De Republiek Cuba lijdt al sinds 1961 onder een wreed Amerikaans handelsembargo. Het eiland kon van 1999 tot 2026 rekenen op goedkope olie uit Venezuela. Maar na de ontvoering van Nicolas Maduro en de capitulatie van Delcy Rodríguez, is het eiland in problemen gekomen. Ook Mexico kiest voor de VS en laat Cuba als een baksteen vallen. Nu heeft het eiland nog olie voor twee weken, daarna valt de economie stil. Er zal geen stroom meer zijn, omdat de verouderde energiecentrales allemaal op ruwe olie draaien. Het doel van Donald Trump is duidelijk: Cuba moet net als Venezuela en Mexico gaan dansen naar de wil van de Verenigde Staten van Amerika. Doen ze dat niet, dan zal Washington DC het land volledig kapot maken!
Artikel door Jorein Versteege
Van Fidel Castro tot Miguel Díaz-Canel
Revolutionair socialisten staan in solidariteit met de Cubaanse werkende klasse. Daarbij zijn we geen luidsprekers geworden voor Fidel Castro of Raul Castro. Wij hebben altijd kritiek gehad op de beperkingen van de Cubaanse Revolutie, die wel het kapitalisme afschafte, maar geen democratische controle aan de werkende klasse gaf. Cuba onder de Castro boers (1959-2021) was een misvormde staat, omdat er geen spraken was van arbeiders-democratie en democratische planning van de economie. De politieke alleenheersers op het eiland zijn de leden van de Communistische Partij van Cuba (PCC). Die bepalen ook de planning van de economie volgens het stalinistische concept: ”de partij heeft altijd gelijk”!
Hoewel de PCC sinds 1962 bestaat, was deze partij niet de leidende kracht van de Cubaanse Revolutie. Fidel Castro en zijn guerrilla hadden weinig contact met de officiële stalinisten van de Populaire Socialistische Partij. Ook tussen januari 1959 en april 1961 werd niet direct gesproken over het realiseren van het socialisme door Fidel. Pas na de mislukte invasie van de Varkensbaai in 1961 door Cubaanse anticommunisten, verklaarde Fidel Castro dat het eiland een ”socialistische” natie zou worden. Het kapitalisme werd afgeschaft en alle buitenlandse bedrijven genationaliseerd, tot grote woede van de Amerikanen.
Met de invoering van het handelsembargo probeerde de hypocriete Amerikanen om Castro op de knie te dwingen. Tot 1991 lukte dat niet, omdat de Sovjet-Unie de Republiek Cuba overeind hield. Maar na 1991 werd het moeilijk, Rusland werd kapitalistisch en eiste markt prijzen. In 1994 voerde Cuba twee munteenheden in om aan buitenlandse valuta te komen via toerisme. Dit zorgde voor ongelijkheid tussen de Cubanen die toegang hadden tot de Peso Cubano Convertible en de meerderheid van de bevolking die moet rondkomen met de gewone Peso Cubano, die veel minder waard is. Pas in 2021 werd de Peso Cubano Convertible afgeschaft.
In 2008 trad Fidel Castro af. Zijn jongere broer Raul Castro begon met markt hervormingen. Langzaam kreeg het kapitalisme meer grip op het eiland, ook al blijven de meeste productie middelen nog staatseigendom. Miguel Díaz-Canel werd in 2019: President van de Republiek Cuba. Vanaf 2021 is hij ook Generaal Secretaris van de PCC. Zijn bewind is deels conservatief en deels progressief. Er zijn vooruitgangen gemaakt op het gebied van acceptatie van homoseksualiteit en homohuwelijk. Maar op politiek vlak blijft Miguel Díaz-Canel trouw aan het dictatoriale systeem dat de PCC alleenrecht geeft om te heersen.
Solidariteit met Cuba, weg met Donald Trump
Onder Barack Obama (2008-2016) werden weer gesprekken gestart tussen Cuba en Amerika. Maar Donald Trump maakte daar direct weer een einde aan. De extreemrechtse president wil niet praten, hij wil het PCC regime onderwerpen aan zijn wil. Trump weet ook dat veel Cubanen die in de VS wonen hem steunen. Die zijn afstammelingen van de oude Cubaanse kapitalistenklasse die na 1961 onteigend werden. Daarom staan revolutionair socialisten volledig aan de kant van de Cubaanse werkende klasse. Wij veroordelen het handelsembargo en de vernieuwde Monroe-doctrine, waarin de VS zichzelf ziet als rechtmatige heerser van het Amerikaanse continent.
Trump heeft het voor elkaar gekregen dat Venezuela en Mexico geen olie meer leveren aan Cuba. Dit doet Washington DC door deze landen te dreigen met economische sancties. Venezuela staat sinds de ontvoering van Nicolas Maduro onder VS heerschappij, omdat Delcy Rodríguez (President van Venezuela) gecapituleerd heeft aan het Amerikaanse imperialisme. Ook Mexico kiest voor de VS, ook al beweert Claudia Sheinbaum dat ze sovereign handelt. Dit is niet correct, in werkelijkheid is Mexico afhankelijk van de Amerikaanse markt en dus kan Trump met importtarieven de Mexicaanse economie veel schade toebrengen. Doordat Venezuela en Mexico nu geen olie meer leveren aan Cuba dreigt het land volledig tot stilstand te komen, precies wat de imperialisten in het Witte Huis willen!
Wij roepen op tot solidariteit met Cuba en verzet tegen de VS. Ter gelijk zeggen we ook dat de eenpartijstaat en de markt hervormingen sinds 2008 het eiland niet vooruit helpen. Meer kapitalisme op Cuba heeft de ongelijkheid alleen maar doen toenemen. Schuld hieraan is toch de PCC die net als de PSUV in Venezuela, totaal geen idee heeft van wat socialisme inhoudt. Wij hebben altijd gezegd dat socialisme zonder democratische planning en participatie van werkenden niet kan werken. Natuurlijk zorgt het embargo voor economische beperkingen, maar de Cubaanse economie draait ook op veel mismanagement, bureaucratische beslissingen (top-down beleid) en het ontbreken van democratische rechten voor de werkende klasse.
Dat Cuba lijdt komt door het Amerikaanse imperialisme. Het verraad van Delcy Rodríguez (Venezuela) en Claudia Sheinbaum (Mexico) zorgt er nu voor dat het eiland geen ruwe olie meer krijgt. Zonder deze belangrijke brandstof zal de noodlijdende economie volledig instorten, dat is precies wat Donald Trump wil. Die wil onrust aanwakkeren om zo het PCC regime te onderwerpen aan zijn wil. Daarvoor hoeft de Communistische Partij van Cuba niet eens af te treden, als ze maar doen wat Trump wil. Dat is hem al in Venezuela gelukt met de PSUV, na de ontvoering van Nicolas Maduro.
Het is best mogelijk dat de PCC zal gaan dansen voor Trump. Laten we niet vergeten dat de communistische partij een eigen bureaucratische kaste is op het eiland. Het zijn staatsbonzen die aan de macht willen blijven en zo nodig zullen luisteren naar een buitenlandse tiran zoals Trump, we zien dit bij de Verenigde Socialistische Partij van Venezuela. Van het revolutionaire idealisme dat Fidel Castro nog kon afdwingen is in 2026 geen spraken meer. Men is bezig met overleven en bij de jongere generatie is de Cubaanse Revolutie een ding uit het verleden dat hun niet raakt, door de realiteit van armoede en ongelijkheid veroorzaakt door de markt hervormingen!
Wat kan Cuba doen?
Revolutionair socialisten roepen werkenden op om in verzet te komen. Verzet tegen de Amerikaanse imperialisten, verzet tegen het verraad van Venezuela en Mexico. Ook moet de Cubaanse regering van Miguel Díaz-Canel duidelijk worden gemaakt dat Trump enkel zijn wrede spelletje kan spelen, omdat Cuba geen vrije samenleving is. Als de PCC haar machtsmonopolie zou afstaan aan democratische raden van de werkende klasse, dan heeft het Amerikaanse handelsembargo geen poot om meer op te staan. Zelfs de laffe liberale Europese landen zouden zich tegen de VS moeten keren, omdat het embargo gerechtvaardigd wordt met de eenpartijstaat. Het soort gelijke handelsembargo tegen Vietnam werd in 1994 opgeheven, omdat het land kapitalistisch geworden was. Alleen al hieruit blijkt hoe hypocriet de Amerikanen zijn en dat democratische vrijheden, niets te maken hebben met de werkelijke aard van het embargo tegen Cuba.
Cubaanse werkenden zullen zelf in actie moeten komen. Dat is lastig omdat het PCC regime geen kritiek tolereert. Wie de regering bekritiseerd kan opgepakt en voor jaren in de cel belanden als ”contrarevolutionair”. Dit weten Cubaanse werkenden maar al te goed. Men is bang voor de Cubaanse staat en de partijbonzen van de PCC. Om het Amerikaanse imperialisme te verslaan is de Communistische Partij van Cuba niet het voertuig van de werkende klasse. Dat is ze nooit geweest, ze werd in het leven geroepen als politiek voertuig voor de Castro boers. Onder Fidel Castro was het vooral hijzelf die alle besluiten nam, de PCC was slechts de uitvoerder van zijn bevelen. Hoewel er nu meer collectieve beslissingen genomen zullen worden, is de aard van de partij niet veranderd. De PCC is en blijft een partij van staatsbureaucraten en is hierin geen arbeiderspartij.
Wij in het westen moeten vooral duidelijk maken dat we de wreedheid van Washington DC keihard afwijzen. Europeanen moeten daarnaast ook in verzet komen tegen onze eigen overheden, die te laf zijn om de Amerikaanse imperialisten te verwerpen. Cuba was voor velen een bron van inspiratie, omdat het eiland zich bleef verzetten tegen de neoliberale golf na de val van de Sovjet-Unie. Maar de limieten die het politieke stalinisme te bieden heeft zijn bereikt. Cuba staat op een keerpunt. Om niet terug te vallen in het gat van kapitalistische barbarij is een nieuwe revolutie nodig. Een revolutie tegen de PCC bonzen en voor een socialistische raden democratie. De politieke en economische macht behoort aan de Cubaanse werkende klasse, niet aan de PCC bonzen van Miguel Díaz-Canel en niet aan de imperialisten van Donald Trump.
Revolutionair socialisten zeggen:
- Nee tegen het verraad van Venezuela en Mexico aan Cuba
- Laat de olie handel weer toe
- Stop het hele Amerikaanse handelsembargo
- Weg met de PCC bonzen en hun dictatuur
- Stop de markt hervormingen, geen privé bezit van productie middelen
- Alle politieke macht moet afgestaan worden aan raden van werkenden en baanlozen
- Democratische controle van onderaf en democratische planning van de economie
- Een Revolutionaire Grondwettelijke Vergadering moet een nieuwe socialistische grondwet schrijven
- Voor een Cubaanse Socialistische Raden Republiek, die kan werken als boegbeeld voor het socialisme in het gehele Amerikaanse continent.
