Den Haag).
De rechtse koers van de nieuwe coalitie (meer geld voor defensie, bezuinigen op gezondheidszorg, onderwijs en sociale voorzieningen, meer ruimte voor bonussen bij het bedrijfsleven, minder vermogensbelasting) leidt tot meer winst voor extreemrechts!
Dat de Nederlandse politiek met de nieuwe gemeenteraadsverkiezingen 2026 een nieuw dieptepunt heeft bereikt, is duidelijk. De opkomst was dan wel een fractie hoger dan vier jaar geleden, maar er is niets veranderd aan het feit dat de opkomst in de armere wijken laag en in de rijkere wijken hoger is.
Het nieuwe brutalisme van rechts dat openlijk strijdt tegen elke vorm van migratie, tegen de bezuinigingen op defensie, tegen belastingen voor de hogere inkomens, tegen uitgaven aan onderwijs, gezondheidszorg, sociale zekerheid en cultuur was zichtbaar in de verkiezingsslogan van de VVD. Partijleider Yesilgöz werd na de verkiezingen geïnterviewd voor een banner met de tekst: “Minder belastingen, meer bitterballen”.
De slogan was in 2018 al eens ingedeeld bij de slechtste verkiezingsslogans ooit, maar de VVD gebruikt hem brutaalweg nog steeds, o.a. om aan te geven waar de VVD voor staat. Gratis bier en bitterballen voor de elite en het klootjesvolk moet maar zien hoe ze zicht moeten redden door hard werk voor een paar Euro’s.
Het nieuwe brutalisme van het bedrijfsleven en de rijken is ook te zien in de houding van het nieuwe kabinet in de energiecrisis die door de oorlog tegen Iran is losgebarsten. Zelfs de EU kijkt naar mogelijke maatregelen om de gevolgen van de prijsstijgingen voor energie te verzachten, maar de Nederlandse regering stelt doodleuk dat ze geen aanleiding zien om er iets aan te doen.
Met het voortduren van de oorlog in het Midden-Oosten die nu al een stuk breder is dan de oorlog in Iran, het vernietigen van de fossiele energiestructuur in het Midden-Oosten is een forste stijging van de brandstofprijzen en prijs voor energie niet meer te vermijden. Dat gaat voor 100% doorwerken (met enige vertraging) in de verdere prijzen voor voedsel en de boodschappen in het algemeen.
Het komende jaar wordt dan ook met zekerheid een jaar van groeiende ontevredenheid. De nieuwe coalitie zal vasthouden aan de groei van de uitgaven voor defensie en aan de voorgenomen bezuinigingen, o.a. de verhoging van het eigen risico, de verkorting van de uitkeringsduur bij werkloosheid en de verdere verhoging van de AOW-leeftijd (doorwerken tot leeftijd 72 of meer, weet u nog) en niets doen aan de prijsstijgingen.
Omdat gevestigd links nauwelijks meer invloed heeft, is het vooral aan de rechtse partijen om die ontevredenheid te mobiliseren. Dat ze daartoe in staat zijn, weten we. Bij de provinciale statenverkiezingen volgend jaar, altijd bij uitstek het verkiezingsmoment voor proteststemmen en -partijen, zullen ze de ontevredenheid verzilveren.
De arbeidersbeweging heeft van de nieuwe regering en de extreemrechtse partijen helemaal niets te verwachten. Werkende mensen zullen in de komende tijd alleen door middel van strijd voor hun lonen en rechten vooruit kunnen komen. Dat de FNV gehinderd wordt door interne strijd is een bijkomend probleem.
Er zullen acties komen (in de haven van Rotterdam maar ook op andere plaatsen wordt er aal een begin mee gemaakt) tegen de stijgende prijzen, voor hogere lonen en het behoud van sociale voorzieningen (vooral WW en AOW-leeftijd).
Dat is de enige manier om het kabinet en rechts de pas af te snijden.
