DIE LINKE wint in Berlijn

Artikelen Commentaar en achtergrond Editoriaal Europa Internationaal Recensies

DIE LINKE is voor het eerst de grootste partij geworden in de Duitse hoofdstad. Een enorme klap in het gezicht van het kapitalisme, die de Duitse socialisten steeds minachten voor hun oppositie tegen de bestaande machtsstructuren. Revolutionair socialisten wijzen er op dat de Duitse socialisten eerder aan de macht gekomen zijn in Berlijn. In 2002, kwam de voorganger van DIE LINKE (de Partij van het Democratische Socialisme) in een coalitieregering met de SPD. Die regering voerde privatiseringen door en voerde juist geen linkse politiek. Natuurlijk is DIE LINKE niet de ex-stalinistische PDS van 2002, maar de partijleiding is wel bereid om samen te werken met kapitalistische partijen en dat is verontrustend.

Artikel door Jorein Versteege

Waarom revolutionair socialisten de PDS afkeurde

De Partij van het Democratische Socialisme werd in december 1989 opgericht. Ze was eigenlijk de voortzetting van de Socialistische Eenheidspartij van Duitsland (SED). Nadat de stalinisten hun bonzen opzij hadden gezet, probeerde men onder Gregor Gysi om een sociaaldemocratische partij te worden. Natuurlijk hielp dat niet en de SED-PDS liep leeg. De meeste partijleden waren slechts uit opportunistische redenen lid geworden en wouden privileges bezitten. Want in de Duitse Democratische Republiek gaf het SED lidmaatschap je status en kon je extraatjes krijgen. Om volledig af te stappen van de corruptie en misbruik die de naam SED droeg, besloot de partij om in februari 1990 zich enkel nog PDS te noemen. In haar eerste partijprogramma steunde de partij zelfs een markt economie.

Daarom hebben revolutionair socialisten de ex-stalinisten afgewezen. Vooral omdat die het kapitalisme gingen aanvaarden. Gregor Gysi wist 16,1% te scoren bij de eerste en laatste verkiezingen in de DDR. Het land liet zich annexeren op 3 oktober 1990 en werd deel van de Bondsrepubliek Duitsland. De partij bleef populair bij veel Oost-Duitsers tot grote woede van de heersende klasse. Ondanks pogingen van Gysi om geaccepteerd te worden, bleven de grote kapitalistische partijen zich minachtend uitspreken over de ex-stalinisten.

In 2002 besloot de Sociaaldemocratische Partij van Duitsland (SPD) om met de Partij van het Democratische Socialisme in zee te gaan in de Duitse hoofdstad. De rechtse politiek reageerde woedend, maar de coalitie tussen SPD en PDS kwam. Het Berlijnse bestuur was echter niet links en voerde vooral privatiseringen door. Dit zou de PDS niet goed doen en men verloor -9,2% van de stemmen bij de verkiezingen van 2006. Wij hadden al gewaarschuwd dat de ex-stalinisten juist geen socialistisch alternatief waren en we kregen gelijk.

DIE LINKE werd gevormd in 2007. Revolutionair socialisten waren sceptisch omdat de nieuwe partij een fusie was tussen de PDS en WASG, een sociaaldemocratische afsplitsing van de SPD. Na enkele jaren bleek wel dat de DIE LINKE meer steun wist te winnen en dus besloten revolutionair socialisten om kritische steun te geven aan de nieuwe socialistische partij. Problematisch blijft wel de coalitiedrang van met name ex-PDS leiders. Die behoren tot het rechtse kamp binnen DIE LINKE en willen geen socialisme realiseren.

DIE LINKE verliest in Oost-Duitsland

De Duitse socialisten hebben in Oost Duitsland massaal verloren in 2026. In Saksen-Anhalt en Mecklenburg-Vorpommern verloor men flink aan het extreemrechtse AfD. Enkel in Berlijn heeft DIE LINKE kunnen winnen, dit voornamelijk omdat de partij daar juist wel linkse oppositie heeft gevoerd, terwijl men in Oost Duitsland vaak deel van de bestaande lokale regeringen is geweest. Om het AfD tegen te houden is de kans groot dat de Duitse socialisten in het oosten weer toetreden tot coalities met de SPD, Verbond 90/De Groenen en hierdoor opnieuw kapitalistische politiek moeten steunen. Hierdoor zal de ontevredenheid alleen maar groeien, want het AfD wint omdat de sociaaldemocraten en groenen juist geen linkse politiek voeren voor werkenden en baanlozen.

Wij hebben er steeds op gewezen dat compromissen met kapitalistische partijen juist faalt. Een socialistische partij heeft als taak om werkenden te mobiliseren tegen de bestaande machtsstructuren, niet om deel hiervan te worden. Helaas is dat niet wat sociaaldemocratische figuren begrijpen, die denken totaal foutief dat ze via de bestaande structuren de boel ”menselijker en socialer” kunnen maken. Deze denkwijze heeft geleid tot de ondergang van de Socialistische Partij in Nederland. Ook DIE LINKE heeft veel stemmers verloren omdat ze deel werden van de gevestigde politiek in veel Oost Duitse deelstaten.

Wat moet DIE LINKE doen?

De kans is groot dat de partij opnieuw een coalitieregering samenstelt met de SPD en Verbond 90/De Groenen. Maar die minachten DIE LINKE vanwege het feit dat de Berlijnse socialisten meer anti-kapitalistisch zijn en vooral de rijken willen belasten. Het kan ook zijn dat de sociaaldemocraten en groenen liever kiezen voor de rechtse conservatieven. Men heeft als vaker met de Christen Democratische Unie samengewerkt om de Berlijnse kapitalistenklasse veilig te houden. Revolutionair socialisten verwerpen beide opties. DIE LINKE moet socialistische politiek voeren en dat betekent oppositie tegen het systeem. Je kunt de bestaande machtsstructuren niet vernietigen door deel ervan te worden.

DIE LINKE zal vooral moeten inzetten op strijd, solidariteit en socialisme. Dat is niet populair bij de rechtse vleugel die juist wil inzetten om compromissen met het kapitalisme. Elif Eralp is de leidster van de partij in Berlijn. Ze wil de hoge huurprijzen aanpakken door wooncorporaties te nationaliseren en woonspeculanten aan te pakken. Maar onteigeningen zijn taboe onder het kapitalisme en de partijen van de heersende klasse willen er niets van weten. Elif Eralp wordt daarnaast als ”antisemiet” neergezet door de rechtse media, vanwege haar steun voor de Palestijnen. DIE LINKE zou er beter aan doen om de klassenstrijd op te voeren en geen gesprekken aan te gaan met partijen die juist de speculanten, huisjesmelkers en groot kapitalisten van dienst zijn. Alleen als consequente linkse politiek mogelijk is mag men coalities aangaan.

Wij zeggen:

  • DIE LINKE moet alleen samenwerken als er spraken is van duidelijke linkse politiek in Berlijn
  • Dit moet inhouden: onteigeningen van woningspeculanten en huisjesmelkers
  • Gemeentelijke nutsbedrijven oprichten onder democratische controle
  • Volledig boycot van Berlijn tegenover zionistische instituten
  • Het kapitalisme tegenwerken binnen de mogelijkheden die een deelstaat heeft