De Republiek Cuba wordt omschreven als een mislukte staat. Een natie waar armoede, ongelijkheid en corruptie het leven beheersen. Dit is helaas de realiteit anno 2026. Rechtse propagandisten wijzen naar het marxisme dat daar sinds 1959 zou heersen. Wij revolutionair socialisten wijzen deze onwaarheid af. Ondanks de nationalisatie van de productie middelen na april 1961 is er nooit spraken geweest van een socialistische democratie. Cuba werd een stalinistische eenpartijstaat, die pas na 1991 in de financiële problemen kwam. Daarnaast wordt het land nu in een extra stevige wurggreep gehouden door Washington DC, met bedoeling om de regering van Miguel Díaz-Canel omver te werpen.
Cuba tot 1991
Van 1961 tot 1991 werd Cuba financieel gesteund door de Sovjet-Unie. Die kochten Cubaanse producten voor veel meer dan de officiële markt prijzen. Daardoor kon het land zich ontwikkelen ondanks het Amerikaanse handelsembargo. Het grootste nadeel van het eiland is hun geografische locatie. Cuba ligt pal voor de VS en dat was ook diens grootste handelspartner. Maar tussen 1959 en 1961 verslechterde de relatie tussen de twee landen, omdat de VS alles in het werk stelde om de revolutionaire regering van Fidel Castro omver te werpen. John F. Kennedy steunde een contrarevolutionaire invasie, de bekende invasie van de Varkensbaai door 1500 anticommunisten.
Na deze mislukte contrarevolutie stelde Fidel Castro zich volledig in dienst van het Russische stalinisme. Dit zorgde voor frictie tussen hem en Che Guevara die Cuba in 1965 verliet. De Cubaanse staatsbureaucratie werd verenigd in de Communistische Partij van Cuba (PCC). Een partij die door Fidel Castro in het leven was geroepen en tot de jaren 70 niet echt een leidende functie had. Eigenlijk werden tot 2008 alle politieke besluiten door Fidel Castro en Raul Castro op militaristische manier genomen, zonder veel inbreng van de PCC bonzen.
Toen viel het Russische stalinisme in elkaar en verloor Cuba haar grootste bondgenoot. Kapitalistisch Rusland ging markt prijzen eisen en daardoor liep Cuba veel inkomsten mis. Door het handelsembargo van de Amerikanen durven veel ondernemers ook geen handel te voeren met het eiland. Ze zijn veel te bang om op een Amerikaanse zwarte lijst te komen. De VS waren nog steeds de grootste economie van de wereld in 1991.
Cuba tussen 1991 en 2021
Fidel Castro besloot om deels toe te geven aan het kapitalisme. Er kwam een tweede munteenheid en westerse bedrijven mochten hotels gaan bouwen in samenwerking met Cubaanse staatsbedrijven. Dit zorgde voor een groeiende ongelijkheid tussen Cubanen die leefde op een laag staatssalaris en die Cubanen, die via het toerisme hogere lonen konden krijgen. Nadat Fidel Castro aftrad als partijleider en staatspresident, werd Raul Castro de nieuwe leider. Deze jongere Castro nam meer markt hervormingen. Dit is ironisch omdat Raul juist volledig in de ban van het marxisme-leninisme (stalinisme) was geweest al voor de Cubaanse revolutie in 1959, terwijl Fidel meer een burgerlijke democraat was.
Tussen 2008 en 2026 werden meer markt hervormingen gemaakt. Kleine ondernemingen werden legaal en Cubanen mochten buitenlandse producten kopen. Hierdoor groeide een laag van kapitalisten die door bezit en connectie meer welvaart hadden dan modale werkenden. Cuba kreeg langzaam een staatskapitalistische economie, waarbij de markt meer te zeggen kreeg. Raul Castro stopte met het presidentschap in 2021. Hij werd opgevolgd door Miguel Díaz-Canel die vooral naar het Chinese model kijkt.
Cuba staat in het kamp van het oosterse imperialisme in de huidige Koude Oorlog. Dit heeft meer te maken met het feit dat Cuba afhankelijk is van Russische en Chinese handel. Hierdoor steunt Miguel Díaz-Canel de lijn van landen zoals Rusland en China, in zaken Oekraïne en Taiwan. Sinds Donald Trump opnieuw president van de VS geworden is, zijn de imperialisten van plan om het eiland onder hun heerschappij te brengen. Dit doen ze door landen zoals Mexico te bedreigen en openlijk te praten over een nieuwe invasie van de Republiek Cuba.
Cuba na Covid-19
Het eiland werd zwaar geraakt door Covid-19. Eigenlijk is Cuba economisch nooit hersteld. Toerisme is niet op het niveau van voor de pandemie en hierdoor hebben velen hun baan verloren. Een mix van sancties, inefficiëntie, dictatuur, lage lonen, energieproblemen en klimaatverandering, zorgen nu voor zoveel ellende. Barack Obama leek even te willen praten over een einde aan het handelsembargo, maar nadat Donald Trump kwam bleef alles bij het oude. Ook Joe Biden wilden het misdadige embargo niet opheffen.
Dit zijn de grootste problemen voor het eiland:
- Amerikaanse sancties (het handelsembargo)
- Inefficiënte planning van de economie
- Dictatoriale overheid die kritiek censureert
- Massale emigratie, veel Cubanen proberen te vluchten door armoede
- Energieproblemen, veel energiecentrales zijn zwaar verouderd.
- Lage lonen en armoede, de meest Cubanen verdienen nog geen 30 euro per maand
- Afhankelijkheid van buitenlandse partners, dit is vooral na 2020 verminderd
- Klimaat en natuurrampen, er zijn meer orkanen die de landbouw zwarte schade toebrengen
Al deze problemen worden in de schoenen van de Communistische Partij van Cuba geworpen door het Amerikaanse imperialisme. Die geven de Cubaanse overheid de schuld van alles. Dit is echter slechts deels de waarheid. Cuba is geen vrije samenleving en werkenden hebben niet de politieke vrijheid om zich tegen de regering te keren. Maar ook een democratische regering zou het niet beter maken. Want veel problemen zijn gekoppeld aan het handelsembargo en de afhankelijkheid hierdoor van landen die in werkelijkheid niets geven om Cuba.
Donald Trump wil Raul Castro oppakken
Het Amerikaanse imperialisme heeft gezegd dat ze de hoogbejaarde Raul Castro willen oppakken. Castro is sinds 2021 nog maar weinig in het openbaar gezien. Toch denken de imperialisten dat ze het recht hebben om deze man op te pakken, terwijl Raul Castro eigenlijk veel toegegeven heeft aan het kapitalisme tussen 2008 en 2021. Maar daar draait het bij Donald Trump niet om. De extreemrechtse president hoopt door te hetze tegen Cuba, hij politieke steun wint bij de 2,9 miljoen mensen van Cubaanse afkomst in de VS. Deze groep is vooral anticommunistisch en reactionair, omdat ze afstammen van de Cubaanse kapitalistenklasse die door Fidel Castro onteigend werd.
Donald Trump staat er erg slecht voor in de peilingen. Amerikanen zijn terecht boos omdat de economie slecht loopt en werkenden merken dat hun leven alleen maar slechter wordt onder de heerschappij van de Republikeinse Partij. Met imperialistische interventies en oorlogen proberen de Republikeinen om hun falend beleid te maskeren. Venezuela, Iran, Cuba, die staan nu in het vizier sinds 2026. Trump heeft al een staatshoofd ontvoert en een oorlog begonnen, gaat hij ook Raul Castro ontvoeren?
Revolutionair socialisten staan aan de kant van werkenden en baanlozen in de landen Venezuela, Iran en Cuba. Dit betekent niet dat we politieke steun geven aan de regimes die daar aan de macht zijn. Wij verwerpen de ondemocratische overheden en hun dictatoriale politiek. Maar het is niet aan de hypocriete imperialisten om te bepalen welke dictatuur mag bestaan en welke niet. Voor de duidelijkheid; de VS heeft geen probleem met dictaturen, zolang die dansen naar de wil van Donald Trump, zoals Venezuela al doet.
Wat is onze taak?
Het is onze taak om solidair te zijn en het imperialisme te bevechten. Dat bekent onze afkeer van de Amerikaanse regering duidelijk maken. Rob Jetten is echter een schoothondje van Washington DC en zijn voorganger is benoemd tot Opper Slijmbal van de NAVO. Het is walgelijk om te zien hoe Mark Rutte slijmt bij Donald Trump, omdat hij weet hoe weinig de NAVO voorstelt zonder de Amerikaanse expertise, wapens en commandostructuur. Rutte heeft het ook zelf gezegd; ”De NAVO is een platform voor de VS om hun macht te projecteren op het wereldtoneel”
Cuba verdient onze solidariteit. Maar, wij steunen niet de Communistische Partij van Cuba (PCC) en hun staatskapitalistische richting sinds 2008. Ook de nieuwe grondwet die is ingevoerd geeft de jonge kapitalistenklasse meer macht. Dit toont waarom alleen het socialisme de groeiende ongelijkheid kan stoppen. Maar dat betekent dat er politieke en economische veranderingen moeten komen. Cubanen zullen de macht moeten grijpen en dat kan alleen als er een revolutionaire organisatie komt, die de PCC bureaucratie omver kan werpen.
Dat kan enkel een revolutionaire partij van de werkende klasse zijn. Een partij geworteld in de Cubaanse werkende klasse, geleid door werkenden voor werkenden! Een partij zonder privileges voor bestuurders en posities die gerouleerd worden. De generatie die de revolutie in 1959 steunde is nu bejaard en niet meer in staat om leiding te geven. Die huidige generatie PCC bonzen (zoals Miguel Díaz-Canel) wil vooral hun privileges en politieke macht behouden. Ze geven niets om de werkende klasse en hun problemen.
Het is aan Cubaanse werkenden om een revolutionaire partij op te zetten. Dit is lastig gezien de enorme armoede, dictatuur en verslechterde situatie. Zonder een klassenbewustzijn is de werkende klasse lam en niet in staat tot revolutie. Daarom zullen revolutionair socialisten zich moeten richten op het versterken van het klassenbewustzijn.
We gaan niet ontkennen dat dit een grote opgave is. Cubanen werken om te overleven en zullen niet gericht zijn op revolutie. Toch is dat de enigste weg voorwaarts, hoe moeilijk en onbereikbaar dat nu lijkt.
