In de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt vinden verkiezingen plaats voor het parlement. Voor het eerst sinds 1933 zou een extreemrechtse partij een meerderheid kunnen behalen. Het extreemrechtse partij: Alternative für Deutschland (AfD) is te vergelijken met de MAGA-beweging rond Donald Trump. Deze nationalisten hangen een etnische definitie van de Duitse identiteit aan, beschouwen moslims niet als Duitsers, verwerpen Holocaust monumenten, steunen het Russische imperialisme en zijn gecharmeerd van Elon Musk. Het AfD is een uitgesproken kapitalistische partij, maar verhult haar beleid van bezuinigingen onder een laag populisme om zo haar banden met de heersende klasse te maskeren.
Artikel vertaald door Google Translate uit het Engels van Revolutionary Socialist Media
Wat is het ”Alternatief voor Duitsland”?
Het ”Alternatief voor Duitsland” (AfD) werd in 2013 opgericht als een rechts-conservatieve partij. De leden waren voorheen aangesloten bij de Christelijk Democratische Unie (CDU), de belangrijkste rechtse partij van de heersende klasse. Deze voormalige CDU-leden vonden dat de conservatieve partij niet rechts genoeg was op het gebied van migratie, vooral nadat Angela Merkel had verklaard dat Duitsland mensen zou opvangen die voor oorlog en terreur waren gevlucht. Aanvankelijk wilde het nieuwe AfD de concurrentie met de CDU aangaan op sociaal-conservatief vlak, maar al snel werd de partij overgenomen door extreemrechtse nationalisten die racisme en etnisch nationalisme propageerden.
In de voormalige Duitse Democratische Republiek (DDR) vond het AfD een groep Duitsers die een gemakkelijke prooi vormden voor indoctrinatie. Zesendertig jaar na het einde van de DDR voelt een groot deel van de Oost-Duitsers zich tweederangsburger. Drie generaties zijn opgegroeid in verwaarloosde steden en dorpen, in de steek gelaten door de rest van Duitsland. De lonen in Oost-Duitsland liggen lager en ondanks alle retoriek over “één volk” hebben velen het gevoel niet als zodanig te zijn behandeld. Dit heeft geleid tot een toename van racisme, antisemitisme en haat jegens minderheden en vluchtelingen. Aangevuurd door extreemrechtse groeperingen zoals de Duitse Volks Unie (DVU) en de Nationaaldemocratische Partij van Duitsland (NPD), werden Oost-Duitsers vergiftigd met haat tegen mensen die niet verantwoordelijk waren voor hun uitzichtloze situatie. Sinds 2013 vertolkt het AfD het geluid van racisme en anti-migrantenretoriek.
Het falen van gevestigd links om een socialistisch alternatief te bieden
Gevestigd links is medeverantwoordelijk voor de opkomst van de rechtse nationalisten. In Duitsland zijn er drie politieke partijen die als ”links” worden bestempeld, maar slechts één daarvan is daadwerkelijk links. De eerste partij is de Sociaaldemocratische Partij van Duitsland (SPD), de oudste Duitse politieke partij. Oorspronkelijk opgericht als marxistische partij, verraadde zij in 1914 het revolutionair socialisme en liet zij het marxisme tegen 1959 volledig varen. In de jaren negentig omarmde de SPD het neoliberalisme en ontwikkelde zij zich tot een typisch kapitalistische partij in dienst van de liberale vleugel van de heersende klasse.
De tweede partij is Alliantie 90/de Groenen, ontstaan na 1990 door de fusie van het Oost-Duitse; Alliantie 90, met het West-Duitse: De Groenen. Hoewel de partij zegt voor groene politiek te staan, is ze in werkelijkheid naar rechts opgeschoven toen ze als juniorpartner van de SPD deel ging uitmaken van de federale regering. Tegenwoordig kunnen de Groenen worden omschreven als ‘groen-liberaal’: een partij die trouw is aan de kapitalistische rechtsorde en zich tegelijkertijd verzet tegen rechts-populisme. Het is wat we een burgerlijke politieke partij noemen, bedoeld voor leden van de progressieve kapitalistische klasse. Leden van de AfD hebben een diepe afkeer van de Groenen vanwege hun onverzettelijke verzet tegen racisme en populisme.
Als derde is er Die Linke (de Linkse Partij). Deze partij werd in 1990 opgericht als de Partij van het Democratische Socialisme (PDS) en was tot april 1990 de stalinistische regeringspartij van de Duitse Democratische Republiek. Kapitalistische politieke partijen hebben geprobeerd de PDS zwart te maken vanwege de misdaden van het stalinistische regime, maar veel Oost-Duitsers stemden op de PDS uit nostalgie en omdat de partij stond voor de Oost-Duitse identiteit, die door West-Duitse arrogantie was vernietigd. In 2007 fuseerde de PDS met de WASG (een afsplitsing van de SPD) tot Die Linke. Al negentien jaar lang verkeert de partij in een conflict tussen haar pro-kapitalistische leiding (afkomstig uit de PDS en WASG) en de meer anti-kapitalistische leden, die zich verzetten tegen elk compromis met de heersende klasse.
De SPD en Alliantie 90/de Groenen zijn niet links, noch keren zij zich tegen het Duitse kapitalisme. Die Linke is de enige kracht die over voldoende gewicht beschikt om kapitalistische uitbuiting te bestrijden. Het probleem is de pro-kapitalistische partijtop. Sinds 2007 hebben velen geprobeerd de partij te bewegen tot compromissen met het establishment; dit heeft veel kiezers, vooral in Oost-Duitsland, van de partij vervreemd. Het AfD heeft hiervan geprofiteerd door te beweren dat ook Die Linke de Oost-Duitsers heeft verraden ten gunste van de “linksliberale elite”. Ondanks deze bewering hangt de AfD zelf een elitaire houding aan (de partij maakt zich schuldig aan nepotisme) en steunt ze volmondig rechtse autocraten zoals Donald Trump, Vladimir Putin en Elon Musk.
Saksen-Anhalt met een AfD-meerderheid?
Het is mogelijk dat het AfD een absolute meerderheid behaalt in het parlement van Saksen-Anhalt. In dat geval kan de partij regeren zonder coalitiepartner. Zelfs Adolf Hitler en zijn NSDAP hadden in 1933 de steun van rechts-conservatieven nodig. De AfD heeft in 2026 geen gevestigde conservatieven nodig om te kunnen regeren, mits de partij een meerderheid behaalt. Wat veel Oost-Duitse kiezers in Saksen-Anhalt niet begrijpen, is het kapitalistische politieke programma van het AfD. Velen stemmen op de nationalisten uit protest tegen hun lage inkomens, hun wanhoop en hun afkeer van een systeem dat juist volledig wordt gesteund door het ”Alternatief voor Duitsland”. Het economische programma van de AfD is bij de meeste Oost-Duitsers onbekend; zij stemmen op de partij omdat deze inspeelt op identiteitspolitiek en emoties.
Wat betreft Saksen-Anhalt is de AfD van plan om:
- Buitenlandse arbeidskrachten (ter oplossing van het tekort aan geschoold personeel) afwijzen en kiezen voor wrede deportatie van niet-westerse (niet witte) baanlozen
- Arbeidstekorten oplossen door geëmigreerde witte Duitsers ervan te overtuigen naar de deelstaat terug te keren
- Terug te keren naar conventionele energiebronnen, waaronder bruinkool en kernenergie
- Conventionele, bedrijfsgezinde deregulering combineren met protectionistisch, anti-immigratiebeleid en zeer omvangrijke overheidssubsidies gericht op witte Duitse gezinnen
De realiteit is dat het combineren van etnisch nationalisme met deregulering en bezuinigingen, de werkende klasse niet helpt. Het kapitalisme heeft Oost-Duitsland aan zijn lot overgelaten, nadat de economie daar in de jaren negentig was vernietigd. Dit was een ideologische wraakactie, omdat de DDR een samenleving had opgebouwd die niet op kapitalisme was gebaseerd en deze veertig jaar lang in stand had gehouden. Het kapitalisme gaf het ”socialisme” de schuld van de economische neergang van deelstaten als Saksen-Anhalt. In werkelijkheid waren het de federale regering en de privatisering instantie – de Treuhandanstalt (Federale Instantie voor Speciale Taken in verband met de Hereniging) – die leidden tot massale werkloosheid, verwaarlozing van de infrastructuur en het gevoel bij Oost-Duitsers dat zij tweederangsburgers waren.
Arbeidsmigranten de schuld geven van alle ellende, vormt een kernonderdeel van de AfD politiek. Werkenden uit Oost-Europa worden tot doelwit gemaakt en veel Oost-Duitsers trappen in de valstrik om minderheden de schuld te geven van alle problemen. Moslims, Joden, queer personen, socialisten en progressieven: zij krijgen allemaal de schuld, omdat AfD-propaganda gericht is om verdeeldheid te zaaien. Velen keren zich af van de gevestigde media, omdat de Duitse media sterk gekleurd zijn ten gunste van de Vrije Democratische Orde (kapitalistische rechtsorde). Elke vorm van kritiek op het kapitalisme wordt gelijkgesteld aan het stalinisme en de voormalige Oost Duitse dictatuur. Op deze manier hebben de kapitalistische media hun meedogenloze aanvallen op socialisten en antikapitalisten uitgevoerd: door hen op één lijn te stellen met figuren als Walter Ulbricht en Erich Honecker, de twee leiders van de Duitse Democratische Republiek.
Het is ironisch dat het AfD, hoewel ze zich verzet tegen het socialisme en een afkeer heeft van het idee van arbeidersdemocratie, wel inspeelt op de culturele nostalgie richting de DDR. Ze hebben het DDR-volkslied laten horen en maken gebruik van Oost-Duitse auto’s zoals de Trabant 601 of Wartburg 353 – iconische voertuigen die geliefd zijn bij de oudere generatie, die opgroeide in een gestructureerd systeem van stalinistisch conservatisme. Het AfD beweert structuur te willen herstellen, maar die structuur is autoritair, loyaal aan het oosterse imperialisme (Rusland/China), gebaseerd op etnisch nationalisme en haat jegens minderheden, vrouwen, queer personen en de georganiseerde werkende klasse.
Hoe kunnen Duitse arbeiders zich verzetten tegen een AfD-regering in Saksen-Anhalt?
Als het AfD een meerderheid behaalt, zal de regering fors snijden in integratiebudgetten en agressieve programma’s voor remigratie (uitzetting) starten. Daarnaast zal ze inzetten op segregatie in het onderwijs (het scheiden van witte en niet-witte kinderen), geopolitieke wijzigingen in het lesprogramma (waarbij Russisch imperialisme wordt gepromoot) en een herschrijving van het geschiedenisonderwijs (waaronder Holocaustontkenning). Uit een analyse van het AfD-programma blijkt dat dit beleid zou kunnen leiden tot grootschalig banenverlies en een inkomensverlies van gemiddeld zo’n 1.600 euro per persoon per jaar voor de inwoners van Saksen-Anhalt.
Revolutionair socialisten roepen op tot massaal verzet tegen een toekomstige AfD-regering in Saksen-Anhalt. De nieuwe extreemrechtse regering zal proberen de vrijheid van meningsuiting in te perken door vrijwillige ‘burgerpatrouilles’ in het leven te roepen als een aanvullende veiligheidspijler van haar regime. Deze ”burgerpatrouilles” zullen worden gevormd door extreemrechtse knokploegen, vergelijkbaar met de praktijken van ICE in de VS onder Donald Trump. Hiermee kopiëren ze de tactieken van de NSDAP en de SS; deze organisaties smolten na 1933 samen met de Duitse politie en werden verantwoordelijk voor de concentratiekampen en de Holocaust.
Om het AfD te verslaan, moet Die Linke breken met haar pro-kapitalistische leiding. De partij heeft revolutionaire leiders nodig die de strijd met het AfD durven aan te gaan, zowel in Saksen-Anhalt als op federaal niveau. Tegelijkertijd moet Die Linke de strijd aanbinden met de mislukte CDU/SPD-regering van Friedrich Merz. Dit betekent dat de socialisten geen compromissen mogen sluiten met de CDU of SPD in lokale deelstaten. De partij moet het kapitalistische systeem, het westerse imperialisme en de Bondsrepubliek Duitsland als geheel verwerpen.
Ja, ze zullen worden gehaat door de heersende klasse, maar dat is altijd het geval. Socialisten zullen nooit worden geaccepteerd, tenzij ze capituleren – zoals de SPD deed vanaf 1914 tijdens de Eerste Wereldoorlog, in 1959 toen ze het marxisme opzij zetten en sinds de jaren negentig; toen ze zelfs de sociaaldemocratie opgaven (al bleef de naam behouden). Een socialistisch Duitsland moet het speerpunt zijn van Die Linke. Het probleem is dat het huidige programma niet antikapitalistisch is; het blijft te veel hangen in links-populisme en sluit aan bij de bestaande machtsstructuren.
Revolutionair socialisten binnen Die Linke zullen moeten strijden voor:
- Totale verwerping van het kapitalisme; weg met de voormalige leiders van de PDS/WASG
- Ontmasker het AfD als een partij die de werkenden/baanlozen in Oost-Duitsland zal teleurstellen
- Volledige verwerping van de Bondsrepubliek Duitsland en haar “Vrije Democratische Orde”
- Volledig verzet tegen het westers imperialisme en zionisme
- Volledige verwerping van Donald Trump en zijn imperialistische oorlog tegen Iran
- Voor de nationalisering van de productiemiddelen onder democratische controle
- Voor een Duitse Socialistische Raden Republiek
- Weg met het Russische imperialisme en de liefde van de AfD voor Vladimir Putin
Opmerking: Het AfD behaalde op 6 september 2026 geen meerderheid in Saksen-Anhalt. Maar nu extreemrechts ten minste 49% tot 50% van de zetels in handen heeft, ondervindt de kapitalistische klasse moeilijkheden bij het besturen van de deelstaat. Die Linke zal zich moeten organiseren tegen elke regering die in dienst staat van het kapitalisme.
